Voor het eerst in bijna 50 jaar opnieuw een VN-Waterconferentie: wat staat er op het spel?

Langere periodes van droogte en meer intense regenbuien: dat zijn de gevolgen van de klimaatopwarming als het op water aankomt. De gevolgen zijn zichtbaar. In Pakistan raakten meer dan 30 miljoen Pakistanen ontheemd door zware regenval. In Europa stonden de rivieren afgelopen zomer alarmerend droog.

 "We zuigen het levensbloed van de mensheid weg door overconsumptie en niet-duurzaam gebruik, en verdampen het door opwarming van de aarde", waarschuwt VN-secretaris-generaal Antonio Guterres.

Redenen genoeg voor de Verenigde Naties om opnieuw een waterconferentie te houden. De vorige dateert bovendien al van 1977. Het waren Nederland en Tadzjikistan die deze keer het initiatief namen. 

Experts en wereldleiders zullen de komende drie dagen op de conferentie bespreken hoe iedereen zekerheid op drinkbaar water kan hebben. Vlaanderen stuurt Vlaams ministers van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) en Openbare werken Lydia Peeters (Open VLD). 

Een van de opdrachten daarin is om meer samen te werken. Guterres zegt dat het niet de bedoeling dat er een akkoord uit de conferentie voortkomt, maar dat er vooral "politiek momentum" gecreëerd moet worden.

Bio-ingenieur Marjolein Vanoppen verwacht geen grote oplossingen van de conferentie, maar benadrukt het belang van samenwerking. "De oceanen, rivieren en meren zijn allemaal gedeeld", zegt ze in onze dagelijkse podcast "Het kwartier". 

"Het is een belangrijke eerste stap dat de experten en beleidsmakers daar samenkomen en informatie uitwisselen, zeker na vijftig jaar. Zo'n conferentie zet ook al het bestaande onderzoek en huidige samenwerkingen in de kijker. We mogen niet onderschatten hoeveel er in de waterwereld al gedaan wordt. "

Belgisch landschapsarchitect Michiel Van Driessche, die aanwezig is op de conferentie, beaamt dat. Wereldwijd werkt hij aan projecten om steden en regio’s klimaatrobuuster te maken.

Volgens hem is er ook meer aandacht voor gelijkheid tussen de landen. "Het zijn de sloppenwijken die het eerst onder water lopen, niet de plekken waar de grootste investeringen naartoe gaan. Dat moet anders en die gedachte wordt hier heel breed gedragen, niet alleen door de delegaties uit het zuiden."

Op de waterproblematiek aan te pakken, moeten we veel efficiënter en slimmer met het water omspringen, vindt Vanoppen. "In theorie is er meer dan genoeg water om iedereen in de wereld van voldoende veilig water te voorzien." 

"De grote uitdaging is nu dat we met steeds meer mensen zijn. We moeten zorgen dat het water op de juiste manier op de juiste plek komt. De technieken daarvoor zijn er, maar door klimaatverandering wordt die uitdaging natuurlijk veel groter."

Daarnaast kunnen we bij hevige regenbuien dat water niet vasthouden om de drogere periodes te overbruggen. Voor Vlaanderen schuilt daar de belangrijkste uitdaging, ziet Vanoppen. "Het regent niet per se minder dan vroeger, maar er valt meer regen op kortere tijd. Vlaanderen is bovendien een zeer verharde regio. Dat maakt het moeilijker om de regen op te slaan in het grondwater."

Dat is zichtbaar aan onze grondwaterreserves. "Die zijn slechts voor de helft gevuld, terwijl de winter net het moment moet zijn om water vast te houden", zegt Vanoppen. "We staan waarschijnlijk weeral voor een zeer droge zomer. Het is moeilijk te voorspellen, maar het kan spannend worden."