De Herman de Coninckprijs, de belangrijkste Vlaamse prijs voor Nederlandstalige poëzie, is dit jaar voor Alara Adilow, een Nederlandse van Somalische afkomst. In haar eerste bundel “Mythen en stoplichten” is het centrale thema haar eigen transitie van man naar vrouw. “Een onverschrokken debuut”, zegt de jury. De enige genomineerde uit Vlaanderen, Astrid Haerens, grijpt naast de prijs.
"Een onverschrokken debuut": Nederlandse Alara Adilow wint Herman de Coninckprijs met gedichten over gendertransitie
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Alara Adilow (°1988) is een Nederlandse dichteres van Somalische afkomst. Ze woont in Antwerpen. Haar gedichten verschenen eerst al in literaire tijdschriften. En nu is haar eerste bundel bekroond met de Herman de Coninckprijs, de belangrijkste Vlaamse prijs voor Nederlandstalige poëzie. “Mythen en stoplichten” gaat over Adilows eigen transitie van man naar vrouw.
“Dit debuut is er een van breuklijnen, grenzen en transformaties; een zelfonderzoek naar queerness, genderidentiteit en het vrouwelijk lichaam in de vorm van ontnuchterende gedichten,” schrijft de jury in haar verslag. “Het woordgebruik is fris, helder en nieuw,” en voorts is de jury onder de indruk van ruwe en ongepolijste verzen die in dialoog gaan met soms surrealistische beeldspraak. “Eigenzinnig en soms zelfs fabelachtig", klinkt het, "een onverschrokken debuut dat durft te schuren”.
In de Nederlandse pers werd “Mythen en stoplichten” een “intens debuut” genoemd, “een noodkreet die alleen in poëzie gestalte kon krijgen”. Het Parool had het ook over “hartverscheurende eerlijkheid”. NRC noemde het “een provocerende debuutbundel doordrenkt van seks” (onder meer een fantasie met de Nederlandse premier Mark Rutte!) met als rode draad dat “bewustzijn en lichaam worden ontkoppeld omdat ze niet matchen”. De krant Trouw schreef: "Het is een vreemd soort wereld waar Adilow de lezer in trekt, donker, fantastisch, grotesk, luguber."
De gemeente wil mijn oude naam op mijn ID niet wijzigen
Na alle gelaatsoperaties vrees ik nog de voetstappen van jongens in mijn gelaat. Ondanks mijn nepborsten maakt mijn spiegelbeeld mij nog steeds misselijk. Een wond is een deur naar vele plaatsen.
Ik wil beschrijven wie ik ben, maar vind enkel maskers. Ben ik meer dan een hoop stukgeslagen beelden, begraven in een bar veld?
Mijn queerness is een fuga.
We blijven elkaar bevragen maar ik ben moe van het steeds moeten bewijzen dat ik besta.
Alara Adilow
Het voelt ook als improvisatie en spel en ik hoop dat de lezers het ook zo zullen lezen
Ook de blik van de buitenwereld speelt een rol in de bundel, of zoals Alara Adilow schrijft: "De vraag is of mijn transitie de geboorte van een vrouw is of de productie van een voorwerp, geschapen door een mannelijke fantasie." Zware thema’s, maar Adilow wil het plezier van dichten, schrijven en lezen toch niet vergeten: “Ondanks dat het op papier staat, voelt het ook als improvisatie en spel. Ik hoop dat de lezers het ook zo zullen lezen, voor het plezier,” zei ze in een Klara-interview.
De jury van de Herman de Coninckprijs (Uschi Cop, Mojdeh Feili, Kristien Hemmerechts (voorzitter), Sophie Kok en Wim Opbrouck) koos veel nieuwkomers in de poëzie: vier van de zes genomineerde bundels zijn debuten.
Eén kanshebber op de shortlist kwam uit Vlaanderen: Kortrijks stadsdichter of “letterzetter” Astrid Haerens met “Oerhert”. Maar zij heeft het dus niet gehaald.
De Herman de Coninckprijs is 7.500 euro waard. Vorig jaar won Tijl Nuyts met de bundel “Vervoersbewijzen”. De winnaars van de vorige jaren vind je hier .
De jury selecteerde dit jaar ook weer 44 gedichten uit alle ingezonden bundels. “De 44” is te koop in de boekhandel voor 5 euro. Je krijgt er ook een poster bij van een van de gedichten: “Brandstapelangst” van Marie Claus.
Winnares Alara Adilow is ook een van de vele gasten op het literaire Passa Portafestival. Op het Debutantenbal in de Beursschouwburg in Brussel op zaterdag 25 maart draagt ze voor uit de bekroonde bundel “Mythen en stoplichten”.
Precies vandaag, op Wereldpoëziedag, is bekendgemaakt wie de volgende Belgische Dichter des Vaderlands wordt. Tot maart 2024 is dat de Nederlandstalige Mustafa Kör. Daarna zal hij worden opgevolgd door de Franstalige Lisette Lombé . Hun gedichten over allerlei maatschappelijke thema's worden telkens in de twee andere landstalen vertaald.
