"Levering van granaten van Europese landen is cruciaal voor Oekraïense leger"

De EU wil binnen het jaar 1 miljoen 155-millimeter-artilleriegranaten leveren aan Oekraïne, goed voor een budget van 2 miljard euro. 17 landen van de Europese Unie en Noorwegen gaan samen munitie aankopen voor Oekraïne. Dat werd gisteren beslist op een bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie. 

De landen zullen de munitie via een groepsaankoop aanschaffen, in de hoop dat ze samen een lagere prijs kunnen krijgen van de leveranciers, en uiteindelijk meer kunnen kopen. De landen willen de 1 miljoen granaten leveren binnen de 12 maanden.

Naast België gaat het om Oostenrijk, Kroatië, Cyprus, Tsjechië, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Luxemburg, Malta, Nederland, Portugal, Roemenië, Slovakije, Zweden en Noorwegen. 

Diederik Cops, onderzoeker bij het Vlaams Vredesinstituut, benadrukt dat deze 155-millimeter-granaten van cruciaal belang zijn voor het Oekraïense leger. Het is niet vergelijkbaar met de kleinere handgranaat, zegt hij. "Een 155-millimeter-artilleriegranaat is het zwaarste geschut dat op het slagveld gebruikt wordt. Het is zeer explosief en kan zware schade veroorzaken."

"De granaten hebben twee functies", zegt Cops. Ze kunnen defensief worden ingezet, om zich dus te verdedigen tegen Russische aanvallen. De granaten kunnen bepaalde offensieven breken en tegenhouden. De granaten kunnen ook worden ingezet om zelf offensieven uit te voeren. Zo kunnen ze worden gebruikt om verdedigingslinies te breken.

De granaten zijn de standaard NAVO-granaten die gebruikt worden voor het zwaardere geschut die ingezet worden bij een conflict, klinkt het. Het is belangrijk dat die granaten geleverd worden om het eerder geleverd geschut van de NAVO te kunnen gebruiken. Oekraïne heeft namelijk zelf geen productiecapaciteit voor deze munitie, maar ze hebben wel al het geschut, legt Cops uit. 

1 miljoen granaten klinkt veel, maar in realiteit kan het Oekraïense leger hier minder dan 6 maanden mee verder. Naast andere wapens zou Oekraïne naar schatting 7.000 tot 8.000 van de 155-millimeter-granaten gebruiken per dag. Tijdens een offensief zal dit cijfer hoger liggen, zegt Cops. Het Oekraïense leger zou deze granaten dus in minder dan een half jaar tijd opgebruiken. 

Europa heeft een 11-tal bedrijven waar de 155-milimeter-granaten geproduceerd zullen worden. De meeste producenten maken zowel het geschut als de munitie. In Duitsland is er bijvoorbeeld Rheinmetall. Noorwegen heeft ook een belangrijke producent, Nammo. Dat is ook één van de redenen waarom Noorwegen als niet EU-lidstaat deel uitmaakt van deze beslissing.

"Maar op dit moment hebben die fabrieken de capaciteit niet om zo snel die granaten te produceren", zegt Cops. Het zal nog een uitdaging worden voor de bedrijven om zich aan te passen aan de productiestroom in oorlogstijd, maar het is niet onmogelijk. Cops benadrukt wel dat het een enorme investering zal zijn voor die bedrijven om personeel te zoeken en om de productiecapaciteit op te drijven. 

BELUISTER - Het Kwartier over de Europese granatendeal