Wat betekent TikTok-ban voor populaire Vlaamse politici op het platform? "Ik ga er absoluut niet mee stoppen"

De verschillende overheden in ons land hebben vorige week besloten om de app te verbieden op de werktoestellen van hun personeel. De beslissing komt er na de groeiende vrees dat de Chinese app gebruikersgegevens zou kunnen doorspelen aan de Chinese overheid. Het gaat momenteel om een vermoeden.

Het verbod geldt alleen voor overheidspersoneel en ministers. Andere politici zoals parlementsleden vallen daar niet onder. Hen wordt wel aangeraden de app te verwijderen van hun werktelefoon. In principe kan iedereen zijn of haar account behouden op een ander toestel. Van die nuance maken de meeste politici die er actief zijn handig gebruik.

De meeste politici op het platform vallen niet onder het opgelegde verbod, maar gaan wel mee in de bezorgdheid. “Het is noodzakelijk voor onze veiligheid. Gevoelige informatie van ons land en onze burgers dreigt anders in de handen terecht te komen van een niet-democratische Chinese overheid. TikTok wordt hier beheerd op een aparte telefoon, die alleen voor deze app dient”, vertelt Niels Pattyn, woordvoerder van Vooruit-voorzitter Conner Rousseau. Met 109.600 volgers is hij de op een na populairste Vlaamse politicus op TikTok. Jos D’Haese van PVDA gaat hem voor met 121.900 volgers.

Ook politici van de andere partijen geven aan een apart toestel te gebruiken voor de Chinese app. "Ondanks dat het verbod niet voor mij geldt, heb ik als parlementslid een morele verplichting", aldus Maurits Vande Reyde van Open VLD. "Ik had me er al op voorbereid toen andere landen maatregelen namen."

BEKIJK - Conner Rousseau (Vooruit) op TikTok:

"Als minister moet ik natuurlijk het goede voorbeeld geven", zegt Petra De Sutter (Groen), die als minister wel verplicht is om de app van haar telefoon te verwijderen. "TikTok staat niet op mijn diensttoestel, noch op eender welk ander toestel in mijn kabinet dat zich verbindt met ons netwerk, een mailbox bevat of op een andere wijze geïntegreerd is in ons systeem."

Antwerps schepen en parlementslid Annick De Ridder is een van de populairste N-VA-politici op TikTok, maar kon ons niet te woord staan door een buitenlandse missie. N-VA heeft sowieso weinig mandatarissen op het platform. Ze zijn al jaren vragende partij om in te grijpen tegen de app. Voor Kamerlid Michael Freilich gaat het verbod ook niet ver genoeg. Bovendien verwijderde Vlaams minister Zuhal Demir haar account voor er een verbod werd aangekondigd. N-VA heeft wel nog een partij-account, met 10.800 volgers, dat voorlopig online blijft.

PVDA is de enige die tegen het verbod is. Jos D’Haese, Vlaams parlementslid voor de partij, stelt dat TikTok niet het enige probleem is. "Recent heeft Facebook in de Verenigde Staten privéberichten gedeeld van vrouwen die op zoek waren naar abortusmiddelen, waardoor ze nu vervolgd kunnen worden. Dat is blijkbaar geen probleem. Bij TikTok gaat het om geruchten. Onze overheden zouden beter onze gegevens in het algemeen beter beschermen."

BEKIJK - Jos D'Haese op TikTok: 

Voor een verbod voor iedereen is momenteel niemand te vinden. "Dat is te verregaand en lost ook niets op", aldus CD&V-voorzitter Sammy Mahdi. "Als TikTok verdwijnt, komt er waarschijnlijk gewoon een andere app in de plaats. We moeten als overheid niet ingrijpen op wat mensen in hun privéleven doen en welke apps zij willen gebruiken op hun persoonlijke telefoon of in hun privéleven. Het is aan de overheid om te zorgen voor een kader dat mensen en hun data beschermt eerder dan TikTok zomaar te verbieden."

"Als er een wettelijk verbod komt voor iedereen omdat het te problematisch is, sluiten we ons daar graag bij aan", zei Tom Van Grieken, voorzitter van Vlaams Belang afgelopen zondag in "De zevende dag". "Maar tot dan gaat u toch niet het enige medium waar geen filter op zit en we op gelijke voet behandeld worden, van me afpakken? Dan gaan de kiezers ons helemaal niet meer horen."

Bijna iedereen behoudt op dit moment dus zijn of haar account. Allemaal benadrukken ze aanwezig te willen zijn waar burgers en vooral jongeren actief zijn. "Ik krijg elke dag honderden, duizenden berichten waar we mee aan de slag kunnen", zegt Jos D’Haese. "Als politicus moet je deelnemen aan het politieke debat waar de mensen zijn. Dat is op café, dat is op straat en vandaag ook op TikTok. Ik ga er absoluut niet mee stoppen."

Bij Vooruit, CD&V en N-VA klinkt ook dat ze een antwoord willen bieden tegen extremere partijen. "Je legt jezelf ook een nadeel op om nu volledig van TikTok te verdwijnen als de andere partijen actief blijven. Dat is iets wat je in overweging moet nemen. Het mag geen platform worden dat alleen nog wordt bediend door partijen als PVDA", aldus Philippe Kerckaert, woordvoerder van N-VA.

"Extreme partijen zoals Vlaams Belang investeren massaal veel geld in sociale media", zegt Niels Pattyn, woordvoerder van Conner Rousseau (Vooruit). "We willen die platformen niet volledig aan hun propagandistische boodschappen overlaten. We moeten er aanwezig blijven om een positief en constructief verhaal te bieden tegen het gif dat zij in de samenleving spuien."

"Vlaams Belang is nooit de partij geweest van de dansjes of tv-shows die niets met politiek te maken hebben. Wij houden ons bezig met wat politici horen te doen en dat tonen we op sociale media als TikTok", aldus woordvoerder Alexander Van Hoecke. Daarbij verwijst hij impliciet naar andere politici als Conner Rousseau, Petra De Sutter en Sammy Mahdi die politieke en persoonlijke video's naast elkaar brengen op TikTok.

BEKIJK - Petra De Sutter (Groen) op TikTok:

"Toch actief blijven ondanks het verbod op overheidsniveau stuurt een dubbel signaal naar de burgers", vindt Peter Van Aelst, professor politieke communicatie (UAntwerpen). "Ik denk ook dat sommige politici het gevaar van de app betwisten. Ze zien het niet als een directe dreiging."

Een vraag die veel mensen zich stellen is of politici in het algemeen wel thuishoren op de app. De grootste groep gebruikers zijn jongeren van 13 tot en met 24. "Ik vind niet dat in aanraking komen met politiek iets vies moet zijn", reageert Maurits Vande Reyde (Open VLD). "Ik ga ook spreken in middelbare scholen. Hoe meer jongeren in contact komen met politiek hoe beter. Dat ze geen eigen mening kunnen vormen en beïnvloedbaar zijn, daar ben ik het niet mee eens."

"De realiteit is nu eenmaal dat jongeren hun informatie vaak halen uit sociale media eerder dan uit klassieke media", zegt Sammy Mahdi (CD&V). "Binnen enkele jaren nemen die ook gewoon deel aan het volwassen leven, zoals stemmen bij verkiezingen. We moeten wel nadenken over hoeveel middelen partijen mogen spenderen aan advertenties op sociale media. Vandaag zijn sommigen Europees kampioen in advertenties op sociale media. We vinden dit helemaal scheefgetrokken. Er moeten meer middelen naar inhoudelijk werk en minder naar het bombarderen van jongeren met soms zeer subjectieve boodschappen."

Volgens professor Van Aelst houden politici vast aan het medium omdat ze zo een reputatie kunnen opbouwen bij jonge mensen. "Het is een manier om toekomstige kiezers al vroeg aan je te binden, zodat als ze later kunnen stemmen, ze je al kennen. De vraag is of dit de manier is waarop jongeren in contact moeten komen met politiek. Het algoritme van TikTok is zeer selectief en zal je meer video's van hetzelfde tonen. Het is niet zo dat je een breed overzicht krijgt van waar alle partijen voor staan."

BEKIJK - Tom Van Grieken (Vlaams Belang) op TikTok: