Amerikaanse drone stort neer in Zwarte Zee "na roekeloze onderschepping door Russische vliegtuigen", Rusland spreekt over "provocatie"

Het incident deed zich voor boven internationale wateren in de Zwarte Zee, vanochtend omstreeks 7 uur. Dat zegt het Amerikaanse legercommando in Europa (US EUCOM) in een persbericht. 

Volgens het commando werd de Amerikaanse MQ-9-drone, een verkenningsdrone, tijdens een routineoperatie onderschept door twee Russische Su-27-gevechtsvliegtuigen. Daarbij zou een van de vliegtuigen de schroef van de drone hebben geraakt. 

De Amerikaanse troepen zeggen dat ze zich daardoor genoodzaakt zagen het onbemande toestel te doen neerstorten in de Zwarte Zee. Het toestel is volledig verloren gegaan.

Nog vóór de botsing zouden de Russische gevechtsvliegtuigen meermaals brandstof hebben gedumpt op de drone en vóór het toestel hebben gevlogen op een "roekeloze en onprofessionele" manier.

Onderscheppingen zijn op zich niet ongewoon, zegt John Kirby, woordvoerder van de nationale veiligheidsraad van de VS. Wat dit incident wél uniek maakt, is volgens hem "het onveilige en onprofessionele optreden van de Russen dat tot het verlies van de drone heeft geleid". 

Dergelijke onderscheppingen passen volgens de Amerikanen wel in een patroon van gevaarlijk vlieggedrag van Russische piloten in de buurt van toestellen van het Amerikaanse leger en de NAVO.

Rusland ontkent dat het vliegtuig met de drone in aanraking is gekomen. Volgens het Russische ministerie van Defensie waren twee Russische gevechtsvliegtuigen opgestegen om een drone boven de Zwarte Zee te onderscheppen. De drone zou te snelle maneuvers gemaakt hebben waardoor het toestel buiten controle geraakte, snel aan hoogte verloor en in zee stortte. 

"De Russische vliegtuigen gebruikten geen boordwapens, kwamen niet in contact met het onbemande vliegtuig en keerden veilig terug naar hun thuisbasis", zeggen de Russen in een persmededeling. Ze noemen het voorts "provocatie" van de Amerikanen. "We zijn niet op zoek naar een confrontatie met de Verenigde Staten."

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat de Amerikaanse drone boven de Krim werd opgemerkt en vloog in de richting van de Russische grens. Amerikaanse verkenningsvluchten in de buurt van de Krim zijn al langer een doorn in het oog voor Rusland. De Amerikanen hebben echter al gezegd dat ze niet van plan zijn om daarmee op te houden.

"Dat gevechtstoestellen andere toestellen schaduwen of onderscheppen gebeurt elke dag", zegt ook Jens Franssen, defensiespecialist bij VRT NWS. "Maar er bestaan procedures voor, want ze vliegen aan heel hoge snelheden. Hier is duidelijk iets mis gelopen."

Of dat bewust is gebeurd of niet, daarover worden voorlopig geen uitspraken gedaan. Franssen benadrukt dat de Amerikanen bewust een gematigde toon hanteren, dat ze het hebben over een incident, niet over het bewust raken van de Amerikaanse drone.

De Verenigde Staten gaan contact opnemen met het Kremlin om hun bezorgdheid te uiten over het incident, de eerste confrontatie tussen een Russisch en een Amerikaans toestel sinds de start van de Russische invasie in Oekraïne.

Volgens een westerse militaire bron zullen de diplomatieke kanalen tussen Washington en Moskou worden geactiveerd om elke escalatie te vermijden. De Verenigde Staten hebben intussen aangekondigd dat ze de Russische ambassadeur in Washington op het matje zullen roepen. De Amerikaanse ambassadeur in Moskou heeft op zijn beurt de Amerikaanse bezwaren overgemaakt aan het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.