De Verenigde Naties kopen een tanker van de Antwerpse rederij Euronav om in de Rode Zee olie over te pompen uit een versleten schip. Dat ligt al jaren voor de kust van Jemen; het wordt sinds de oorlog in dat land niet meer onderhouden en dreigt te breken of in brand te vliegen. Om een gigantische milieuramp te vermijden nemen de Verenigde Naties nu het voortouw. Maar de VN zoeken nog altijd naar extra middelen, zelfs via crowdfunding.
Tankschip van Antwerpse rederij Euronav moet gigantische olieramp voor de kust van Jemen helpen voorkomen
De FSO (Floating Storage and Offloading) Safer, een van de grootste olietankers ooit gebouwd, ligt al 30 jaar in de Rode Zee voor de kust van Jemen als drijvende opslagplaats. Maar sinds het begin van de burgeroorlog in Jemen wordt de tanker niet meer onderhouden. Het schip is in zo’n slechte staat dat het zou kunnen exploderen of breken, waarschuwen de Verenigde Naties.
De VN hebben daarom het initiatief genomen om een enorme milieuramp te voorkomen. Het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties UNDP heeft nu een ander tankschip gekocht van de Antwerpse olietankerrederij Euronav, om de olie uit het versleten schip over te pompen. De nieuwe tanker moet eerst worden aangepast en zou in mei ter plekke aankomen. Over drie tot vier maanden zou de olie kunnen zijn overgepompt. Het gaat om meer dan een miljoen vaten ruwe olie.
Kritieke operatie die negen maanden ondersteuning vereist
Hugo De Stoop, CEO van Euronav : “We zijn erg trots dat wij de VN kunnen bijstaan in deze delicate en gevoelige operatie door een geschikt schip ter beschikking te stellen, maar ook door de nodige expertise ter ondersteuning van de bergingsprocedure. Deze kritieke operatie vereist specifieke ondersteuning van Euronav gedurende ten minste negen maanden en weerspiegelt onze bredere geloofwaardigheid op het gebied van duurzaamheid en milieu. De oceaan is onze omgeving, en die moeten we beschermen”. Volgens de krant De Tijd zou 55 miljoen dollar zijn betaald voor het "reddende" schip van Euronav.
Vier keer zoveel olie als de Exxon Valdez
Als de FSO Safer uit elkaar zou vallen, dreigt er een regelrechte milieuramp in de Rode Zee. Volgens de Verenigde Naties bevat de tanker vier keer zoveel olie als er indertijd uit de Exxon Valdez is gelekt. Die sloeg in 1989 lek voor de kust van Alaska, met enorme gevolgen voor het milieu. Een olielek in de Jemenitische wateren zou rampzalig zijn voor de vissers aan de Rode Zeekust en zou ook havens vervuilen die noodzakelijk zijn om noodhulp naar Jemen te brengen. Om over de gevolgen voor het mariene leven nog te zwijgen.
Burgeroorlog in Jemen
De dreigende milieuramp heeft dus alles te maken met de burgeroorlog in Jemen. Van wie is de olietanker en wie is verantwoordelijk? Dat wordt betwist door de strijdende partijen – de regering die door Saoedi-Arabië wordt gesteund- en de Houthi-rebellen die hulp krijgen vanuit Iran. Het is dus ook niet zo eenvoudig om de olie aan boord van de Safer te verkopen.
Dit is een zeer uitdagende en complexe operatie
Dat de Verenigde Naties een schip kopen, is hoogst uitzonderlijk. Maar het is noodzakelijk, zegt Achim Steiner van de UNDP: "De aankoop van dit geschikte schip is de start van de operationele fase van het VN-plan om de olie veilig uit de Safer te halen en een enorme milieu- en humanitaire ramp te vermijden. Maar we moeten aanvaarden dat dit een zeer uitdagende en complexe operatie is."
Crowdfunding
Een operatie die bovendien heel veel geld kost. De "noodfase" van het project kost 129 miljoen dollar. De VN hebben daarvan al 95 miljoen bij elkaar, van regeringen, bedrijven, organisaties en ook van particulieren. Er is een heuse crowdfunding opgezet met als slogan "Stop Red Sea spill " of "Stop olielek in de Rode Zee".


