"Tot 500 euro verschil voor zelfde richting": Vooruit pleit opnieuw voor maximumfactuur in secundair onderwijs

In het basisonderwijs bestaat de maximumfactuur al enkele jaren. Het maximale bedrag dat een school mag doorrekenen aan de ouders voor extra materiaal en uitstappen is in het lager onderwijs per schooljaar 95 euro , in het kleuteronderwijs is dat 50 euro. Vooruit is al langer vragende partij om zo'n systeem ook voor het secundair onderwijs in te voeren.  

"In het basisonderwijs blijkt dat dit werkt", legt Hannelore Goeman, fractieleider van Vooruit in het Vlaams Parlement en onderwijsspecialist van de partij, uit. "In de praktijk betekent het dat al het materiaal dat je nodig hebt om de eindtermen te halen gewoon wordt aangeboden (boeken, pennen, papier). Extra’s (zoals sport- of cultuuractiviteiten) mogen worden aangerekend met een bepaald maximumbedrag. Scholen krijgen daar ook middelen voor, maar daar zit een maximum op, wat maakt dat ze kostenbewust omgaan met die uitgaven." 

"Onderwijs moet betaalbaar zijn voor elk kind", gaat Goeman verder. "De gekozen richting en school mag niet afhangen van de portemonnee van de ouders. Uit ons onderzoek blijkt dat een richting economische wetenschappen soms 940 euro kost in de ene school en 320 in de andere. De verschillen zitten dan vooral in de schoolboeken (tweedehands of met externe leverancier), laptops (lenen, huren of kopen), uitstappen. Dan wordt het voor sommige ouders heel duur, om niet te zeggen onbetaalbaar." 

"We hebben naar de schoolreglementen gekeken, want scholen zijn verplicht om aan te geven wat een richting kost, maar we zien dat dat niet altijd gebeurt. In 40% van de gevallen was het niet duidelijk wat een richting kost. Ook daar zou een maximumfactuur een oplossing zijn. Dat maakt het voor ouders heel duidelijk waar ze zich aan kunnen verwachten. Wij willen dat het fundamentele probleem, dat de keuze voor een studierichting of school afhangt van wat de ouders verdienen, uit de wereld verdwijnt." 

Budget zou er kunnen vrijkomen door het secundair onderwijs efficiënter te organiseren. "Nu zijn er vaak nog scholen op enkele kilometers van elkaar die dezelfde richting organiseren, daar is nog verbetering mogelijk."  

Volgens Goeman is minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) absoluut niet enthousiast over de maximumfactuur voor het secundair onderwijs. "Hij zweert bij de sensibilisering van scholen om hen aan te zetten om bewust naar die kosten te kijken, maar dit onderzoek bewijst dat dat niet werkt. Sommige scholen zijn gewoon heel duur, daar zullen wij ons als Vooruit nooit bij neerleggen. Kansen van kinderen mogen niet afhangen van wat hun ouders verdienen. Wij gaan dit voorstel op tafel blijven leggen in het parlement, het krijgt een centrale plaats in ons programma en wie weet -ooit als we opnieuw mee mogen doen- in de Vlaamse regering." 

Dat minister van Onderwijs Weyts er geen voorstander van is, bevestigde hij vandaag nogmaals in "De ochtend". "Je moet je ervoor hoeden dat je geen appelen met peren gaat vergelijken", reageert minister van Onderwijs Weyts op het onderzoek van Vooruit. "Wanneer je maximumfacturen gaat hanteren, dwing je scholen in een keurslijf, de idee dat iedereen gelijk moet zijn. Ik snap dat vanuit een links ideologisch dogma, maar dat staat haaks op de realiteit. Laat scholen keuzes maken, laat ouders keuzes maken, in plaats van iedereen dwangmatig in een keurslijf te gaan dwingen."

"Als het over een maximumfactuur gaat, dan ga je in het secundair onderwijs, waar je verschillende keuzes hebt, verschillende facturen moeten plakken op elke opleiding. Dan kom je erop uit dat opleidingen in het bso (beroeps secundair onderwijs) en tso (technisch secundair onderwijs) duurder gaan zijn (omdat de materialen die er nodig zijn duurder zijn) en dat je die uit de markt gaat prijzen." 

Volgens de minister wordt er in schoolreglementen ook wel goed aangegeven welke kosten er nog aangerekend zullen worden. "Normaal gezien is dat transparant. Mocht er discussie zijn, dan kan je daarover verhaal halen bij de school zelf of bij een externe instantie zoals de commissie zorgvuldig bestuur. We stellen vast dat het aantal klachten daaromtrent redelijk goed meevalt en dat de scholen daar wel verantwoordelijkheid aan de dag leggen."

De maximumfactuur is volgens minister Weyts weer "een pleidooi voor meer belastinggeld dat opgehoest moet worden". "Een maximumfactuur gaat de rekening niet wegtoveren, iemand moet die factuur betalen en alles wat ouders niet betalen via de schoolrekening zullen ze betalen via de belastingbrief."