Steeds vaker grote zwermen kauwen in de stad: "Hebben zich perfect aangepast aan de vermenselijking van de natuur"

“Kauwen doen het net als alle andere kraaiachtigen de laatste decennia erg goed. Het zijn opportunisten met een groot aanpassingsvermogen. Ze hebben zich gewoon aangepast aan de omstandigheden en het aanbod van de stad”, zegt ornitholoog Bastiaan De Ketelaere in “De wereld vandaag” op Radio 1.

Hoe herken je eigenlijk een kauw van een kraai? “Simpel. Kauwen en kraaien zijn allebei zwart, maar kraaien zijn nog iets zwarter. Kauwen hebben een zilveren achterhoofdje en wat bolvorming in de nek. Hun ogen zijn kraalachtig wit terwijl kraaien zwarte ogen hebben."

Kauwen hebben inderdaad hun imago niet mee, beaamt De Ketelaere. “Hun donkere veren doen denken aan de dood. En ja, in de tuin hebben ze het snel gezien als er eten te rapen valt en jagen ze de andere vogels weg. Maar dat betekent niet dat de andere vogels door hun toedoen niet aan voedsel geraken. Kauwen zijn gewoon eerst in de pikorde.”

Volgens hem horen de kraaiachtigen, waartoe behalve kauwen en kraaien ook de eksters behoren, tot de slimste dieren op aarde. Kauwen herkennen zichzelf in hun spiegelbeeld. En ze hebben ook tools ontwikkeld om gereedschap te gebruiken. Ze weten hoe ze met een stokje een insect uit een gaatje kunnen krijgen. “Bijzonder zeldzaam”, aldus De Ketelaere.

“Naast de kraaiachtigen zijn enkel de primaten hiertoe in staat. Heel vaak ook zie je dat kraaiachtigen noten laten vallen op de weg, en ook dat is een mooi staaltje van hoe uitgekiend ze zijn. Die noten vallen daar niet toevallig. Ze rekenen erop dat er een auto over zal rijden om de noten te kraken voor hen. Meer nog, ze laten die noten bewust vallen boven een oversteekzone. Als het rood is voor de voetgangers, rijden de auto’s erover. Als het groen wordt, kunnen de kauwen ongestoord de inhoud van het nootje gaan halen.”

Terug naar de zwermen kauwen bij valavond. Ook die samenkomst heeft een functie. “Kauwen zijn monogaam, maar in groep is het veiliger: door samen te overnachten, vormen ze elkaars bescherming. Daarnaast is het ook een moment om informatie uit te wisselen. Dat doen de kauwen door elkaar te observeren. Als ze zien dat een andere kauw die dag blijkbaar goed gegeten heeft, een bollere maag heeft, dan zullen ze hem de volgende dag volgen om te zien waar hij dat eten gevonden heeft.”