Gelekte berichten van voormalige Britse minister van Volksgezondheid roepen vragen op over aanpak coronapandemie

De Telegraph, een Britse krant, heeft berichten geopenbaard van de voormalige minister van Volksgezonheid Matt Hancock. Hancock, lid van de Conservatieve Partij, was tussen 2018 en 2021 minister van Volksgezondheid in het Verenigd Koninkrijk. In die functie loodste hij het VK door de coronacrisis. 

De laatste dagen zijn druppelsgewijs berichten gelekt waaruit blijkt dat hij onder meer de bevolking "de stuipen op het lijf wilden jagen" om de naleving van de COVID-19-regels te garanderen. VRT NWS heeft de berichten zelf niet kunnen inzien en gaat daarom af op wat de Telegraph heeft gepubliceerd.  

Journaliste Isabel Oakshott heeft de berichten aan de Telegraph gegeven uit "nationaal belang". Zij heeft Hancock geholpen met het schrijven van zijn boek "Pandemic diaries", over zijn functie als minister van Volksgezondheid tijdens de pandemie. Het boek kwam eind vorig jaar uit. Oakshott is niet onbekend in het VK. Ze is de journalist die onthulde dat ex-premier David Cameron op de universiteit heeft deelgenomen aan een lugubere inwijdingsceremonie met een dode varkenskop. 

De WhatsApp-berichten onthullen gesprekken tussen Hancock en andere functionarissen over wanneer ze details over een nieuwe variant moesten "inzetten" om het publiek bang te maken. Op die manier wilden ze de Britten angst inboezemen zodat ze hun gedrag zouden veranderen. De angst-factor zou "essentieel" zijn om de verspreiding van het virus te stoppen, blijkt uit Hancocks gesprek met Simon Case, een topambtenaar. Vijf dagen na het sms-verkeer kondigde de Britse regering aan dat in de hoofdstad Londen en in het zuiden van het VK een verhoogd veiligheidsrisico zou gelden.

In diezelfde periode waarschuwden psychologen over de gevaren van vermeende angsttactieken in Britse gezondheidscampagnes. Ze concludeerden dat de tactieken "onethisch" zijn en bijdragen aan een toename van niet-covid-sterfgevallen en angststoornissen. 

Toen het nieuws over een lockdown aan de Britse bevolking moest worden meegedeeld, kibbelden Hancock en topambtenaar Case over wie de mededeling moest doen. Case schreef toen dat het nieuws gebracht moest worden door "vertrouwde lokale figuren en niet door nationaal gewantrouwde figuren zoals Boris Johnson".

Uit de berichten blijkt ook dat Hancock opriep om een lid van het wetenschappelijke adviesorgaan van de regering te ontslaan. Jeremy Farrar, die nu een hoofdwetenschapper is bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), plaatste publiekelijk vraagtekens bij de sluiting van het ministerie van Gezondheid. De Britse regering kondigde in 2020 aan dat ze het ministerie zou sluiten en vervangen door twee nieuwe organen. De kritiek schoot in het verkeerde keelgat bij de voormalige minister van Volksgezondheid, die Farrar beschreef als iemand die "geen toegevoegde meerwaarde" heeft.

Uit verschillende berichten blijkt ook nog dat het coronabeleid ondergeschikt was aan het imago van Hancock, aldus de Telegraph. Zijn media-adviseurs vertelden hem dat de pers en de bevolking hem zouden vergeven voor de lockdowns als hij bleef herhalen dat het succes van de grootschalige vaccinatiecampagne zijn verdienste was. "Hij wilde zich profileren als Mr. Vaccine", schrijft de Britse krant. 

De coronamaatregelen werden ook in andere gevallen gebruikt om aan het imago van Hancock te sleutelen. "Ik zou geen kleine maatregelen invoeren", stuurde Hancock in het begin van 2021 naar topambtenaar Case. "Akkoord, kleine maatregelen zien er belachelijk uit. We moeten angst aanwakkeren", antwoordde Case. 

Daarnaast verwierp de voormalige minister van Volksgezondheid het advies van het Britse hoofd van de medische dienst om de veertiendaagse quarantaine te vervangen door een testbeleid. Daarbij moest een besmette persoon, na een positieve test, zich elke dag gedurende 5 dagen testen op het virus. Indien die testen negatief waren, mocht de persoon in kwestie uit quarantaine. De reden? Omdat dit zou "impliceren dat we het bij het verkeerde eind hebben", sms'te Hancock. 

De berichten leggen ook de gespannen situatie bloot tussen Hancock en de huidige premier en toenmalige minister van Financiën Rishi Sunak. Het plan van Sunak, "uit eten om te helpen" om restaurants te steunen tijdens de pandemie, werd belachelijk gemaakt door de voormalige minister van Volksgezondheid. "Uit eten om het virus te verspreiden", schreef hij als reactie. Maar het was vooral op persoonlijk vlak dat Hancock zich zorgen maakte. Het plan van Sunak leidde tot een grote toename in het aantal coronagevallen. Dat wilde Hancock "uit het nieuws houden" om zijn imago niet te schaden. 

Hancock werd in 2021 uit zijn functie gezet nadat hij betrapt was toen hij met een collega aan het kussen was. Daarbij lapte hij zijn eigen regels over sociale afstand aan de laars. In zijn sms-verkeer met zijn adviseur reageerde hij boos op de publicatie van de foto's: "Hoe heeft iemand dat verdomme kunnen fotograferen?".

Hancock nam zijn minnares Gina Coladangelo ook mee naar diners met de G7-top van ministers van Volksgezondheid. Daarop liet hij een ministeriële reactie wijzigen zodat het niet duidelijk was dat hij haar had uitgenodigd. 

Hancock heeft altijd beweerd dat hij zich "door de wetenschap liet leiden" bij het nemen van beslissingen. Hij heeft het lek veroordeeld als een verraad dat is bedoeld om een "anti-lockdown-agenda te promoten". In een verklaring vorige week zei Hancock dat het materiaal voor zijn boek beschikbaar is voor het lopende onderzoek naar hoe het VK de pandemie heeft aangepakt.