Ook vandaag lijkt een stikstofakkoord niet erg waarschijnlijk: "Voorlopig enkel een-op-eengesprekken"

Vandaag trekken de boeren in tractorencolonnes naar Brussel om te protesteren tegen de stikstofplannen van de Vlaamse regering. Maar een politiek akkoord daarover, nee, dat is er nog niet. De vraag is zelfs of er vandaag nog intensief zal onderhandeld worden, zegt VRT NWS-journalist Anne Vanrenterghem in "VRT NWS Live". 

"We horen dat men vandaag toch niet in detail met de topministers gaat praten over stikstof, maar dat er louter een-op-eengesprekken zouden zijn voor de rest van de dag. Dat heeft ook te maken met de boerenbetoging: men redeneert dat men misschien beter eerst afwacht wat die mensen te vertellen hebben. Het zou dus kunnen zijn dat we vandaag geen stikstofakkoord zullen zien, omdat de topministers niet samenkomen."

Zoals elke vrijdag was er vandaag wel een Vlaamse ministerraad. Ook daar werd over stikstof worden gesproken, maar er werd vooral afgesproken hoe er de komende dagen verdergegaan wordt. Minister-president Jan Jambon (N-VA) had vóór de krokusvakantie de deadline voor het bereiken van een akkoord opgeschoven naar deze week, dus als hij dat nog wil halen, wordt het weekendwerk.

Bij het binnengaan vanochtend benadrukten de ministers van N-VA en Open VLD nogmaals dat een akkoord dringend is. "Er had al een akkoord moeten liggen, in het belang van de landbouw en de economie", zei Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). "Ik hoop dat die sense of urgency er aan tafel ook is."

Geen akkoord bereiken zou "rampzalig zijn voor de landbouwers", klonk het bij Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD). "Dit gaat over hun inkomen, hun toekomst, hun familie. Je kunt die onzekerheid niet laten bestaan."

Maar bij CD&V laten ze zich vooralsnog niet onder druk zetten, zo lijkt het. "Snelheid is belangrijk", stelde Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V). "Maar het is minstens zo belangrijk dat het grondig en juist gebeurt. Want de keuzes die we nu maken, hebben impact op de komende 15 à 20 jaar."

Ook inhoudelijk lijkt een akkoord nog niet meteen aan de orde. Aan de onderhandelingstafel zijn het nog steeds vooral CD&V en N-VA die lijnrecht tegenover elkaar staan. Voor 11 van de 13 grote discussiepunten werd ondertussen een compromis gevonden, maar op twee knelpunten blijven de twee partijen met elkaar botsen.

Zo wil CD&V dat de vergunningsregels voor de landbouw versoepeld worden. Met wat er nu op tafel ligt, wordt de sector volgens hen te zwaar getroffen in verhouding tot de industrie. Ze eisen een "gelijkwaardige behandeling". Daarnaast willen ze ook dat landbouwbedrijven die sluiten ruimte - en dus soepelere regels - creëren voor de bedrijven in de buurt die een impact hebben op hetzelfde natuurgebied. Een deel van de uitstootrechten van het bedrijf dat de deuren sluit, zou in dat scenario overgenomen kunnen worden door de overgebleven landbouwbedrijven.

Maar volgens N-VA zijn de voorstellen van CD&V niet realistisch. Zowel juridisch als ecologisch zouden die voor problemen kunnen zorgen. Bovendien houden die voorstellen volgens hen ingrijpende veranderingen in van het oorspronkelijke akkoord over de stikstofmaatregelen. Het nieuwe akkoord zou daardoor opnieuw procedures moeten doorlopen zoals een openbaar onderzoek. N-VA vreest dus dat het definitieve stikstofkader daardoor maanden (of zelfs langer) vertraging op zou lopen.

En ondertussen is er ook nog het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Dat dossier draait om Europese subsidies voor de landbouwsector die al groen licht kregen van Europa, maar die momenteel nog geblokkeerd zitten bij de Vlaamse regering. Die moet de zogenoemde "uitvoeringsbesluiten" nog goedkeuren. Dat is de regelgeving die bepaalt hoe gecontroleerd kan worden of boeren wel voldoen aan de voorwaarden voor die subsidies.

Voor dit jaar gaat het in totaal om zo'n 300 miljoen euro aan subsidies die de boeren voorlopig niet op hun rekening zien verschijnen, hoewel ze er wel recht op hebben. En ook dat heeft te maken met de moeilijke stikstofonderhandelingen, want het GLB is door N-VA gekoppeld aan het stikstofdossier. Volgens CD&V is daar geen enkele reden voor en is het een manier om druk uit te oefenen, maar N-VA houdt vol dat er ook inhoudelijke redenen zijn om tegelijk over die twee dossiers te beslissen.

Maar vandaag mengde ook Open VLD zich in die discussie. Viceminister-president Bart Somers deed een oproep om GLB en stikstof van elkaar los te trekken. "Landbouwers hebben nood aan die middelen, ze hebben er ook recht op. (...) We mogen landbouwers niet in onzekerheid storten. Dat raakt landbouwers onnodig hard. Laat ons dat dossier op zijn eigen waarde beoordelen. Het voorjaar staat voor de deur, landbouwers willen nu zekerheid.”