Vielen Oekraïense militairen Russisch dorp binnen? President Poetin spreekt alvast over "terreurdaad"

"Een daad van terreur", noemt de Russische president Vladimir Poetin de vermeende inval van Oekraïense militairen in Brjansk, een Russische provincie die grenst aan Oekraïne. Donderdag verschenen op sociale media verschillende video's van een veertigtal gewapende mannen in uniform die in het dorpje Sushani poseerden met vlaggen.

Volgens het Kremlin zou de groep bij hun inval het vuur geopend hebben op burgers. Daarbij zouden ook schoolkinderen geviseerd zijn en werden Russische overheidsambtenaren gegijzeld. Poetin bespreekt de zaak vandaag op een spoedzitting van de Russische veiligheidsraad. Die stond voor alle duidelijkheid al eerder ingepland, maar het voorval zal wel hoog op de agenda staan.

Vrijwel meteen werden vraagtekens bij de inval gezet. Oekraïne ontkent formeel dat het iets met de aanval te maken heeft. Volgens verschillende mensen gaat het om een zogenaamde false flag operation, een geënsceneerde aanval die Rusland zelf op touw zette. Maar klopt dat wel?

De inval zou het werk zijn van het Russian Volunteer Corps, een deze zomer opgerichte splintergroep van Russen die anders dan de naam doet vermoeden aan Oekraïense zijde meevecht. De groep wordt onder andere gelinkt aan het Azovbataljon, een Oekraïense, extreemrechtse militie met een kwalijke reputatie. 

Een van de mannen in de video's is ondertussen geïdentificeerd als de Russische Denis "Kapustin" Nikitin. Die werd in 1984 in Moskou geboren, maar studeerde in Europa en leefde nadien jarenlang in Duitsland. Hij is gekend in West-Europese en Amerikaanse neonazimilieus en richtte in 2017 ook het extremistische kledinglabel White Rex op. Hij woont ook al enkele jaren in Oekraïne.

In een van de video's zegt een lid van het corps dat de groepering de Russische grens is overgestoken. "We vechten niet tegen burgers en doden geen ongewapende mensen", roept hij. "Het is tijd dat de Russische burgers begrijpen dat ze geen slaven zijn. Vecht!" In een van de Telegramkanalen van de groep klinkt het dat "het vrije Russische volk met wapens in de hand het regime kan bestrijden."

Het Oekraïense leger distantieert zich van het Russian Volunteer Corps. "Dat doet Oekraïne wel vaker", zegt Ruslandcorrespondent Geert Grootkoerkamp in De Ochtend. "Het is niet het eerste incident op Russische bodem. Soms vliegen er bijvoorbeeld drones over de grens. Anderzijds zijn er ook geen bewijzen voor de berichten van het Kremlin dat nu natuurlijk een nieuw element in de informatieoorlog heeft."

Over eventuele slachtoffers heerst nog veel onduidelijkheid. Rusland spreekt over minstens twee doden, maar dat is niet bevestigd. "Er was ook sprake van een schoolbus die zou zijn aangevallen", zegt Grootkoerkamp. "Dat is vreemd want in dat dorp is zelfs geen school. Het toont aan dat we heel voorzichtig moeten zijn met de berichten die ons via sociale media bereiken."