De ministers van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten en Rusland, Antony Blinken en Sergej Lavrov, hebben kort met elkaar gepraat in de marge van de G20, de top van de rijkste industrielanden. Het was het eerste gesprek tussen beiden sinds de Russische invasie in Oekraïne. De oorlog was een van de hoofdpunten van deze G20, maar tot een gemeenschappelijke slotverklaring zijn de landen niet gekomen.
G20 komt niet tot gezamenlijke slotverklaring, buitenlandministers VS en Rusland spreken elkaar (kort) voor eerst sinds oorlog in Oekraïne
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Vooraf had de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken gezegd dat hij niet van plan was om zijn Russische ambtsgenoot Sergej Lavrov te ontmoeten tijdens de bijeenkomst van de G20 in New Delhi, India.
In de plenaire vergadering zaten beide buitenlandministers ook ver van elkaar, maar in de wandelgangen kwam het onverwacht toch tot een kort gesprek tussen de twee - voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne. Het gesprek duurde minder dan tien minuten, zeggen de Amerikanen. De Russen benadrukken dat het geen onderhandelingen of officieel overleg waren. Volgens hen hadden de Amerikanen om het contact gevraagd.
Blinken zou Lavrov hebben gezegd dat de VS Oekraïne zullen blijven steunen en zou Rusland hebben opgeroepen om diplomatieke inspanningen te doen voor vrede. Hij zou er ook op hebben aangedrongen om terug te komen op de Russische beslissing om het nucleaire ontwapeningsverdrag NewSTART met de VS op te schorten.
Geen gezamenlijke slotverklaring
De oorlog in Oekraïne overschaduwde de G20 in New Delhi, die ook onder meer over de klimaatopwarming en de schuldenlast van arme landen had moeten gaan, zoals met name India vooraf had gehoopt.
Bij de opening van de bijeenkomst zei de Indiase premier Narendra Modi in een vooraf opgenomen verklaring dat "we moeten erkennen dat het multilateralisme vandaag in een crisis verkeert". "De ervaring van de afgelopen jaren - financiële crisis, klimaatverandering, pandemie, terrorisme en oorlog - laat duidelijk zien dat mondiaal bestuur heeft gefaald", zei Modi, die de G20-landen opriep om hun meningsverschillen te overwinnen.
Maar verdeeldheid - met name over Oekraïne - leidde ertoe dat de G20-landen ook nu niet tot een gezamenlijke slotverklaring zijn gekomen. Dat was overigens ook vorige week al het geval, toen de ministers van Financiën van de G20-landen bijeenzaten.
China en Rusland weigerden het slotcommuniqué te ondertekenen: ze kunnen zich niet vinden in de paragrafen over Oekraïne, waarin onder meer de totale en onvoorwaardelijke terugtrekking van Rusland uit Oekraïens grondgebied wordt gevraagd. Volgens Lavrov wilde Rusland daarnaast ook een passage inlassen waarin wordt gevraagd om een onpartijdig onderzoek naar de explosies die de pijpleidingen Nord Stream 1 en 2 in de Baltische Zee hebben vernield.
China
In de marge van de G20 had Lavrov niet alleen een kort gesprek met zijn Amerikaanse collega Blinken, maar ook een onderhoud met de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Qin Gang. In een persbericht van Lavrov zeggen de twee "de bemoeienissen in de interne zaken van andere landen te verwerpen". Samen met zijn Chinese collega hekelde Lavrov de "chantage en bedreigingen" van de westerse landen, die zo hun standpunten zouden willen opleggen.
"We praten over goede manieren", zei Lavrov aan journalisten in de marge van de top. "Wel, onze westerse collega's zijn daarin heel slecht geworden. Ze denken niet meer aan diplomatie, enkel aan chantage en iedereen bedreigen". Lavrov noemde de westerse sancties tegen zijn land "willekeur". "Het is noodzakelijk een einde te maken aan de onrechtmatige sancties, elke schending van de internationale vrijheid van handel, het willekeurig opleggen van prijsplafonds en andere pogingen om zich buitenlandse bodemschatten toe te eigenen", zei hij.
De G20 of Groep van 20 bestaat uit de Europese Unie en 19 van de grootste economieën ter wereld. Het gaat om de VS, het Verenigd Koninkrijk, Australië, Canada, Duitsland, Frankrijk, Italië en ook Japan, Zuid-Korea, China, India, Indonesië, Brazilië, Argentinië, Mexico, Rusland, Turkije, Saudi-Arabië en Zuid-Afrika. Samen zijn die goed voor 90% van de wereldeconomie en twee derde van de wereldbevolking.
Het samenwerkingsverband werd opgericht in 1999 en was bedoeld als een uitbreiding van de vooral westerse G7. De G20 leek vooral relevant te worden na de financiële crisis van 2008, maar is daarna opnieuw wat weggedeemsterd. Naast die 20 vaste leden nemen ook nog andere landen zoals Spanje en Nederland deel aan de vergaderingen evenals toplui van internationale organisaties.
