Complimenten geven en complimenten krijgen, het is gevoelige materie. Professor sociale psychologie Vera Hoorens (KU Leuven) legt in "VRT NWS laat" uit waarom we het er zo moeilijk mee hebben. "Wat een goed compliment is op het ene moment, kan totaal ongepast zijn op een ander moment."
Waarom we worstelen met complimenten: "Er is een grote angst om behoeftig te lijken"
Mariska Schalck
Gepubliceerd:
De afgelopen dag was het complimentendag: de uitgelezen kans om uw omgeving te trakteren op enkele mooie woorden. Maar zo simpel is het vaak niet. Want wie al eens een complimentje durft uitdelen, heeft het al gemerkt: de ontvanger van uw compliment kijkt vaak al snel naar de grond, wuift het compliment weg, of geeft er zo snel mogelijk eentje terug.
Complimenten krijgen geeft de meeste mensen nog steeds een ongemakkelijk gevoel, bevestigt professor Vera Hoorens. En daar zijn volgens haar meerdere verklaringen voor. "Ten eerste is er die angst om behoeftig te lijken. Wanneer je iets te gretig een compliment in ontvangst zou nemen, denken mensen misschien dat je amper vrienden hebt die je waarderen en je wel eens een compliment geven."
Wie goed in zijn vel zit, is meestal beter in complimenten ontvangen
Professor sociale psychologie Vera Hoorens
Een andere verklaring is de angst om door de mand te vallen. Volgens Hoorens zijn mensen die goed in hun vel zitten daarom meestal ook beter in het ontvangen van complimenten. "Wie een lage dunk heeft van zichzelf, denkt bij een compliment meteen: "Oei, maar ik ben helemaal niet zo aardig of slim als de andere denkt", en dat zorgt dan voor dat ongemakkelijke gevoel."
En dan is er nog de sociale norm. "We moeten zoveel mogelijk bescheiden zijn, en al zeker niet arrogant", bevestigt Hoorens. "Als je een compliment gewoon accepteert, is er de angst dat mensen denken dat je wel heel vol bent van jezelf."
Een sociaal mijnenveld dus. Al mag dat volgens Hoorens absoluut geen reden zijn om te stoppen met complimenten geven, integendeel zelfs. "We geven er ook helemaal nog niet zoveel. Terwijl we een enorme behoefte hebben aan die bevestiging, we willen allemaal het gevoel krijgen dat we erbij horen."
Voor je nu enthousiast complimentjes gaat uitdelen, eerst het slechte nieuws: er is wel degelijk zoiets als een slecht compliment. Maar wat dan precies een slecht compliment is, dat hangt weer af van de context. "Het is moeilijk om daar een algemene regel op te plakken," legt Hoorens uit, "want wat kan in de ene situatie, is totaal ongepast in een andere situatie. Dus je moet je moment heel bewust kiezen."
Gelukkig heeft professor Hoorens wel een tip voor een geslaagd compliment: "We krijgen het liefst complimenten over hoe aardig we zijn, en over hoe goed we voor anderen zorgen. Probeer mensen te complimenteren over wat ze doén, en niet op kenmerken waar ze niks aan kunnen doen."
