De dochter van de Zweeds-Iraanse VUB-gastprofessor Ahmadreza Djalali stuurt een noodkreet de wereld in omdat ze vreest voor het leven van haar vader. Terecht. Djalali, 51, is in 2017 in Iran ter dood veroordeeld na vermeende beschuldigingen van spionage. "Hoe stiller het is rond zijn zaak, hoe groter het risico dat hij effectief geëxecuteerd wordt", klinkt het aan de telefoon vanuit haar woonplaats in Zweden. De 20-jarige dochter spreekt voor het eerst publiekelijk. Maar haar naam en gezicht wil ze niet in de pers want ze is bang van het Iraanse regime.
Dochter van gevangen Iraanse prof Djalali slaakt noodkreet: "Onze permanente angst is dat ze hem in stilte executeren"
Inge Vrancken
Gepubliceerd:
De stilte rond zijn zaak baart de familie grote zorgen. "Het is belangrijk dat we over zijn zaak blijven praten", vertelt de jonge vrouw via de telefoon aan VRT NWS. "Elke stilte geeft Iran de kans om hem te executeren zonder waarschuwing."
Ook de executie, op 14 januari dit jaar, van de Brits-Iraanse Alireza Akbari, doet de alarmbellen afgaan. "Die executie toont duidelijk aan dat Iran geen genade heeft. Ook niet voor burgers van een ander, een Europees land. Dan nog zullen ze een executie uitvoeren om hun macht te tonen, hun ijzeren vuist tegen de wereld. Dat is onze permanente angst: dat ze hem in stilte executeren en het ons pas laten weten als het te laat is."
Waarover gaat de zaak Djalali?
Ahmadreza Djalali werkte als dokter in de rampengeneeskunde voor een onderzoeksgroep die verbonden is aan de Brusselse Vrije Universiteit en aan de Italiaanse UPO-universiteit in Navarro.
Tijdens een werkbezoek aan Iran werd hij opgepakt, op 25 april 2016. Een jaar later werd hij ter dood veroordeeld op beschuldiging van spionage. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International drukken erop dat gevangenen zo goed als nooit een eerlijk proces krijgen en dat bekentenissen onder grote druk worden afgelegd.
Geen genade
Jarenlang was de zaak van Djalali wereldnieuws en werd er actiegevoerd om de druk op het Iraanse regime te verhogen om de man vrij te laten.
Maar dan kwam de oorlog in Oekraïne, de revolutie in Iran en – hier in België - de arrestatie en veroordeling van Olivier Vandecasteele, de Belgische ngo-medewerker die ook in Iran in de gevangenis zit. De aandacht verwaterde.
Dat het Belgische verdrag voor een gevangenenruil met Iran door het Grondwettelijk Hof geschorst is, maakt geen verschil voor Djalali. Die deal zou alleen gelden voor gevangenen met de Belgische nationaliteit.
Opgroeien zonder vader
De dochter van Djalali – ze studeert geneeskunde, net als haar vader deed – is nu 20. Ze was 13 toen hij in Iran werd opgepakt. "Het allermoeilijkste zijn feestdagen en mijlpalen in je leven. Het is altijd bitterzoet om die te vieren, omdat hij dan niet aan je zijde kan staan."
Al haar jaren op de middelbare school droomde ze ervan dat haar vader bij haar zou zijn wanneer ze afstudeerde op haar 18. Het feestje voor haar diploma werd er weer eentje zonder vader Djalali.
Het is bitterzoet om belangrijke gebeurtenissen te vieren, zonder je vader aan je zijde
Dochter van Ahmadreza Djalali
"Ik besefte van bij het begin heel goed wat er aan de hand was. Zijn arrestatie, de veroordeling tot de doodstraf, de opsluitingen in totale afzondering. Het was zo moeilijk."
Dat is anders voor haar broer. Nu is hij elf. Toen Djalali gearresteerd werd, was hij pas vier. "Al die jaren zonder vader zijn tekenend in het leven van een kind. We hoorden papa soms aan de telefoon vanuit de gevangenis. Mijn broertje begreep maar niet waarom zijn papa niet naar huis kwam. Nu hij elf is, kunnen we het uitleggen. Er is geen dag dat we niet aan hem denken. Het is bitter omdat we beseffen hoeveel tijd van ons is afgepakt."
Telefonisch contact onder toezicht
De spanning nam heel erg toe in november 2021. Toen werd Djalali voorbereid op zijn executie. Telefoontjes naar zijn gezin mocht hij niet meer doen. "Naar ons mocht hij niet meer bellen, maar wel naar zijn familie in Iran. Zij legden de telefoon dan open, en wij ook. Zo konden we zijn stem toch horen."
Nu mag hij weer vaker bellen, meestal drie keer per week. Het zijn telkens korte telefoons, van een drietal minuten. "Die telefoons gebeuren altijd onder toezicht, dus zelf vertelt hij niet veel. Hij vraagt meestal hoe het met ons is en of we goed studeren op school."
"Het is geruststellend voor hem om onze stem te horen. En wij zijn blij om hem te horen. Maar je hoort de pijn in zijn stem als hij praat. Je hoort onder welke psychologische druk hij staat."
Welke actie kan Djalali vrij krijgen?
Intussen blijft de zoektocht naar de mirakeloplossing lopen. Welke actie kan Djalali vrij krijgen? Een antwoord heeft de familie niet. "België is fantastisch geweest. We hebben zo veel steun gekregen van de regering en van de bevolking. Van zijn collega’s aan de VUB ook. We zijn daar heel dankbaar voor en het is altijd een bron van hoop voor ons. Maar we zijn ook bang dat Iran zijn geduld verliest en onvoorspelbaar zal handelen."
We geloven, we moeten geloven dat als we blijven strijden, dat hij ooit vrij zal komen
Dochter van Ahmadreza Djalali
"Er zijn zoveel acties ondernomen voor zijn vrijlating. Dat was geweldig om te zien. Maar het is nooit genoeg. Het is pas voldoende als hij vrij is en terug naar huis kan komen, naar ons. We geloven, we moeten geloven, dat als we blijven vechten, dat hij hopelijk op een dag thuis kan komen."
"Politici en mensen met macht doen wat ze kunnen. Maar er zouden concrete acties mogelijk moeten zijn, met gevolgen. Niet alleen maar het uitspreken van veroordelingen. Elke dag wensen we dat deze nachtmerrie stopt."
Dochter van gevangen Iraanse prof Djalali slaakt noodkreet: "Constante vrees dat ze hem in stilte executeren"
