Vlaams subsidieregister toont wie subsidies ontvangt: krijgen de centrumsteden een te groot deel van de koek?

Subsidies voor een bedrag van 17,8 miljard euro, dat is een stuk meer dan initieel gedacht, zegt professor lokale politiek Herwig Reynaert (UGent). Maar meer nog dan over de totale omvang van het subsidiebedrag is hij verbaasd over het grote aantal ontvangers van die Vlaamse subsidies. Meer dan 29.000 verenigingen, lokale besturen en ondernemingen kregen vorig jaar immers een subsidie van de Vlaamse regering.

De bedoeling van het Vlaams subsidieregister was om de burger meer transparantie te bieden over wat er met zijn belastinggeld gebeurt. Kan het register ook een instrument zijn om die subsidies efficiënter toe te kennen? "Zonder twijfel", zegt Reynaert. "Dit biedt de mogelijkheid om een ordentelijk politiek en maatschappelijk debat hierover te voeren. En op termijn zullen we het moeten hebben over waar we als maatschappij nog subsidies willen aan geven. Op die manier kunnen deze cijfers zeker helpen, zonder uiteraard een heksenjacht te ontketenen."

"Het is belangrijk dat de Vlaamse belastingbetaler nu weet waar het geld naartoe gaat en dat finaal ook de uitgaven van de Vlaamse overheid beter gecontroleerd kunnen worden, zonder te willen zeggen dat wie in het verleden geld ontving, dat niet goed besteed heeft."

Een groot deel van de Vlaamse subsidies, ruim 20 procent van de 17,8 miljard euro, gaat naar het Gemeentefonds. Het is dus niet zo vreemd dat lokale besturen dan een groot stuk van de koek krijgen en dat Antwerpen, als grootste stad van Vlaanderen, en centrumsteden als Gent, Brugge en Leuven vrij hoog in de rangschikking staan, stelt Reynaert.

"Zij krijgen veel geld van de Vlaamse overheid om op lokaal vlak heel veel zaken te realiseren. Wat wél een probleem is, is dat de kleinere steden en gemeenten in Vlaanderen relatief gezien heel wat minder middelen krijgen. Zij zijn ook vragende partij om meer te krijgen. De politieke discussie daarover is aan de gang. Er wordt trouwens ook onderzoek naar gedaan onder leiding van Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD). Ik verwacht dat de komende tijd hierover een antwoord naar voren zal worden geschoven.”

Zo onthullend zijn de cijfers over de centrumsteden nu trouwens ook weer niet, vindt Reynaert. "Als je zoekt op de website van het Gemeentefonds dan kon je die cijfers per gemeente al zwart-op-wit zien". De cijfers uit het Vlaams subsidieregister vormden voor CD&V-voorzitter Sammy Mahdi vandaag wel de aanleiding om zijn verontwaardiging over de verdeelsleutel de wereld in te sturen.

"Het is begrijpelijk dat de voorzitter van CD&V ook opkomt voor kleinere en middelgrote gemeenten omdat zijn partij tot op vandaag in die gemeenten goed scoort. Maar de verhouding zit inderdaad niet goed", erkent Reynaert.

"Die verhoudingen zijn voor een deel gekoppeld aan het fusiedebat. Sommige mensen vinden dat de gemeenten dan maar moeten fuseren om meer middelen te krijgen. Maar je moet die dingen los van elkaar bekijken. Bij een fusiedebat gaat het vooral over de vraag of gemeenten nog in staat zijn om al hun taken op een ordentelijke manier uit te oefenen. Als het antwoord daarop neen is dan is een fusiedebat dichter bij dan bij een positief antwoord."