Niet alle inzamelacties voor Syrië en Turkije even succesvol: "Geef nuttige dingen, of geld voor transport"

Solidariteitsacties zijn voor mensen soms het sein om hun kleerkast of zolder op te ruimen. Dat fenomeen is bekend bij hulporganisaties. Hoe goed ook bedoeld, het kan soms meer problemen veroorzaken dan oplossen. 

Goederen moeten echt nuttig zijn. “Het transport naar het rampgebied kost veel geld. Daar denken mensen niet aan als ze hun zolder en kelder leeghalen”, vertelt Unal Palit. Hij is voorzitter van de Selemiye moskee in Berchem, en heeft een van de grootste Vlaamse hulpacties voor de slachtoffers van de aardbevingen in Turkije en Syrië opgezet.

Meteen na de aardbeving lanceerde de moskee een oproep. Nog geen dag later gingen er al vier containers naar het rampgebied. “Zoveel goederen waren er”, zegt hij. En ze bleven komen. Alleen: dat heeft een keerzijde. Zo zit er vaak oude, kapotte kledij bij. Of zomerse spullen.  “Om het kaf van het koren, de nuttige van de waardeloze goederen te scheiden, zijn onze jongeren 16 uur per dag aan het sorteren. Zestien uur!" 

Het consortium 12.12 doet niet aan goederen. “Net omwille van de logistiek,” verklaart woordvoerder Philippe Henon. “Je moet opslagplek hebben en serieus selecteren op kwaliteit, rekening houdend met wat er echt nodig is.”

De moskee kampte inderdaad met een opslagprobleem, sinds kort is dat opgelost: de organisatoren mogen gebruik maken van het grote oude postgebouw in Berchem. 

In de moskee kregen ze ook problemen met de verwerking van oude beschimmelde spullen. “Twee van onze vrijwilligers kregen een longaandoening van de schimmels en de huisstofmijt in die oude kleren,” vertelt Palit. 

Gisteren begon bpost ook aan een inzamelactie. In 675 kantoren van de post kunnen mensen pakketten afgeven. Dozen met een welbepaalde inhoud. “Wij hebben samen met onze partners in Turkije een lijst opgesteld met goederen en producten die daar echt nodig zijn”, zegt Veerle Van Mierlo, woordvoerder van bpost. 

“Kleren hoeven ze daar nu niet meer. Dus vragen wij voeding, droog en verpakt, verzorgingsproducten, propere dekens en slaapzakken” vertelt Van Mierlo. “Zo deden we het ook bij de hulpactie voor Oekraïne. Toen zagen we maar zo’n 3% spullen die niet voldeden aan onze criteria.”

Bij bpost hebben ze de indruk dat een gedetailleerde lijst wel werkt.  “We vermoeden zelfs dat mensen op basis van de lijst inkopen hebben gedaan, speciaal voor de campagne.”

“Een pluchen beer van 1 meter groot is heel lief, maar we kunnen er niets mee doen”, zucht Palit. “Elke kubieke meter kost geld om te vervoeren, zo’n beer is veel te groot.”

“De moskee had geld in kas om de eerste transporten zelf te betalen. Een groot transportbedrijf heeft in het begin  20 containers gratis vervoerd. Daar konden heel wat organisaties gebruik van maken, maar 24 uur later waren die al vol." 

“Al die kleinere organisaties brachten hun spullen dan hierheen. Maar als ik hen dan vroeg of ze ook geld hadden ingezameld om de pakken te vervoeren, werd het vaak lastig.”  De moskee had geld in kas om de eerste transporten zelf te betalen. Nu roept Palit op om in plaats van kleren financiële steun te geven, al was het maar voor het transport. “Spullen komen brengen en het geld voor je eigen vzw houden, dat gaat niet.”

Eind deze week stopt de moskee met het inzamelen van goederen. “Onze vrijwilligers zijn moe, het is heel intens geweest,” zegt Unal Palit. “We hebben nog twee zeecontainers, dat is goedkoper. En dan is het klaar.”

Geld blijft nodig, ook om dat transport te bekostigen. “Met wat we over hebben, willen we warme maaltijden betalen aan de slachtoffers, in 12 provincies. Ik ga niet zelf koken, hé”, lacht Palit, “we betalen lokale organisaties. Maar ik ga wel daarheen om te kijken hoe en wat. En om samenwerkingen af te spreken met internationale organisaties.”

Bpost gaat nog door tot 31 maart. Zij werken met vrachtwagens van de post. “We hebben er al zeven vol met schenkingen van een grote supermarkt”, vertelt Van Mierlo. 

Het consortium 12.12 heeft momenteel 6,5 miljoen bij elkaar dankzij radio- en TV spots. Woordvoerder Philippe Henon is hoopvol. “Mensen investeren makkelijker in heropbouw na een natuurramp. Voor Oekraïne haalden we uiteindelijk 17 miljoen op. Dus we hopen dankzij de komende radioshow toch 10 miljoen te kunnen ophalen.”

“Maar het is niet omdat wij met 12.12 geen goederen ophalen dat het niet nuttig zou zijn”, voegt hij eraan toe. “Het is wel raadzaam altijd na te vragen wat er precies nodig is op welk moment.”

Voor Unal Palit van de Selimiye moskee is er nog een ander aspect. “Mensen willen hun steentje bijdragen. We willen hun hart niet breken door hen met hun doos weg te sturen.”