Oekraïners zien hun toekomst als deel van de Europese familie. Dat zegt ex-bokser en huidig burgemeester van Kiev Vitali Klitsjko in een gesprek met VRT NWS-journalist Rudi Vranckx, naar aanleiding van de nieuwe reeks "De eeuwige oorlog" op Canvas. "Niemand wil nog terug naar de Sovjet-Unie".
Rudi Vranckx sprak met Vitali Klitsjko, ex-bokser en burgemeester van Kiev: "We zien onze toekomst als deel van Europa"
Drie weken lang neemt Rudi Vranckx voor "Tussen oorlog en leven" (woensdag, op Eén) telkens twee boeiende Vlamingen mee naar het front in Oekraïne, Libanon en Israël en de Palestijnse gebieden. In "De eeuwige oorlog" (zondag, op Canvas) zoekt hij in vier afleveringen uit hoe het komt dat die conflicten nooit lijken op te houden.
Het is een imposant beeld: de doorwinterde bokskampioen Vitali Klitsjko zit rechtop en alert achter zijn bureau in Kiev. Van een burgemeesterssjerp of andere formaliteiten is geen sprake. Het belangrijkste zijn de blauw-gele kleuren die achter hem wapperen. Klitsjko is voor velen, naast president Volodimir Zelenski, hét boegbeeld van het Oekraïense verzet.
In zijn vorig leven als professioneel bokser verwierf hij de bijnaam "Dr. Ironfist" nadat hij drie keer wereldkampioen was geworden als zwaargewicht in het boksen. In de loop van het gesprek wordt steeds duidelijker hoe Klitsjko de lessen die hij leerde in de ring verder doortrekt naar zijn analyse van de oorlog. "Oekraïne bloedt, maar wat de oorlog wel duidelijk teweegbrengt, is een verenigd Oekraïne. Het tegenovergestelde van wat Vladimir Poetin wilde. De geel-blauwe vlag is overal."
Wij zien onze toekomst als deel van de Europese Unie
"Onbewust heeft Poetin enorm veel betekend voor het Oekraïense doorzettingsvermogen. De wrede oorlog bracht vastberadenheid voor elke Oekraïner. We hebben geen andere keuze dan te vechten voor onze families en onze toekomst. We beseffen nu meer dan ooit wat het betekent om onafhankelijk te zijn."
Zelf verkondigt Klitsjko al jaren een pro-Europese boodschap. Hij klinkt zelfzeker over de eensgezindheid van het Oekraïense volk. Iets wat het regime van Poetin al langer dan vandaag tracht te ondermijnen. "Als Oekraïners waren we ooit een onderdeel van de Sovjet-Unie. Niemand wil daar naar terug. Wij zien onze toekomst als deel van de Europese familie."
Al tijdens de Oranjerevolutie die volgde op de vervalste presidentsverkiezingen van 2004, koos Klitsjko de kant van de pro-westerse kandidaat Viktor Joesjtsjenko, die later ook als winnaar werd uitgeroepen. Bij de Maidan-protesten tegen de Russisch-gezinde Viktor Janoekovitsj, stapte Klitsjko in 2013 ook echt naar voren als oppositieleider. Hij werd zo één van de gezichten van de revolutie.
"Maidan was één van de belangrijkste keerpunten in de Oekraïense geschiedenis. De toenmalige president van Oekraïne, Viktor Janoekovitsj, had beloofd om het land richting het Westen te brengen. Maar plots, zonder enige vorm van uitleg, tekende hij het akkoord met de Europese Unie niet." Duizenden studenten en betogers kwamen op straat om hun pro-Europese voorkeur uit te spreken en keerden zich tegen het corrupte regime.
Niet iedereen verzamelde zich in 2014 onder diezelfde Europese noemer. Een deel van de Oekraïners, vooral in de Donbas in het oosten van het land, zag Rusland als de beschermende broer van alle Russischsprekenden. Poetin wakkerde dat idee nog verder aan en gebruikte het in zijn propaganda bij de annexatie van de Krim, en in de oorlog in de Donbas.
De Russische inval bereikte het tegenovergestelde van wat Poetin wilde
En toch is het Poetin zelf die in 2022 een serieuze uppercut toedient aan het pro-Russische sentiment. De Russische inval in Oekraïne op 24 februari 2022 betekent het definitieve einde van het idee van de "Russische grote broer".
"Mijn roots liggen in de wereld van het boksen. Er zijn eenvoudige regels in een gevecht. In tegenstelling tot wat velen denken doet het er niet echt toe hoe groot of sterk je bent. Wat veel belangrijker is, is de geest en de wil om te winnen." Volgens Klitsjko is net dat het cruciale verschil tussen het Oekraïense en het Russische leger.
"Wat wij verdedigen is ons land, onze families en de toekomst van onze kinderen. Een Russische soldaat wordt dan wel goed betaald, maar zal hij bereid zijn om daadwerkelijk zijn leven op te geven voor wat geld?"
Het Russische leger onderschatten doet Klitsjko tegelijk niet: "Het is een van de grootste en sterkste legers ter wereld. Maar de Russische burgers moeten er over nadenken waarom hun buurman, vriend, man of broer ploetert in de slagvelden in Oekraïne. Voor welke reden moeten zij die opofferingen maken? Enkel en alleen voor een groter Russisch rijk?"
