1000 euro boete voor druggebruikers en een nieuw politiekorps in de haven: met deze 7 maatregelen wil federale regering drugscriminaliteit tegengaan

"We zijn vandaag in de fase van het 'narcoterrorisme' beland, waarbij de onderwereld meer en meer mensen uit de bovenwereld bedreigt", schetst minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) het plaatje. "We zien dat in de Antwerpse haven, maar eigenlijk ook in het hele land. Het gaat ook niet alleen over cocaïne, maar ook over ecstasylabo's, over afrekeningen in het milieu, ..."

Het verklaart waarom de Nationale Veiligheidsraad zich er vandaag over heeft gebogen. "De strijd tegen de drugscriminaliteit is een absolute topprioriteit van deze regering", benadrukt premier Alexander De Croo (Open VLD). "Daarom schuiven we een pakket aan maatregelen naar voren die die drugscriminaliteit een halt moet toeroepen en met de wortel moet uitroeien."

De federale regering legt daarom 7 maatregelen op tafel:

• Er wordt een nationale drugscommissaris aangesteld die de de komende 5 jaar de inspanningen tegen de drugscriminaliteit moet coördineren. Wie die rol op zich moet nemen, wordt pas morgen bekendgemaakt.  De drugscommissaris, die een adjunct krijgt en een commissariaat van 10 personen, moet samenwerken met de ministers van Justitie, Binnenlandse Zaken, Volksgezondheid en Financiën, maar ook met de andere betrokken besturen in ons land. Die bewuste magistraat zal verslag moeten uitbrengen aan de Nationale Veiligheidsraad.

• Er komt een "havenbeveiligingskorps", een nieuw politiekorps binnen de scheepvaartpolitie dat de haven van Antwerpen fysiek zal bewaken en beveiligen. Op korte termijn worden daarvoor 100 agenten ingezet, onder meer uit de federale politiereserve. Doel is om dat aantal tegen eind 2024 zelfs te verdubbelen. "Vandaag werken er 116 mensen bij de scheepvaartpolitie en we gaan uiteindelijk naar 312", zegt minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden. "Dat zijn bijna 200 mensen extra die zich zullen kunnen richten op de criminele activiteiten in de haven." Opvallend: om dat mogelijk te maken, zal het leger de bewaking van de kerncentrale van Doel overnemen, zodat de agenten die daar werken in de haven kunnen worden ingezet.

• Een maatregel die al was genomen, maar die in dit plan wordt opgenomen: lokale besturen krijgen meer slagkracht tegen handelszaken die betrokken zijn bij het witwassen van drugsgeld.

• Cocaïnegebruikers zullen zwaardere boetes krijgen. Die kunnen binnenkort oplopen tot 1.000 euro, drie keer zoveel als vandaag. Het alternatief voor zo'n zware boete is een verplichte ontwenningskuur. "Ik kan de maatschappelijke schade van drugsgebruik niet genoeg benadrukken", zegt De Croo. "Die is gigantisch."

• Er zullen meer en betere scanners worden aangekocht, waarmee de douane op termijn alle verdachte containers in de haven zal kunnen checken. "We zijn momenteel ook 108 medewerkers aan het aanwerven in de haven van Antwerpen", vult minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) aan. 

• Het havenpersoneel in het hele land - alles samen zo'n 16.000 mensen - zal strenger worden doorgelicht en gescreend. Dat zal op een vergelijkbare manier gebeuren als bij het luchthavenpersoneel. "Het gaat niet alleen over arbeiders, ook over bedienden, IT'ers en zelfs CEO's", zegt Van Quickenborne. "We screenen niet alleen het strafregister, ook alle databanken, de contacten van die mensen en de financiële toestand. Want drugscriminelen gaan alsmaar driester te werk: zij proberen ook havenpersoneel om te kopen."

• De politie in ons land probeert nog nauwer samen te werken met buitenlandse politiediensten en autoriteiten, onder meer met de Verenigde Arabische Emiraten. Met dat land zijn in het najaar nog verschillende verdragen afgesloten, onder meer rond rechtshulp en uitlevering. "Nu moeten de Emiraten tonen wat ze waard zijn", zegt Van Quickenborne. "Ze hebben ons beloftes gedaan. We gaan nu op alle niveaus de druk opvoeren om de daad bij het woord te voegen. Zo hebben we een lijst overgemaakt van targets die we willen uitgeleverd zien aan ons land."

"Die 7 elementen moeten de drugshandel fysiek bemoeilijken, moeten ervoor zorgen dat die handel financieel niet meer winstgevend is en dat de vraag naar drugs naar beneden gaat", hoopt De Croo.