"Dit illustreert het failliet van onze complexe staatsstructuur": Wetstraatwatcher Ivan De Vadder over het fiasco van de Paleizenstraat

Wat hebben we de voorbije maanden al niet meegemaakt met het kraakpand in de Paleizenstraat in Schaarbeek? Het is een triest symbool geworden van hoe ons land vaak functioneert: chaotisch, met verschillende bestuurniveaus door elkaar en discussies die  maandenlang aanslepen en vooral over bevoegdheden gaan. Zitten er 'daklozen' ondergedoken in het kraakpand, dan is het Brussels Gewest verantwoordelijk. Zitten er 'asielzoekers' in, dan is de federale overheid verantwoordelijk, in dit geval staatssecretaris voor asiel en migratie De Moor (CD&V).

Dat de ontruiming van de Paleizenstraat na al die discussies dan nog zó chaotisch is verlopen, en dat finaal niet eens iedereen opgevangen is, spreekt boekdelen. Er hebben tientallen mensen op straat geslapen. Ik snap Vlaams minister van Inburgering en Gelijke Kansen Bart Somers (Open VLD) wel wanneer hij het "een schande" noemt dat het Vlaamse niveau niet op de hoogte is gebracht dat de asielzoekers in een Vlaams hotel zouden ondergebracht worden. 

Maar... dat zijn gewoon problemen van overheden. Hier gaat het wel degelijk over mensen die alweer de nacht op straat hebben moeten doorbrengen, terwijl er hen opvang beloofd was. Het probleem zou nu eindelijk opgelost worden, en zelfs daar slagen we niet in.

Wat zien en horen we nu: dat verantwoordelijkheden continu worden doorgeschoven. Wie moest wat doen? Ja, onze staatsstructuur is complex. In crisistijden, zoals met corona en nu, voel je dat dat enorm in ons nadeel speelt. De politiek slaagt er niet meer in om op een of andere manier samen te werken. Terwijl de oplossing voor dit soort problemen net daar ligt: in samenwerking. En daar slagen de verschillende overheden niet meer in. 

Want och god, wat doen die paar honderd meter tussen de grenzen van Vlaanderen en Brussel ertoe, waar het hotel voor de opgevangen asielzoekers ligt? Als je er niet meer in slaagt om in deze situaties samen te werken en zo tot oplossingen te komen, dan zit je met een probleem. Dan is dit het failliet van onze staatsstructuur.  Het is ook geen voorbeeldsignaal naar de burger toe. Met andere mensen samenwerken om tot een oplossing te komen, dat is net wat van ons allen verwacht wordt in het dagelijkse leven. En dat is ook wat de burger van de politiek verwacht.

Moet premier Alexander De Croo (Open VLD) dit dossier naar zich toetrekken, zoals sommige commentatoren stellen? Ja, als er maar een oplossing komt. Ik geloof nog altijd in de goede wil van iedereen. 

Vergeet niet dat we met een enorme opvangcrisis zitten: er zijn 60.000 Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Ze zitten niet allemaal in het circuit van de asielzoekers. Maar we zitten met het gevoel dat we aan onze limieten zitten. Theo Francken (N-VA) zei het onlangs in zijn hoedanigheid van burgemeester van Lubbeek. Bart Somers wees er onlangs ook op: "je moet maar eens proberen om nog in een gemeente opvangplekken te vinden." 

En dat heeft te maken met de honderdduizend mensen die we een opvangplek hebben moeten geven. Dit is de realiteit, en politici zijn verkozen om de realiteit op te lossen. 

Een Vlaams minister die op sociale media poneert dat er een systeem is waarbij Vlaanderen Brussel en Wallonië financiert, in ruil voor dumping van miserie: dat is politieke profilering. Dat wekt niet de indruk dat er gewerkt wordt aan het oplossen van concrete problemen. 

We leven al lang in twee verschillende landen als het over media-aandacht gaat. Er zijn twee verschillende publieke opinies. Dit is daar een perfect voorbeeld van. De Franstalige openbare omroep RTBF heeft van de ontruiming van de Paleizenstraat vanochtend gewag gemaakt, maar de kranten La Libre Belgique en Le Soir spreken er met geen woord over. Opvallend.

Terwijl politieke partijen - met Ecolo en PS op kop - zeer hard zijn als het gaat over de asielaanpak van Nicole De Moor, de staatssecretaris van CD&V. Ze vallen haar aan. En dan nu, op het moment dat je met een menselijke crisis zit in Brussel, doen ze daar alsof er niets gebeurd is.