De 19-jarige dader van een moorddadige schietpartij in een supermarkt in de Amerikaanse stad Buffalo, op 14 mei vorig jaar, is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, zonder kans op vervroegde vrijlating. De dader heeft zich wel verontschuldigd bij de nabestaanden van zijn slachtoffers en drukte zijn spijt uit. "Ik heb die dag iets verschrikkelijks gedaan", zei hij in de rechtbank in de staat New York. "Ik heb op mensen geschoten en mensen gedood omdat ze zwart waren." Bij de schietpartij werden tien mensen gedood - op één na allemaal African-Americans.
"Ik heb mensen gedood omdat ze zwart waren": Levenslang voor 19-jarige racistische massamoordenaar in Amerikaanse stad Buffalo
Bert De Vroey
Gepubliceerd:
Het was een erg emotionele en rumoerige zitting: de zus van één van de slachtoffers schreeuwde naar de dader, een man stormde razend op hem af en werd uit de zaal verwijderd, en Payton Gendron zelf, de jonge dader, las nerveus en geëmotioneerd een korte tekst voor waarin hij zijn spijt betuigde en zijn ongeloof. "Als ik daar nu op terugkijk, kan ik niet geloven dat ik dat echt gedaan heb. Ik geloofde wat ik op het internet las en ik handelde uit haat. Dat kan ik nu niet wegnemen, maar ik wou dat ik dat kon."
Gendron pleitte schuldig aan alle 15 aanklachten die tegen hem waren ingebracht. Daarbij was ook de omschrijving "binnenlands terrorisme ingegeven door haat in de eerste graad" - een nieuwe categorie die pas in 2020 door de staat New York in het strafwetboek werd opgenomen. Gendron was de eerste die voor deze specifieke aanklacht veroordeeld werd.
De feiten
Toen Payton Gendron in mei zijn massamoord pleegde in de kleine Tops Friendly Market-supermarkt in een zwarte buurt van de stad Buffalo, had hij zich lang en terdege voorbereid. Hij had drie wapens meegenomen; hij opende het vuur met een semi-automatisch geweer, maar had nog twee andere wapens in zijn wagen liggen. Hij schoot zowel op de parking als in de winkel zelf. In totaal schoot hij dertien mensen neer, waarvan er tien het niet overleefden.
Bovendien had hij vooraf een manifest geschreven waarin hij zichzelf omschreef als een "etno-nationalist" en een "witte supremacist". Hij onderschreef ook de overtuiging dat het blanke ras het mikpunt is van een poging tot genocide en van "de grote omvolking". Hij schreef ook dat hij de supermarkt uitkoos omdat die in een overduidelijk zwarte buurt was gelegen. Zelf woonde Gendron in een witte buurt op drie uur rijden daarvandaan.
Levenslang of doodstraf
De rechter verwees ook duidelijk naar dat gedachtengoed toen ze het woord richtte tot Gendron. "Er is geen plaats voor u of uw idiote, haatdragende en kwaadaardige ideologie in een beschaafde samenleving. Er is geen tweede kans voor u. Je zal nooit nog als een vrij man het daglicht zien."
In het rechtssysteem van de staat New York wordt de doodstraf niet (meer) uitgesproken. Levenslang zonder kans op vervroegde vrijlating geldt daar als de maximumstraf. Toch zou Gendron alsnog ter dood kunnen worden veroordeeld, want hij moet ook nog terechtstaan voor een federale rechtbank. Daar riskeert hij wel de doodstraf.
