Halen we binnenkort ons diploma met ChatGPT? "We gaan anders moeten evalueren"

Arno Deceuninck (22) studeert informatica aan de Universiteit Antwerpen en gebruikt bijna dagelijks programma's op basis van artificiële intelligentie. Hij vindt ChatGPT heel impressionant. "Ik gebruik het vooral als persoonlijke assistent. Als ik woorden niet begrijp, kan de tool me in simpele taal uitleggen waar het over gaat. Of je kan het gebruiken om vragen over de leerstof te genereren." Maar of zo'n persoonlijke assistent is toegestaan, is nog onduidelijk. "Mijn proffen zijn niet op de hoogte dat ik ChatGPT gebruik. Al vermoeden ze wel dat iedereen hulpprogramma's gebruikt om te coderen bijvoorbeeld. Een vriend van me vroeg aan zijn promotor of hij ChatGPT mocht gebruiken voor zijn onderzoek maar dat mocht niet. Er zijn nog geen duidelijke regels."

Er wordt gevreesd dat studenten luier worden door AI-tools die het werk voor hen verrichten. Dat ziet Arno anders. "Ik geloof dat je daar net productiever van wordt. Je kan dieper ingaan op je leerstof en meer werk verrichten op minder tijd. Het hangt wel af van je niveau. Eerstejaars moeten natuurlijk eerst nog de basis leren voordat ze taken uitbesteden aan ChatGPT. De app geeft ook nog veel foute informatie en onbestaande bronnen. Het is dus belangrijk dat je al iets van de leerstof kent om die fouten eruit te kunnen halen", zegt hij.

Amber Steyaert (29) doctoreert aan de Universiteit Gent en begeleidt een schrijfvak als onderwijsassistent. Zij vermoedt dat enkele studenten ChatGPT hebben gebruikt om hun paper te schrijven. "Een studente diende een paper in waarvan 40 op de 50 bronnen niet bestonden. Een andere diende plots een meesterwerk in, terwijl er de maanden daarvoor nog veel werk aan de winkel was. Maar het is heel moeilijk te bewijzen dat studenten ChatGPT hebben gebruikt. Dat is trouwens lang niet het enige hulpmiddel. Er bestaan al jaren programma's om papers te schrijven, waarvan mijn studenten een groepslicentie hebben aangekocht. De lijn is dun. Vanaf wanneer wordt het beschouwd als valsspelen?"

Amber gebruikt ChatGPT af en toe zelf om samenvattingen te maken van haar eigen werk. "Ik geloof best dat dit een handige tool kan zijn. Maar je mag informatie nooit zomaar overnemen. De software geeft ook geen redenering voor het antwoord dat het genereert. Je leert er dus niets uit. We moeten studenten bewust maken van de mogelijkheden en de gevaren errond. Maar we gaan vooral onze evaluatievormen moeten herzien. Bij ons is de richtlijn: als ChatGPT de taak kan maken, verzin je best een andere opdracht. We zullen meer tijdens de les in discussie gaan en reflecteren. Momenteel zie ik ChatGPT vooral als een vloek. Het gaat allemaal een beetje snel en we zijn daar in het onderwijs niet op voorbereid."

Robbe Wulgaert (30) is leraar artificiële intelligentie in het middelbaar en aan de UGent. Hij ziet van dichtbij hoe snel het allemaal gaat. Volgens hem is AI here to stay. "Je kan het krampachtig proberen te verbieden maar binnenkort zit AI overal, ook in programma's als Word. Dan kan je het niet meer vermijden. Volgens mij is het slimmer om leerlingen te leren omgaan met artificiële intelligentie, en hen kritisch met zulke tools te leren werken."

De app is enorm geliefd bij leerlingen maar veel proffen en leerkrachten zitten met de handen in het haar. "Het is moeilijk om te achterhalen of een opdracht is geschreven door artificiële intelligentie", weet Robbe. "Want ChatGPT genereert elke keer een nieuw antwoord op dezelfde vraag." Robbe deed de test met zijn leerlingen, en kon op één na alle stukken identificeren die geschreven waren met ChatGPT. "Het is wel degelijk mogelijk om die eruit te halen, maar het duurt echt veel te lang. Het is niet haalbaar om dit bij elke taak te doen." Gelukkig bestaan er nu ook al enkele AI-detectietools. Open AI, het moederbedrijf van ChatGPT, heeft er zelf ook één ontworpen. "Maar die staan nog lang niet op punt", zegt Robbe. Mijn eigen teksten zijn volgens die tools geschreven door AI. De teksten van Ovidius (Romeinse schrijver uit de klassieke oudheid, red.) ook. Het zou mij verbazen als Ovidius toen al gebruik maakte van ChatGPT, lacht hij. Die trackers zijn dus nog lang niet waterdicht. En ook al komen er nieuwe tools, er zullen altijd slimmeriken zijn die ze in een dag of twee omzeilen."

Het overdonderende succes van ChatGPT is volgens Robbe te wijten aan de accurate en mensachtige antwoorden en het gebruiksgemak van de app. "Vorige versies kraamden meestal onzin uit. Deze versie heeft een enorme sprong gemaakt en kan 9 vragen op de 10 juist beantwoorden, in duidelijke taal. Dat maakt de app enorm populair. ChatGPT is de snelst groeiende app. Hij behaalde op 5 dagen 1 miljoen gebruikers. Na iets meer dan 2 maanden zijn dat er 100 miljoen. Ter vergelijking: Tiktok had hier 9 maanden voor nodig. Instagram 2 jaar."