In Turkije groeit de woede na de zware aardbevingen van afgelopen maandag. Volgens de oppositie heeft de Turkse overheid te weinig maatregelen genomen om gebouwen aardbevingsbestendig te maken na de vorige zware beving in 1999. De Turks-Belgische architecte Serpil Uyar is kritisch voor de overheid: "Gebouwen die bouwtechnisch niet voldoen, werden gewoon geregulariseerd, niet toevallig vlak voor de verkiezingen."
Aannemers in Turkije nemen het niet altijd even nauw met de veiligheid: "Steunkolommen worden soms gewoon weggehaald"
Jasper Verhulst
Gepubliceerd:
In 1999 kwamen zo'n 18.000 mensen om bij een zware aardbeving in de buurt van Istanboel. Toen bleek dat heel wat gebouwen niet bestand waren tegen een beving. De overheid lanceerde daarop strengere voorschriften om gebouwen veiliger te maken.
Maar nu blijken die niet te volstaan of worden ze gewoon niet nageleefd. Volgens Kemal Kilicdaroglu, leider van de belangrijkste oppositiepartij, heeft de regering van president Erdogan "zich al 20 jaar niet voorbereid op een aardbeving".
De Turks-Belgische architecte Serpil Uyar nuanceert dat enigszins in "De wereld vandaag" op Radio 1. "In vergelijking met 1999 was deze beving veel zwaarder. De ravage nu is enorm."
Waarom zijn veel gebouwen in Turkije niet bestand tegen een aardbeving?
"Maar meer en meer mensen stellen zich wel de vraag waar het is foutgelopen", gaat de architecte verder. "Na 1999 zijn wetten aangepast. Bestaande gebouwen werden geëvalueerd en indien nodig moesten ze afgebroken worden. Maar er zijn maandag ook nieuwe gebouwen ingestort, appartementsblokken van amper twee jaar oud. Hoe dat kan, moet heel goed onderzocht worden."
Steunkolommen
Na de aardbeving van 1999 zijn heel wat aannemers aangeklaagd en ook nu verwacht Uyar rechtszaken. "Bij de vorige zware beving zijn bijna 6.300 aannemers voor de rechter gedaagd voor wanpraktijken bij de bouw. Ook nu zullen heel wat mensen hetzelfde doen, omdat projecten mogelijk niet volgens de vergunde plannen zijn uitgevoerd."
Tijdens of zelfs na de bouw worden sommige projecten nog aangepast. "Op de gelijkvloerse verdieping van nieuwe gebouwen worden vaak handelspanden gemaakt, zoals supermarkten. Daarvoor worden soms belangrijke steunkolommen weggelaten of achteraf weer afgebroken. Als je die weghaalt, is het niet verwonderlijk dat gebouwen zo'n zware beving niet doorstaan."
Regularisatie
Er worden in Turkije ook nog altijd appartementsblokken gebouwd die in strijd zijn met de bouwvoorschriften of die zelfs geen vergunning hebben. "In de laatste 20 jaar is er 9 keer een grootschalige regularisatie van gebouwen gebeurd. Gebouwen waarbij overtredingen zijn vastgesteld, die dus niet voldoen aan de bouwvoorschriften. Niet toevallig gebeurde die regularisatie telkens net voor de verkiezingen. In de zwaarst getroffen steden staan 140.000 gebouwen die bouwtechnisch niet in orde zijn. Dat vind ik schrijnend", zegt Uyar.
"In Turkije werken veel mensen ook niet met een architect. Ze stappen in een project van een aannemer. Als particulier heb je dan weinig inspraak." De wetgeving is er, maar er moet volgens Uyar beter gecontroleerd worden. "Er is verbetering geweest na 1999, er zijn strengere wetten gekomen. Ik hoop dat die na deze aardbeving strenger opgevolgd zullen worden."
