Italiaans liedjesfestival Sanremo annuleert toespraak Oekraïense president Zelenski na veel kritiek 

Morgen begint het Sanremo Muziekfestival, een razend populair liedjesfestival in Italië. Het festival, dat vijf dagen duurt, wordt gezien als de inspiratiebron voor het Eurovisiesongfestival. Het festival dient vaak zelfs als de Italiaanse preselectie voor Eurovision. "Naar de slotshow kijken miljoenen Italianen", zegt correspondente Ine Roox. "Het valt ook op hoe zelfs de kwaliteitsmedia heel lange en ernstige artikels aan Sanremo wijden."

Elk jaar is er ook een controverse. Dit jaar draait die rond de Oekraïense president Zelenski. Die zou dit jaar op de slotshow een toespraak houden via videogesprek, maar dat gaat niet meer door. De speech lag al een tijd onder vuur in Italië, al is niet duidelijk of dat ook de reden is voor het schrappen ervan. De presentator zal de toespraak voorlezen. 

Dat verzet leidde tot een hele polemiek in Italië. Aanvankelijk verliep dat nog proper, vertelt Roox. "Mensen wilden niet dat showbizz en politiek zich mengden, maar de polemiek bleef lang aanslepen. Daardoor is er toch een donkerbruin vermoeden dat hier meer aan de hand is." Dat blijkt ook uit een petitie tegen Zelenski's toespraak die door meer dan 94.000 Italianen ondertekend werd. 

"In de petitietekst wordt met geen woord gerept over Russisch president Vladimir Poetin en wat hij heeft uitgehaald", zegt Roox. "Maar Zelenski wordt wel beschreven als een nationalistische leider die medeverantwoordelijk is voor zware repressie in de Donbas en de bloedige oorlog om die regio en medeverantwoordelijk is om de wereld op de rand van een nucleaire holocaust te brengen."

Wie daar precies achter zit, is niet duidelijk. "Het is heel diffuus. In de petitietekst zit pacifisme en weerstand tegen de NAVO, het Westen en de massamedia. Er zijn ook mensen bij die tegen de verplichte vaccinatiepas waren. Ook mensen die zich vragen stellen bij de wapenleveringen zitten in die groep. Uit een recente peiling blijkt bovendien dat 55 procent het geen goed idee vindt dat Italië wapens levert aan Oekraïne." 

Volgens Roox komt de petitie vooral vanuit de burgers zelf. Ze noemen zichzelf "pacifisten". Vroeger was er veel contact tussen Rusland en Italië op politiek en cultureel vlak. Sinds de inval van Rusland in Oekraïne steunen moskousympathisanten Poetin niet openlijk meer. Ze zijn zich gaan vervellen tot zogenoemde "pacifisten."

Die sympathie voor Rusland heeft ook een historische context. "Dit land hinkt op veel vlakken op twee benen: er is een forse linker- en rechterzijde", legt Roox uit. "Italië is het West-Europese land geweest met de grootste communistische partij. Die is nu verveld naar een centrumlinkse partij. Sinds het verval van de Sovjet-Unie zie je dat Poetin ook een aantrekkingskracht heeft op de rechterzijde van Matteo Salvini (Lega).  

Ook de politici van die twee zijdes spreken zich nu niet openlijk uit tegen Oekraïne of voor Rusland. "Sinds de inval zien we het rechtse Lega en de linkse Vijfsterrenbeweging andere dingen zeggen. Lega zit in de regering en volgt de lijn om Oekraïne te steunen. Oud-premier Giuseppe Conte zei dat hij niet wist of een liedjesfestival geschikt is om zulke boodschappen over te brengen. Hij vond wel dat Zelenski het parlement moest toespreken."