Tussen 2020 en 2021 zijn meer baby's en kleuters terechtgekomen in de jeugdzorg. Dat blijkt uit cijfers die Groen-voorzitter Jeremie Vaneeckhout heeft opgevraagd bij minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V). Het gaat zowel om kinderen die in een voorziening worden opgenomen, als kinderen die binnen hun gezin of via pleegzorg geholpen worden.
Steeds meer baby's en kleuters belanden in jeugdzorg: vooral stijging bij kwetsbare gezinnen
Steeds meer kinderen jonger dan vijf jaar komen terecht in de jeugdzorg. Zo was er in 2021 een lichte stijging bij baby's van 0 tot 2 jaar. Toen zaten er bijna 1.879 baby's in de jeugdzorg. Dat zijn er 18 meer dan het jaar ervoor. Bij de leeftijdscategorie van 3 tot 5-jarigen was er een grotere stijging. Daar ging het aantal van 3.100 naar 3.377, een stijging van bijna 9 procent ten opzichte van het jaar 2021.
"Dat steeds meer gezinnen een beroep moeten doen op dit soort uitzonderlijke hulpverlening is erg verontrustend", zegt Vaneeckhout. "Een gezin heeft niet van de ene dag op de andere nood aan deze verregaande hulpverlening. Deze stijgende cijfers tonen aan dat het beleid vandaag er niet in slaagt om alarmsignalen vroegtijdig op te pikken."
Vooral kinderen uit kwetsbare gezinnen
"De kinderen die bij de jeugdzorg aankloppen, komen vaak uit kwetsbare gezinnen", klinkt het bij Niels Heselmans van het Agentschap Opgroeien. "Als we iets meer inzoomen op die gezinnen dan zien we dat het vooral gezinnen zijn die geen hulp krijgen van grootouders of andere familieleden.
"We zien dat die gezinnen vaak ook andere problemen hebben zoals geldzorgen, relationele problemen of psychische kwetsbaarheden", gaat Heselmans verder. "Dan is het vaak iets te zwaar voor die gezinnen om alleen in te staan voor de zorg voor hun kind. En op dat moment kan de ondersteuning van een pleeggezin heel hard helpen."
Alleen in hoge nood wordt een kind weggehaald bij de ouders. In veel gevallen kan met de nodige professionele begeleiding - voor zowel het kind als de ouders - een kind na een tijd ook weer naar huis. "Maar daarvoor is het een absolute prioriteit dat in gevallen van hoge nood er snel hulpverlening is en die is er nu niet", zegt Vaneeckhout nog.
Rechtzetting
Op basis van officiële communicatie van oppositiepartij Groen meldden we eerder dat het aantal kinderen onder de vijf dat terechtkomt bij jeugdzorg tussen 2018 en 2021 bijna verdubbeld was. Die vergelijking bleek niet helemaal correct. Bij Groen benadrukken ze dat zich gebaseerd hebben op cijfers die ze kregen van het kabinet van minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V), maar ontbrak aanvullende informatie om die cijfers juist te kunnen interpreteren.
De stijging tussen 2018 en 2021 valt namelijk grotendeels te verklaren door de fusie van het toenmalige Jongerenwelzijn en Kind en Gezin tot het Agentschap Opgroeien en de integratie van de Ontwikkelings- en Behandelcentra (OBC), de voorzieningen voor gedrags- en emotionele stoornissen (GES+) en de Centra voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG).
Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) reageert scherp op de communicatie van Vaneeckhout. "Als je cijfers vergelijkt, dan graag juist." En ook: "We investeerden in extra mensen en middelen. Maar de hulp voor kinderen moet laagdrempeliger, aanklampender en sneller."
Meer escalerende situaties
De komst van de coronapandemie heeft een grote invloed gehad op het hoge aantal kinderen in jeugdzorg, zegt Crevits. "Mensen waren meer thuis en dat heeft vaak voor escalerende situaties gezorgd. Anderzijds toont de toename ook dat gezinnen gemakkelijker aankloppen bij de jeugdzorg en dat willen we in de toekomst verder stimuleren."
In januari richtte Crevits nog een stuurgroep rond jeugdhulp op. Die stuurgroep bestaat onder meer uit parketmagistraten, jeugdrechters, psychiaters, FOD's, CLB's en de kinderrechtercommissaris. Samen maken ze een plan om de noden van jonge kinderen vroeger te detecteren waardoor ze sneller de juiste hulp krijgen.
