In de Peruaanse hoofdstad Lima is het tot confrontaties gekomen tussen betogers en agenten. Demonstranten komen al bijna zes weken over heel het land op straat tegen de huidige president Dina Boluarte en de afzetting van haar voorganger Pedro Castillo. "Ze voelen zich nog altijd tweederangsburgers", zegt Lieven Pype van Broederlijk Delen vanuit Lima.
Volksprotesten in Lima leiden tot confrontaties met politie: "Ze voelen zich nog altijd tweederangsburgers"
"Verschillende betogers probeerden in Lima bij strategische gebouwen zoals het parlement te geraken." Lieven Pype, die voor Broederlijk Delen in Lima woont, volgt de situatie van dichtbij. "Dat is hen door de politie niet gelukt, maar er is wel een brand ontstaan bij een van de historische pleinen", vertelt hij in "De ochtend". "Waarschijnlijk door een traangasbom, maar de minister van Binnenlandse Zaken ontkent dat."
Twee dagen geleden trokken duizenden betogers naar Lima om er het ontslag van Boluarte en haar regering te eisen. Volgens de politie gaat het om 3.500 mensen, volgens Pype om tienduizenden. Vanaf het begin verliepen de protesten onrustig en waren er confrontaties met de politie. Demonstranten gooiden met stenen naar de politie. Die zette op haar beurt traangas in.
Wat voorafging:
Het land is op politiek vlak al jaren onrustig. Op iets meer dan tien jaar tijd zijn al zeven presidenten aan de macht gekomen. De huidige protesten zijn begonnen nadat ex-president Pedro Castillo werd afgezet.
Er liep al voor de derde keer een afzettingsprocedure tegen hem. Die wilde hij voorkomen door het parlement te ontbinden en een noodregering te installeren. Nadat hij dat had aangekondigd, werd hij opgepakt, beschuldigd van poging tot staatsgreep en afgezet. Hij was pas van 2021 president.
Dina Boluarte was op dat moment vicepresident. Volgens de wet moest ze Castillo dus opvolgen, maar aanhangers beschouwen haar als een verraadster. Ze vinden dat ze niet democratisch verkozen is om het land te leiden. Betogers eisen Castillo's vrijlating, Boluarte's aftreden en nieuwe verkiezingen.
"Dina, moordenaar"
Betogers houden Boluarte verantwoordelijk voor de doden die de afgelopen weken gevallen zijn bij confrontaties met de politie. "Dina, moordenaar", is te lezen op spandoeken. "We willen niet dat onze doden worden vergeten", vertelde manifestant Zulema Chacón aan de Britse krant The Guardian. Betogers beschuldigen haar zelfs van genocide.
Het is onduidelijk hoeveel mensen al gestorven zijn, maar de meeste internationale media spreken over minstens vijftig, waarvan één politieagent. 9 januari was de bloedigste dag. Er vielen toen 17 doden. Bij de luchthaven van Arequipa, de tweede grootste stad van Peru, zouden mensen gestorven zijn door kogels van de politie. "Er zijn ook al meer dan zeven minderjarigen door de politie doodgeschoten", vertelt Pype.
Tweerangsburgers
De betogers hebben ook een andere reden om op straat te komen, ziet Pype. Het merendeel van de manifestanten komen uit het zuidelijke Andesgebied, waar voornamelijk de inheemse bevolking woont. "Ze hebben er genoeg van om na tweehonderd jaar nog altijd gediscrimineerd te worden en als tweederangsburgers behandeld te worden. Ze krijgen geen toegang tot de politieke en economische elite."
Dat los je niet zomaar op en volgens Pype lijkt Boluarte geen inspanning te doen om in dialoog te gaan. Al zei ze gisterenavond in een televisietoespraak wel te willen spreken met de betogers als de protesten vreedzaam zouden verlopen. Ze stond ook toe dat de betogers naar Lima afzakten.
Pype vindt toch dat ze de betogers stigmatiseert als onruststokers die hun familie in de steek laten en het niet goed voorhebben met het land. "Er is een groot politiek onbegrip vanuit de elite. Er is een soort wanhopige dreiging met repressie omdat de staat de situatie niet onder controle kan houden."
Solidariteit
De protesten worden steeds breder gedragen door de bevolking, stelt Pype vast. "Er zijn grote solidariteitsacties aan de noordelijke kust. Zelfs in de achtergestelde buurten van Lima tonen mensen solidariteit met de betogers."
De situatie wordt stilaan onhoudbaar voor de huidige regering, daarom vermoedt Pype dat er vervroegde verkiezingen komen. "Wellicht zal Boluarte moeten aftreden en komt er een soort van overgangsregering. Al zijn verkiezingen geen garantie dat het beter wordt."
Situatie in Peru wordt kritiek na aanhoudend protest: "Meer dan 50 doden, waaronder 7 minderjarig"

