Minister van Grootstedenbeleid Caroline Gennez wil daklozen sneller aan een woning helpen met Fins model

Geef mensen eerst een woning. Daarna kunnen ze hun andere problemen oplossen, zoals schulden afbetalen, ontwennen of werk zoeken. Dat is de idee achter het concept "Housing First". In Finland zijn ze er al vijftien jaar mee bezig. Het is het enige land in Europa waar het aantal daklozen daalt. 

Ook in België bestaat het concept, maar op veel kleinere schaal. Een 25-tal projecten voorzien aan zo'n duizend mensen een dak boven het hoofd. Volgens cijfers van de Koning Boudewijnstichting zouden er in de grootsteden ongeveer 10.000 mensen thuisloos zijn. Minister van Grootstedenbeleid Caroline Gennez (Vooruit) wil nu meer investeren in het concept. 

Concreet krijgen mensen een huurwoning toegewezen. Dat is dus geen gratis huis, benadrukt Gennez in "De ochtend". "Je krijgt daar wel huursubsidies voor, maar dat krijgt iedereen met een laag inkomen. Met een adres kan de thuisloze onder meer solliciteren en een bankrekeningnummer openen. Dat gaat op straat allemaal niet."

Huur betalen, is de belangrijkste voorwaarde, maar je moet ook kunnen bewijzen dat je kan samenwonen met je buurman of buurvrouw, zegt Gennez. "Daarna komt er een aanklampend beleid. Een sociaal assistent komt langs aan huis. Als je schulden hebt, word je verplicht in schuldbemiddeling gestoken. Als je niet zelfredzaam bent, worden er maaltijden voorzien, maar dat wordt van je uitkering afgetrokken. Het is geen "free lunch". Het is een wederzijds verhaal van investeringen, solidariteit en verantwoordelijkheid nemen." 

Samen met minister van Armoedebestrijding Karine Lalieux (PS) wil ze vanuit de federale regering 10 miljoen euro investeren. Ze benadrukt daarbij dat alle overheden moeten samenwerken. Zo vindt ze dat er door de regio's te weinig is geïnvesteerd is geweest in sociale woningen. "De federale overheid heeft tien jaar geleden dat project gelanceerd met middelen van de Nationale Loterij, maar in de regio's moet dat grootschalige programma voor betaalbare huisvesting op gang getrokken worden."

Investeren in Housing First levert volgens Gennez ook iets op. "In Finland is gebleken dat elke euro, geïnvesteerd in Housing First, twee en half euro oplevert aan uitgespaarde ziekenhuiskosten en sociale steun." 

De OCMW's, waar Lalieux voor bevoegd is, spelen volgens Gennez ook een belangrijke rol in dit project. "Die zitten het dichtst bij de lokale problemen en zullen die signaleren. Wij voorzien de bakstenen, Lalieux voorziet de omkadering voor personeel en begeleiding en de regio's moeten zorgen voor psychosociale bijstand. Het is ook de bedoeling om te focussen op die kwetsbare jongeren, omdat je daar het duurzaamste resultaat uithaalt."

Door het tekort aan sociale woningen, zijn de wachtlijsten zeer lang, maar Gennez benadrukt dat thuislozen geen voorrang zullen krijgen. "Het allerbelangrijkste is dat we de mensen onderaan de samenleving niet tegen elkaar uitspelen."