Nederlanders kunnen voortaan met de nieuwe interactieve Kankeratlas van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) op basis van hun postcode meer inzicht krijgen in de impact van kanker in hun regio. De atlas toont patronen van hoe vaak bepaalde kankersoorten ergens voorkomen, gebaseerd op waar mensen woonden toen ze de diagnose kregen. De 24 meest voorkomende kankersoorten in Nederland zijn opgenomen in de atlas.
Nederlanders kunnen dankzij nieuwe interactieve Kankeratlas - op basis van hun postcode - meer inzicht krijgen over kanker in hun regio
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Nederlanders kunnen in de Kankeratlas op basis van hun postcode zien of het aantal diagnoses van een bepaalde kankersoort in hun regio hoger, lager of gelijk is aan wat het IKNL verwacht op basis van het Nederlands gemiddelde. Waar mogelijk wordt in de Kankeratlas aanvullende informatie per kankersoort gegeven over waar de variatie te zien is en waardoor die variatie kan komen.
De 24 meest voorkomende kankersoorten in Nederland zijn opgenomen in de atlas. Voor een aantal van de kankersoorten is variatie per regio te zien, voor andere niet of nauwelijks. Voor alle kanker samen is nauwelijks variatie te zien tussen gebieden in Nederland.
Meer huidkanker langs de kust
"Er is nog een lange weg te gaan om de redenen van alle geografische verschillen te begrijpen, maar de atlas is ontworpen om inzicht te bieden en zo onderzoek te versnellen, vooral in de gebieden die dit het meest nodig hebben", zegt epidemioloog Valery Lemmens, onderzoeker en bestuurder bij het IKNL. "Daarnaast kan het beleid door de inzichten uit de Kankeratlas regionaal preventiemaatregelen nemen om de impact van kanker te reduceren."
De Kankeratlas toont bijvoorbeeld aan dat er in veel gebieden langs de kust meer huidkanker voorkomt dan gemiddeld in Nederland. Het IKNL vermoedt dat dat te maken heeft met het feit dat mensen daar langer worden blootgesteld aan de zon.
Duidelijke variatie op vlak van long- en baarmoederhalskanker
Op vlak van longkanker valt het dan weer op dat in vrijwel alle grootstedelijke gebieden verschillen te zien zijn per wijk. Het Kankercentrum vermoedt dat die verschillen te wijten zijn aan de hoeveelheid mensen die er in het verleden hebben gerookt: in bepaalde wijken was roken veel meer ingeburgerd dan in andere.
In Noord-Amsterdam ligt de verwachting voor longkanker bijvoorbeeld 50 procent hoger dan het Nederlandse gemiddelde, terwijl dat in Zuid-Amsterdam slechts 1 procent hoger is.
Tot slot blijkt uit de atlas ook dat er duidelijke regionale verschillen zijn in hoe vaak baarmoederhalskanker voorkomt. Dat komt waarschijnlijk door het al dan niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek rond baarmoederhalskanker. In dit bevolkingsonderzoek is een voorstadium van baarmoederhalskanker relatief eenvoudig op te sporen en weg te halen, waardoor baarmoederhalskanker wordt voorkomen.
Wat kan je zelf doen om het risico op kanker te verminderen?
Lemmens wijst erop dat de informatie uit de Kankeratlas niet alleen voor het beleid handig is, maar ook voor de burgers: "Ongeacht wat er in onze omgeving gebeurt, is het belangrijk te weten dat we ook zelf iets kunnen doen om het risico op kanker te verminderen."
"Iedereen weet inmiddels wel dat niet roken of stoppen met roken helpt om de gezondheid te bevorderen en het risico op heel veel verschillende kankersoorten te verminderen. Maar op vlak van huidkanker - een steeds vaker voorkomende kanker in Nederland - is het ook van belang om je goed te beschermen tegen de zon."
"Ook veel groente en fruit en juist weinig bewerkt vlees en rood vlees (van runderen, varkens, schapen en geiten, red.) eten, kan het risico op kanker verkleinen. Overweeg tenslotte wanneer je een oproep krijgt om mee te doen aan de bevolkingsonderzoeken zoals die er zijn voor darm-, borst- en baarmoederhalskanker."
Lokale cijfers weerspiegelen geen individueel risico Projectleider en onderzoeker bij het IKNL Jaike Praagman benadrukt dat de lokale cijfers geen weerspiegeling zijn van het individueel risico om kanker te krijgen: "De Nederlandse Kankeratlas laat zien in welke regio’s het aantal kankerdiagnoses hoger of lager is dan we verwachten als we rekening houden met hoeveel mensen er in een regio wonen, hoe oud ze zijn en of het mannen of vrouwen zijn."
"Gebruikers van de atlas kunnen de informatie filteren per tumorsoort en op mannen of vrouwen. Het is echter belangrijk om je te realiseren dat de inzichten uit de Kankeratlas niet het eigen, individuele risico op kanker weerspiegelen, maar gemiddelden zijn voor ieder specifiek gebied."
