De Franse regering wil dat supermarkten een twintigtal basisproducten tegen de reële kostprijs verkopen. Het gaat over bepaalde babyproducten en voedingsmiddelen zoals pasta. De bedoeling is om de Fransen te beschermen tegen de hoge inflatie. In Griekenland bestaat zo'n "anti-inflatiemandje" al langer, hoe gaat dat juist in zijn werk?
Na Griekenland wil ook Frankrijk "anti-inflatiemandje" met basisproducten invoeren: zo gaat dat in zijn werk
Heidi Van Rompuy
Gepubliceerd:
Je hebt het aan de kassa van de supermarkt wellicht ook gemerkt dat de rekening fors duurder is dan een jaar geleden. De Franse regering wil daar nu iets aan doen door de supermarkten te vragen om geen winst meer te maken op een pakket van twintig basisproducten. De Franse overheid wil dat die producten in de winkelrekken liggen aan de reële kostprijs. Een "anti-inflatiemandje" wordt dat ook wel genoemd.
In Griekenland bestaat dat al een tweetal maanden. "Aanvankelijk ging het hier ook om twintig basisproducten zoals granen, melk, water en koffie", legt correspondent Bruno Tersago uit in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Ondertussen is het mandje al uitgebreid tot een vijftigtal producten. Tijdens de kerstperiode was er zelfs speelgoed te koop aan basisprijzen zodat mensen iets konden kopen voor hun kinderen."
Frankrijk wil ‘anti-inflatiemandje’ invoeren met goedkope basisproducten, in Griekenland bestaat het al
In het "anti-inflatiemandje" van de Griekse overheid zitten vooral huismerken van de supermarkten. Ze hebben een vaste prijs en zijn gemiddelde 20 procent goedkoper dan de andere producten. Je herkent ze aan een speciaal logo op de verpakking. "Dat er bijna uitsluitend huismerken in het pakket zitten, was niet naar de zin van veel Grieken", zegt Tersago. "In België zijn huismerken niet minderwaardig, maar voor de Griek staat een goed merk garant voor een goed product. Daar is kritiek op gekomen."
Het grote verschil tussen het Griekse systeem en het basispakket dat Frankrijk wil invoeren, is dat de Franse overheid niet van plan is om het prijsverschil bij te passen. "In Frankrijk rekent de overheid op de goodwill van de aanbieders", zegt arbeidseconoom Stijn Baert (UGent). "Ze willen vragen aan de supermarkten om hun prijzen zélf aan te passen, zonder dat de overheid hen daarin compenseert."
In Griekenland daarentegen komt de overheid wel tussenbeide. "De regering en de supermarkten delen de kosten van dat basispakket", zegt correspondent Tersago.
Wat zijn de voor- en nadelen?
Voor mensen die het moeilijk hebben om hun rekeningen te betalen, is zo'n basispakket een grote hulp. In Griekenland had het "anti-inflatiemandje" nog een andere positief effect. "Het heeft de prijs van olijfolie getemperd", zegt Bruno Tersago. "Sinds de Griekse overheid één merk in het basispakket stak, zijn ook de prijzen van de andere olijfoliemerken minder sterk gestegen."
Dat wil niet zeggen dat er geen negatieve effecten zijn. "Aanvankelijk had de Griekse regering enkel afspraken gemaakt met supermarkten, en niet met de kleinhandels", legt Tersago uit. "Daardoor zagen zij hun omzet fors verminderen."
Ook Baert ziet enkele mogelijke nadelen aan het "anti-inflatiemandje". "Het is een zeer generieke maatregel", zegt hij. "Ook de mensen die wél voldoende middelen hebben om de prijsstijgingen te dragen, gaan hiervan profiteren. Zo'n prijsplafond zal mogelijk ook een impact hebben op het aanbod. Als je voor een product minder geld krijgt, dreigen producenten dat minder te produceren."
