Studente dierengeneeskunde UGent wint dierenwelzijnsprijs met studie over posttraumatische stress bij werkhonden

Kunnen werkhonden die ingezet worden in een rampgebied, net als mensen ook posttraumatische stress ervaren? Om een antwoord te krijgen op die vraag dook Sofie Salden voor haar masterscriptie in de wetenschappelijke literatuur. En het resultaat is bekroond met de dierenwelzijnsprijs die voor het tweede jaar werd uitgereikt door minister van dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA). Aan de prijs hangt een geldsom van 1.500 euro vast. 

Uit de literatuurstudie van Sofie Salden blijkt dat honden wel degelijk last kunnen hebben van posttraumatische stress en dat zich dat ook uit in het gedrag. Sofie Salden: "De conclusie is dat sommige van deze honden gedragsmatige gevolgen kunnen ondervinden, maar zeker niet allemaal. Sommige zijn veerkrachtig genoeg tegen het ontwikkelen van abnormaal gedrag, die blijven gewoon functioneren, maar er zijn dus ook wel honden die abnormaal gedrag vertonen na een tewerkstelling in een rampgebied."

Waarom de ene hond wel abnormaal gedrag ontwikkelt na het werken in een rampgebied en de andere hond niet, heeft Sofie Salden niet kunnen achterhalen. "Dat zal verder moeten onderzocht worden. Is dat de aard van het individuele beestje, is dat de context waarin de ramp zich afspeelt, is het afhankelijk van welk soort trauma, van de ondersteuning achteraf, dat is helemaal nog niet duidelijk."

Opmerkelijk is dat de honden de ramp zelf niet hebben meegemaakt, maar nadien op de onheilsplek werden ingezet. Menselijke hulpverleners kunnen in zo'n situatie ook posttraumatische stressklachten ontwikkelen. Maar dat is dan wel te verklaren door de gruwel die ze zien. Bij honden kan het moeilijk daaraan liggen. "Maar zo'n rampgebied is wel vaak een heel drukke bedoening met heel veel mensen, en heel veel geluid. Je kan daar wel op trainen, maar een echt rampgebied zoals 9-11 in de VS, dat is heel moeilijk in scene te zetten. En dat is ook voor die honden een heel andere situatie dan ze gewoon zijn."

Het onderwerp laat Sofie Salden niet los. Afgelopen zomer is ze afgestudeerd als dierenarts en nu is ze begonnen aan haar doctoraat waarin ze preciezer wil aflijnen wat die posttraumatische stress (PTSS) bij honden inhoudt en wat eventueel de behandelmethoden zijn. "We gaan nu ook hersenscans inschakelen om de parallellen te onderzoeken tussen PTSS bij mensen en bij honden. En zodra we weten hoe PTSS bij honden zich manifesteert en welke gedragingen daar bijhoren, dan kunnen we naar de volgende stap: zien hoe we die dieren het best behandelen en op welke therapieën ze het best reageren." 

Ook de beste bachelorscriptie werd beloond: een onderzoek van Jana Vanhoutte, bachelorstudent in de agro- en biotechnologie aan de Vives Hogeschool. Zij richtte zich met haar onderzoek op honden die uit een asiel geadopteerd worden. Ze stelde een informatiebrochure op voor mensen die een hond adopteren om verlatingsangst bij honden na adoptie te onderzoeken en te voorkomen.