17 doden bij confrontatie tussen betogers en politie in Peru, dodelijkste dag sinds begin van protest tegen afzetting ex-president Castillo

Het protest tegen de afzetting van ex-president Pedro Castillo houdt nu al een maand aan. Vooral in het zuiden van het land, waar Castillo veel aanhangers heeft, blijft de situatie gespannen. Bij antiregeringsprotest in de buurt van de luchthaven van Juliaca, niet ver van de oevers van het Titicacameer, vielen gisteren zeker 17 doden. 

Tientallen mensen raakten gewond, onder wie ook 28 politieagenten. Volgens een lokale medewerker van het ministerie van Gezondheid waren onder de doden ook twee tieners. Sommige slachtoffers hadden duidelijke schotwonden.

Het is meteen de meest dodelijke dag van het protest. In totaal zouden de voorbije weken al 39 mensen om het leven gekomen zijn.

Volgens de Peruaanse premier waren duizenden betogers van plan om de luchthaven van Juliaca binnen te stormen, net als een politiekantoor. Hij betreurt de doden, maar heeft het ook over een "georganiseerde aanval" op de politiediensten.

Ook elders in de stad was het onrustig. Er waren geweerschoten te horen en er hing rook in de straten. Betogers verscholen zich achter grote metalen platen en verkeersborden en gooiden met stenen naar de politie.

Pedro Castillo werd op 7 december afgezet, nadat hij had aangekondigd dat hij het parlement wilde ontbinden en een noodregering wilde installeren, in een poging om de - intussen al derde - afzettingsprocedure tegen hem te voorkomen. Castillo werd ook opgepakt en kreeg 18 maanden voorarrest.

Zijn aanhangers blijven nu al weken op straat komen, vooral in het zuiden, en blijven ijveren voor nieuwe verkiezingen en de vrijlating van Castillo. In een reactie op het dodelijke protest van gisteren zegt president Dina Boluarte dat ze niet kan ingaan op die eisen. Boluarte en het parlement stemden er al mee in om de in 2026 geplande verkiezingen (eigenlijk het einde van Castillo's termijn) naar april 2024 te vervroegen. "Wat jullie vragen, zal de chaos in de steden alleen maar doen aanhouden", meent ze.

Het Bureau van de Ombudsman, dat zich in Peru over de mensenrechten buigt, roept de overheid op om de internationale normen in verband met het gebruik van geweld na te leven. Het vraagt ook een onderzoek naar de doden van gisteren.

Het Bureau maant daarnaast ook de betogers aan om zich terughoudender op te stellen, geen eigendommen te bestormen en geen ziekenwagens tegen te houden aan wegblokkades. Onlangs overleed nog een baby omdat de ziekenwagen waarin het kindje werd vervoerd, door wegblokkades niet op tijd aan een ziekenhuis raakte.

De Interamerikaanse Mensenrechtencommissie plant deze week een bezoek aan verschillende Peruaanse steden, om de situatie te evalueren.