Ana Belén Montes (65), een van de hoogst geplaatste Amerikaanse ambtenaren van wie ooit bewezen is dat het een spionne was, is vervroegd vrijgelaten. Montes onthulde onder meer de identiteit van vier Amerikaanse undercoveragenten en speelde 17 jaar lang geheime info door naar Cuba. Ze werd veroordeeld tot 25 jaar cel omdat ze "een gevaar voor de natie" was. Zelf zegt ze dat ze uit eer en geweten handelde, omdat ze niet akkoord ging met het Amerikaanse beleid ten opzichte van Cuba. Afgelopen vrijdag werd ze na iets langer dan twintig jaar in de gevangenis vervroegd vrijgelaten.
Ana Montes, "een van de meest schadelijke spionnen ooit voor de VS", na twintig jaar vervroegd vrijgelaten
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Ana Belén Montes, een Amerikaanse van Puerto Ricaanse afkomst, ging in 1985 aan de slag bij het Defense Intelligence Agency (DIA) in de Verenigde Staten en werkte zich snel op tot senior analist voor Cuba. In september 2001 werd Montes gearresteerd, ze werd ervan beschuldigd spionage te plegen voor de Cubaanse regering.
Volgens de aanklagers had Montes de identiteit van vier Amerikaanse undercoveragenten onthuld aan de Cubaanse regering en had ze geheimen doorgespeeld die zo gevoelig waren dat ze niet openbaar gemaakt kunnen worden. Uit verslagen van de rechtbank blijkt ook dat ze documenten had overgemaakt die details bevatten over het Amerikaanse toezicht op Cubaanse wapens.
In 2012 noemde Michelle Van Cleave, hoofd van de Amerikaanse contraspionage onder president George W. Bush, haar "een van de meest schadelijke spionnen die de VS ooit heeft gekend" .
Gecodeerde harde schijven
In 2002 pleitte Montes - als onderdeel van een deal met de federale aanklagers - schuldig aan spionage. Ze gaf ook toe dat ze de identiteit van de undercoveragenten had onthuld. Maar in tegenstelling tot andere spionnen die tijdens de Koude Oorlog werden ontmaskerd, zou geld bij Montes geen motief zijn geweest.
Sterker nog, buiten het feit dat gemaakte onkosten soms werden vergoed, werd ze niet betaald voor haar spionagewerk. Montes handelde naar eigen zeggen uit eer en geweten omdat ze niet akkoord ging met "het wrede en oneerlijke Amerikaanse beleid ten opzichte van Cuba".
Vervroegd vrijgelaten
Om niet ontdekt te worden, nam Montes nooit rechtstreeks documenten van haar werk mee naar huis, noch elektronisch noch op papier. In plaats daarvan memoriseerde ze alle details en schreef ze die thuis op haar persoonlijke laptop opnieuw neer. Die informatie zette ze daarna over op gecodeerde harde schijven. Via kortegolfradio kreeg Montes uiteindelijk gecodeerde instructies uit Cuba met daarin de tijd en plaats voor de overhandiging van de harde schijven.
De rechter oordeelde destijds dat Montes "de natie in gevaar had gebracht" en veroordeelde haar tot 25 jaar gevangenisstraf. De Amerikaanse overheid bevestigt dat Montes na iets langer dan twintig jaar in de gevangenis afgelopen vrijdag vervroegd werd vrijgelaten.
