Een oude, opgedroogde kraterbodem op de planeet Mars zou wel eens rijk kunnen zijn aan waterrijk opaalgesteente. Dat moet blijken uit een recent gepubliceerde studie. Die werpt een nieuw licht op data die de Marsverkenner Curiosity eerder verzamelde. De ontdekking kan belangrijk zijn voor toekomstige missies, want uit het aanwezige opaalgesteente kan water gehaald worden.
Waterrijk opaal ontdekt in oude krater op Mars: "Belangrijk voor toekomstige missies"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Centraal staan cirkelvormige stenen structuren in het verweerde landschap op Mars. Het sedimentgesteente doet denken aan dikke, op elkaar gestapelde pannenkoeken (in de Engelstalige vakliteratuur worden ze fracture halos genoemd).
De halo's bevinden zich op de plaats waar vroeger een meer moet zijn geweest in Gale Crater, een reusachtige krater van ruim 150 kilometer diameter met in het midden een grote berg, de Aeolis Mons die 5,5 kilometer hoog reikt. Onderzoekers zeggen nu dat de halo's waterrijk opaal bevatten, én dat er (veel) meer van aanwezig is dan eerder aangenomen.
Lichtere glans
De Marsverkenner Curiosity van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA baant zich al sinds 2012 langzaam een weg op Mars, meer bepaald in Gale Crater. Tijdens zijn verkenningstocht zag Curiosity al vaker steenlagen met een lichtere glans.
Volgens de studie die is verschenen in "Journal of Geophysical Research: Planets" waren de bewuste halo's wellicht de laatste plekken op Mars (of een van de laatste plekken) waar er een waterrijke omgeving was. Die plekken moeten meer opties voor mogelijk leven hebben geboden op Mars dan wat tot nu toe kon worden afgeleid uit de bodemstructuur aan de landoppervlakte, net omdat er water aanwezig was en omdat er wellicht ook minder straling was (de atmosfeer op Mars is veel dunner dan die op aarde waardoor er meer straling kan doorsijpelen red.).
Oude data opnieuw onderzocht
Curiosity reed al een aantal jaar geleden over zo'n bewuste halo in de krater, maar toen zijn de data niet verder onderzocht. Dat is nu wel gebeurd door onderzoeker Travis Gabriel (ex-Arizona State University) en zijn team. Zij herbekeken oude foto's die Curiosity had doorgestuurd en herinterpreteerden die met de nieuwste technieken. De stenen in kwestie zouden in hun samenstelling erg lijken op andere halo's die later werden ontdekt. Een nieuwe meting van de bodem op Mars bevestigde dat: ze zouden rijk zijn aan opaal.
De halo's zijn wijdverspreid en zitten wellicht tjokvol met opaal
Mars-onderzoeker Travis Gabriel
"Ons nieuwste onderzoek toonde opvallende gelijkenissen met de later ontdekte halo's. Het was ongelooflijk om te ontdekken dat de halo's zo wijdverspreid waren en wellicht tjokvol zitten met opaal", vertelt Gabriel aan phys.org.
"Omdat we veel van die steenlagen ontdekt hebben in Gale Crater, is het aannemelijk dat ze op nog veel andere plaatsen voorkomen, en misschien zelfs in andere regio's van Mars", vertelt Gabriel over het onderzoek. "Die structuren zijn wellicht pas gevormd lang nadat de meren in Gale Crater opgedroogd waren."
Opaal?
Die aanwezigheid van opaal is niet zonder belang, want ze wijst op een vroegere interactie tussen silica (siliciumdioxide) en water. Onderzoekers denken dat het opaal in de Gale-krater gevormd is in de modernere evolutie van Mars. Siliciumoxide kennen we ook op aarde. Meer nog, het is een van de hoofdbestanddelen van onze aardkorst.
Opaal bestaat ruwweg uit twee componenten: silica en water. Het aandeel water kan variëren, maar ligt meestal tussen 3 en 21 procent van het gewicht. Als je het opaal zou fijnmalen en verwarmen, zou het water vrijkomen, iets wat heel belangrijk kan zijn voor toekomstige missies.
Het zou ook nuttig zijn om een staal naar de aarde proberen te brengen, omdat die dan onderzocht kan worden op microbieel leven.
