Oekraïne verwerpt "hypocriete" oproep van Poetin tot staakt-het-vuren, ook na ingaan van eenzijdig bestand zwijgen wapens niet

Het lijkt op het eerste gezicht een toonbeeld van een goede inborst: de Russische president Poetin die voor vandaag en morgen een staakt-het-vuren aankondigde, zodat orthodoxe christenen zorgeloos kerst kunnen vieren. Om 10 uur Belgische tijd (12 uur Russische tijd) ging het in, tot zaterdagavond 22 uur Belgische tijd. "Hypocriet", aldus Oekraïne. De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft het staakt-het-vuren dan ook verworpen. Hij noemt het een truc. 

"Rusland wil Kerstmis gebruiken als dekmantel om de opmars van onze jongens in de Donbas te stoppen", zei de Oekraïense president in een nachtelijke videotoespraak. "Ze willen het bestand gebruiken om uitrusting, munitie en gemobiliseerde troepen dichter bij onze troepen te brengen." Volgens presidentieel adviseur Podoljak is een bestand enkel mogelijk wanneer Rusland de bezette gebieden verlaat.

Vredig Kerstmis vieren? Het klinkt te mooi om waar te zijn en dat is het naar alle waarschijnlijkheid ook. "Als Poetin het heeft over een teken van goede wil, dan fronsen we al de wenkbrauwen", vertelt VRT NWS-journalist en Ruslandkenner Marijn Trio in "De ochtend" op Radio 1. "Hij heeft dat trouwens al eens eerder gedaan. Onder het mom van vredesgesprekken trokken de Russische troepen zich toen terug uit het noorden van Kiev. Dat was een teken van zwakte. Bovendien is van vredesgesprekken toen niks in huis gekomen."

Wil president Poetin vredesgesprekken opnieuw een kans geven? "Neen", denkt Trio. "Poetin geeft nog steeds geen enkel signaal dat hij het over vrede wil hebben. Hij doet dit om zijn imago wat op te krikken. Het lijkt nu alsof hij toegeeft aan de vraag van de Russisch-orthodoxe kerk. Zij hadden de president opgeroepen om vandaag en morgen de wapens neer te leggen." Achter het voorstel lijkt echter een andere agenda schuil te gaan. "Het is onder andere de noodzaak tot hergroepering die Poetin motiveert om een bestand af te kondigen."

Met zijn voorstel tot een staakt-het-vuren wil Poetin bij de eigen bevolking wat extra punten scoren. "Hij wist eigenlijk op voorhand al dat Oekraïne niet op het voorstel zou ingaan. En dat is niet vreemd, want het Oekraïense leger heeft niks te winnen bij een bestand. Hij kan de Oekraïners nu wel afschilderen als onbuigzaam, mensen die niet bereid zijn tot enig compromis en als onmensen, die zelfs op Kerstmis weigeren om de wapens neer te leggen. Dat helpt hem ook om de Russische bevolking, die de oorlog steeds meer beu raakt, ervan te overtuigen dat het nodig is om ook na meer dan tien maanden oorlog tegen Oekraïne te blijven vechten."

Toch werpt die strategie momenteel niet de vruchten af die Poetin had gehoopt. Heel wat militaire bloggers, die vaak honderdduizenden volgers hebben op sociale media, uiten zich erg kritisch over het voorstel van Poetin. "Ze hebben geen enkel goed woord over dit voorstel. Ze zien het als een teken van zwakte dat het Russische leger met zwijgende wapens aan het front staat."

Het eenzijdige staakt-het-vuren lijkt hoe dan ook niet volledig nageleefd te worden. In Bachmoet bijvoorbeeld zou volgens getuigen nog altijd door beide legers geschoten worden. De Russen proberen die stad al maanden te veroveren. Ook journalisten van het Franse persagentschap AFP stelden dat vast. De intensiteit van de gevechten zou wel minder zijn dan de voorbije dagen. Volgens Oekraïne zou ook de stad Kramatorsk aangevallen zijn door Rusland.

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat de Russische troepen zich wel aan het staakt-het-vuren houden, maar dat Oekraïne blijft bombarderen. De door Rusland bezette stad Donetsk zou beschoten zijn. Eerder had de leider van de pro-Russische rebellen in de provincie Donetsk aangekondigd dat hij zich niet kan vinden in het voorstel van Poetin en dat de rebellen sowieso zouden reageren op Oekraïense provocaties.