Naar hoofdinhoud
Harry en Meghan op de uitvaart van de Queen.

Omstreden boek prins Harry ligt in boekhandel, over dood van Queen schrijft hij: "Ik wilde haar zien, bij moeder had ik gebrek aan bewijs"

De autobiografie van prins Harry ligt dan eindelijk in de boekhandels, na dagen van uitgelekte passages in de Britse, Spaanse en Amerikaanse media. In dit artikel brengen we de opmerkelijkste fragmenten uit "Spare" (vertaald tot "Reserve") en uit Harry's interviews voor zijn boek op tv. Zo belde de prins zijn oma nog vier dagen voor haar dood, herinnert hij zich dat de emoties amper kwamen op de uitvaart van zijn moeder en dat een ruzie met zijn broer William over zijn vrouw op fysiek geweld uitdraaide.

Lina El Bakkali Alexander Verstraete Denny Baert Judit Verstraete
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:update:

Vanaf vandaag ligt "Spare " (in het Nederlands vertaald tot "Reserve") in de winkel. Daarin doet de Britse prins Harry letterlijk een boekje open over zijn leven. Het zijn Harry's (38) memoires. Tot de publicatiedatum heerste rond het boek de grootste geheimhouding, maar verschillende media lekten al fragmenten uit "Spare". Zo doorbrak de Britse krant The Guardian als eerste het embargo en lagen er donderdag - tegen alle afspraken in - al exemplaren te koop in Spanje (en die werden gretig vertaald). Zondag werden ook Amerikaanse en Britse interviews met de prins uitgezonden op tv. Onderstaand artikel vullen we telkens aan met de nieuwste informatie. De meest recente updates staan bovenaan.

Over de dood van oma

Koningin Elizabeth II overleed op 8 september op Balmoral Castle in Schotland. Harry was op dat moment met zijn vrouw Meghan in het Verenigd Koninkrijk om goede doelen te bezoeken. Hij repte zich naar Schotland, maar moest het naar eigen zeggen op zijn eentje regelen. In "Spare" vertelt hij het verloop met een telefoontje van vader Charles. "Het was pa rond lunchtijd. Oma's gezondheid was achteruitgegaan. Ik stuurde Willy (William, red.) meteen een appje om te vragen of hij en Kate er ook heen vlogen. Zo ja, wanneer en hoe? Geen reactie."

Pa belde weer. Hij wilde haar er niet bij

Harry over zijn soloreis naar Balmoral Castle

"Toen belde pa weer. Hij zei dat ik welkom was in Schotland, maar dat hij... haar... er niet bij wilde hebben. (...) Er kwamen geen andere echtgenotes. Kate kwam niet, zei pa, zodat Meg (Meghan, red.) ook niet moest komen." Harry nam uiteindelijk een chartervlucht naar Schotland waar hij op Balmoral werd opgewacht door prinses Anne. Vier dagen voor de dood van de Queen had hij met haar nog een lang en geanimeerd telefoongesprek gehad, over het gortdroge gazon van Frogmore (waar Harry en Meghan logeerden), over de Queens afwezigheid op de Highland Games en over de wissel op Downing Street 10. De prins stond erop nog een laatste keer zijn oma te zien. De overleden Queen lag in haar slaapkamer. Harry: "Het was moeilijk, maar ik ging ermee door, bedacht hoezeer het me speet dat ik mijn moeder op het laatst niet had gezien. Ik had jaren getreurd over dat gebrek aan bewijs, wat mijn verdriet had opgeschort. Nu heb ik het bewijs, dacht ik".

Hun gevoel voor humor verenigde Harry en zijn oma.

Over het "waarom" van zijn autobiografie

In een interview op de Britse commerciële zender ITV heeft prins Harry zijn autobiografie verdedigd als een noodzakelijke daad. "Na 38 jaar lang te moeten zien hoe mijn verhaal door zoveel mensen is verteld, met opzettelijke verdraaiingen en manipulaties, leek het me het juiste moment om mijn verhaal terug op te eisen en het zelf te vertellen."

Hij beklemtoont in het gesprek ook dat het nooit zijn bedoeling was om zijn familie te kwetsen of schade te berokkenen met wat hij in het boek geschreven heeft. "Ik hou van mijn vader, ik hou van mijn broer, ik hou van mijn familie. En ik zal altijd van hen houden." De prins blijft hopen op een verzoening, maar stelt dat de bal in hun kamp ligt. Hij noemt de stilte die er nu heerst oorverdovend. "Ik denk niet dat zwijgen dingen beter zal maken."

Over Camilla die haar imago wou oppoetsen ten koste van hem

In een ander interview, met de Amerikaanse zender CBS, beschuldigt prins Harry zijn stiefmoeder Camilla ervan dat ze een pact sloot met de Britse tabloidpers om haar imago op te krikken. Camilla was jarenlang de maîtresse van zijn vader Charles, waardoor ze aanvankelijk op niet zoveel sympathie kon rekenen van het grote publiek. Ze zou privéconversaties gelekt hebben, om zelf beter voorgesteld te worden in de pers. 

Harry zegt dat hij een van haar slachtoffers was. "Dat maakte haar gevaarlijk. Er was bereidheid langs beide kanten om informatie uit te wisselen. Zij was op weg om koningin te worden. Het kon niet anders dan dat er slachtoffers zouden vallen."

Hij noemt zijn familie medeplichtig aan het leed dat zijn vrouw Meghan is aangedaan. De relatie tussen Harry en Meghan werd door de pers niet goed onthaald. De koninklijke familie zou hier volgens hem zelf toe hebben bijgedragen. 

Charles en Camilla trouwden in 2005.

The Sun haalde eerder al een passage aan uit het boek waarin staat dat Harry én William hun vader Charles "smeekten" om niet met Camilla te trouwen, wat hij in 2005 wel degelijk deed. "Wij wilden dat onze vader gelukkig was en hij leek heel erg gelukkig met haar", zegt Harry in een interview op de Britse zender ITV. "We hebben hem gevraagd niet met haar te trouwen, maar hij deed dat wel. Dat is zijn beslissing. Maar de twee waren en zijn nog steeds heel gelukkig samen."

Over de dood van zijn moeder Diana

"Spare" draait voor een deel ook rond prinses Diana, de moeder van Harry die hij duidelijk verafgoodt. In het interview met ITV vertelt de prins dat hij één keer heeft gehuild toen Diana stierf. Zij verongelukte in de zomer van 1997 in Parijs. "Op de begrafenis. Het was raar. Ik en - denk ik - ook William voelden ons schuldig. (...) Iedereen dacht en voelde alsof zij onze moeder kenden, maar de twee mensen het dichtste bij haar, de twee mensen die ze het liefste zag, zij waren niet in staat om op dat moment hun emoties te tonen", aldus Harry.  Op het ogenblijk van de uitvaart was William 15 en Harry 12. De beelden van de twee kinderen die achter de doodskist van hun moeder liepen, gingen de wereld rond. Harry herinnert zich de natte handen van de omstanders die hij schudde. "Ik begreep het eerst niet, maar ze waren nat van de tranen die ze hadden weggeveegd." 

Harry zegt dat hij het geheime overheidsdossier gelezen heeft over de dood van zijn moeder. "Er zijn nog heel veel dingen onopgehelderd. Ze hebben me gevraagd of ik het onderzoek opnieuw wil openen, maar op dit moment denk ik niet dat dat nuttig is." Hij verklapt in zijn boek ook dat hij speciaal met een chauffeur door de Franse tunnel is gereden waar zijn moeder het leven liet. Dit in de hoop een hoofdstuk te kunnen sluiten na een "decennium van onverbiddelijk verdriet". 

De uitvaart van Diana (1997).

Over het vermeende racisme in de koninklijke familie

Harry zegt in het interview met ITV dat hij en zijn vrouw Meghan de Britse koninklijke familie nooit racistisch hebben genoemd. "Dat is wat de Britse pers ervan heeft gemaakt." Volgens de prins was er veeleer sprake van "onbewuste vooringenomendheid". 

Hij vindt het jammer dat zijn broer en zijn schoonzus zich te veel lieten leiden door wat de Britse tabloids schreven. "Er was veel stereotypering. Meghan was een Amerikaanse actrice, gescheiden, had een zwarte moeder. Die stereotypering vormde een obstakel om haar echt welkom te heten in de familie."

Over een kletterende ruzie met zijn broer William

Het eerste fragment dat gelekt werd uit de autobiografie van Harry gaat over een ruzie tussen Harry en zijn oudere broer William, in 2019. Het was de Britse krant The Guardian die het verhaal vorige week al wereldkundig maakte. De ruzie ging over Meghan Markle.

Volgens Harry vond William de Amerikaanse actrice maar "lastig", "onbeleefd" en "bijtend", zo staat in het boek. Harry zou hierop hebben gezegd dat zijn broer "het mediaverhaal papegaaide", klakkeloos overnam, waarna de ruzie uit de hand zou zijn gelopen. 

William zou zijn jongere broer hebben uitgescholden, hem bij zijn kraag hebben gegrepen en tegen de vloer hebben gewerkt. Het is onduidelijk of William zijn broer daarbij zou hebben geslagen of alleen geduwd.

Ik lag daar even, verdoofd, krabbelde overeind en zei hem dat hij moest opdonderen

Prins Harry in zijn autobiografie

"Ik landde op de bak van de hond die onder mijn rug brak en de stukken ervan sneden in me. Ik lag daar even, verdoofd, krabbelde overeind en zei hem dat hij moest opdonderen", citeert The Guardian uit de autobiografie. Omdat Harry weigerde terug te vechten, zou William zijn weggegaan. Maar daarna zou hij zijn teruggekomen om zich te verontschuldigen.

Na de aanvaring zou William nog hebben gebeld naar zijn jongere broer, met de vraag om er niets over te vertellen aan Meghan. Volgens Harry zou hij dat initieel niet hebben gedaan, maar deed hij dat wel toen zijn vrouw de schrammen en blauwe plekken op zijn rug opmerkte. Volgens Harry was ze niet verrast, maar wel triest over het voorval.

BEKIJK

Over zijn tijd in Afghanistan

The Daily Mail pakte vorige week dan weer uit met een fragment waarin Harry schrijft dat hij 25 talibanstrijders heeft gedood toen hij daar in het Britse leger diende in 2007-2008 en in 2012. Hij zou ze niet als mensen hebben gezien, maar als "pionnen op een schaakbord" die hij moest uitschakelen.

"De meeste soldaten weten niet precies hoeveel doden ze op hun geweten hebben", zou Harry schrijven. "In gevechten schiet je vaak lukraak om je heen. Maar in mijn tijd met Apaches en laptops werd alles wat ik deed opgenomen. Ik kon altijd precies zien hoeveel vijanden ik had gedood. En het leek me essentieel om niet bang te zijn voor dat aantal."

"Het was niet iets waar ik veel voldoening uit haalde, maar ik schaamde me er ook niet voor. Natuurlijk had ik dat getal liever niet op mijn militaire cv of in mijn hoofd gehad, maar ik had ook liever in een wereld zonder taliban en zonder oorlog geleefd."

Harry was tien jaar militair.

Over de titel van het boek

De titel van het boek slaat op een gezegde in aristocratische kringen dat de eerste zoon een erfgenaam is en de tweede een "reserve". Het gevoel de reserve te zijn, is volgens The Guardian de rode draad van de autobiografie.

Zo vertelt Harry dat zijn vader, de huidige koning Charles, bij de geboorte van zijn tweede zoon tegen zijn vrouw prinses Diana zou hebben gezegd: "Fantastisch! Nu heb je me een erfgenaam gegeven en een reserve - mijn werk zit erop."

Over een paranormale boodschap die hij kreeg

Prinses Diana kwam om bij een auto-ongeluk in Parijs in 1997, toen Harry twaalf was. Hij beschrijft hoe zijn verdriet over de dood van zijn moeder ertoe leidde dat hij hulp zocht bij een vrouw die "beweerde over paranormale krachten te beschikken".

"Je moeder zegt dat jij het leven leeft dat zij niet kon leven," zou de vrouw hem verteld hebben. "Je leeft het leven dat ze voor jou wilde." Volgens The Guardian is de passage over dit gebeuren kort. Er zouden ook geen details in staan over waar of wanneer de ontmoeting met de vrouw plaatsvond.

Over het nazikostuum dat hij droeg op een feestje

Harry was 20 jaar toen The Sun een foto publiceerde op de voorpagina van hem gekleed in een nazi-uniform op een verkleedpartij. Harry kreeg daaropvolgend enorm veel kritiek, maar legt in zijn boek een deel van de schuld voor het schandaal bij William en schoonzus Kate Middleton. Dat schrijft Page Six.

Harry zou hebben getwijfeld tussen twee kostuums: dat van een piloot of een nazi. "Ik belde Willy en Kate, en vroeg wat ze dachten. Nazi-uniform, zeiden ze." Het koppel zou gehuild hebben van het lachen toen ze Harry zagen. 

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Wat schuilt er achter Go Church? En hoe komt het dat vooral kwetsbare minderjarigen hier slachtoffer van worden? VRT NWS Pano trok op onderzoek.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"