Met wat geluk kan je rond 7 uur het hoogtepunt van een meteorenzwerm zien, maar er zijn stoorzenders

Met zowat 80 vallende sterren per uur is de sterrenregen van de Boötiden op 4 januari - het hoogtepunt van de zwerm - veel actiever dan andere jaren. De afgelopen jaren bleef het hoogtepunt van het jaarlijkse natuurfenomeen beperkt tot enkele tientallen meteoren per uur, ook de komende jaren komen we nog niet aan de helft van het aantal van nu. Dat heeft het online weerplatform Meteovista gemeld.

Doordat de vallende sterren van de Boötiden zo kort duren, heeft het geen zin om een nacht eerder of juist later te kijken, geeft Meteovista nog mee.

Jammer genoeg zijn er deze nacht twee grote stoorzenders, zo zei Philippe Mollet van de Volksterrenwacht Mira. 

De eerste is uiteraard het weer, om meteoren te zien moet het helder weer zijn en de weersverwachtingen zijn niet al te gunstig. Er wordt immers bewolkt weer verwacht. Mogelijk komen er ook enkele opklaringen, maar een garantie daarvoor is er niet. 

De tweede stoorzender is de maan. Zaterdag is het volle maan en ook nu staat de maan al volop te schijnen aan de nachtelijke hemel. Zoals alles in de sterrenkunde, neem je ook meteoren best waar op een donkere plaats, zei Mollet, maar door de heldere volle maan zullen alleen de helderste meteoren zichtbaar zijn, waar je je ook bevindt.

De maan gaat pas onder rond 7 uur en niet veel later, een halfuurtje tot 3 kwartier, begint dan al de ochtendschemering. Veel keuze zullen we vannacht echter niet hebben volgens Mollet en het wordt dus waarnemen tussen 7 uur en die ochtendschemering. Gelukkig valt dan ook het hoogtepunt van de Boötiden, die zo genoemd zijn omdat de radiant van de zwerm - het punt waaruit de meteoren lijken te komen - in het sterrenbeeld Boötes of de Ossenhoeder ligt.     

Bij Volkssterrenwacht Mira heeft men er echter iets op gevonden om toch de meteorenregen te kunnen volgen, volle maan of geen volle maan, weer of geen weer. 

De techniek die we gebruiken, zijn radiogolven, zei Mollet en die techniek heeft geen last van wolken of regen en kan zowel overdag, in volle licht, als 's nachts gebruikt worden. 

De mensen van de Koninklijke Sterrenwacht van België in Ukkel hebben in het zuiden van het land een radiozender geplaatst die een signaal recht naar boven uitzendt. En als daar dan iets over vliegt, een vliegtuig bijvoorbeeld of nu vooral die meteoren, dan gaat dat signaal heel kortstondig weerkaatsen en kan die weerkaatsing opgevangen worden door een antenne op het dak van Mira, zei Mollet.

En aangezien Mira een volkssterrenwacht is en het idee is dat die voor iedereen toegankelijk moet zijn, kan iedereen dat volgen op Youtube. Gewone beelden zet Mira al jaren om de 5 minuten online op haar website, maar het zwaardere live-gedeelte doet men alleen bij uitzonderlijke gebeurtenissen zoals deze meteorenzwerm. 

Op het YouTubekanaal van Mira ga je volgens Mollet de twee hebben, het visuele en de geluidsignalen. De weerkaatsingen worden door de computer immers omgezet in een geluidssignaal, een korte 'ping' of 'pling'. Soms, als het om een heel heldere meteoor gaat, dan blijft die na het opflitsen nog enkele seconden nagloeien en dat zal je volgens Mollet tegelijk op het scherm zien verschijnen en ook horen in het audiosignaal.  De 'meteoordetectie BRAMS' van Mira vind je hier op Youtube. 

• Een meteorenzwerm bestaat uit meteoroïden: kleine lichamen die in de ruimte in ons zonnestelsel zweven. Als ze tussen een korreltje en 1 meter groot zijn, noemt men de deeltjes meteoroïden, kleinere deeltjes die minder dan een gram wegen, heten micrometeoroïden.

• Een meteoor of vallende ster is een helder lichtspoor dat in de lucht zichtbaar wordt doordat een meteoroïde in de dampkring komt. Bij een grote, heldere meteoor spreekt men ook van een bolide of vuurbol.

• Een meteoriet ten slotte is een, meestal grote, meteoroïde die in de dampkring niet helemaal uiteengevallen en opgebrand is, en dus op aarde is terechtgekomen.