De vzw Verenigde Veehouders dreigen het nieuwe stikstofplan van Zuhal Demir (NVA) aan te vechten. Dat laat Walter Van Steenbrugge, advocaat van de vzw, in "De ochtend" weten. "Je mag toch niet met foute voorafnames te werk gaan voor een maatregel die de doodsteek van veel landbouwactiviteit betekent?"
Veehouders dreigen met juridische stappen tegen stikstofplan van Vlaamse regering: "Niet evenwichtig en niet zorgvuldig"
Na het kerstreces ligt het stikstofdossier opnieuw op tafel. Met dat plan wil de Vlaamse regering de hoge stikstofuitstoot in Vlaanderen verminderen. Een eerste versie van dat plan kreeg veel kritiek. Boeren kwamen op straat en er werden 20.000 bezwaren ingediend. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (NVA) zou al aan een nieuw plan hebben gewerkt, maar aan de fundamenten zou niet geraakt worden, gaf de minister al aan.
Als het plan dat nu op tafel ligt in een decreet wordt gegoten, zal de vzw Vereniging Veehouders juridische stappen ondernemen. De vzw zou al steun hebben gekregen van 130 bedrijven. Advocaat Walter Van Steenbrugge zal de vereniging bijstaan. "We zijn al enkele maanden bezig met het grondig bestuderen van de plannen", zegt hij in "De ochtend". "De voorafnames die aan de basis van het plan liggen, zijn niet evenwichtig, zijn niet zorgvuldig opgesteld en zijn zeker niet proportioneel."
Een greep uit de maatregelen in het stikstofakkoord:
Een veertigtal "rode" landbouwbedrijven, die door hun stikstofuitstoot de hoogste impact hebben op de natuur in de omgeving, moeten hun activiteit uiterlijk tegen 2025 stopzetten.
Zo'n 120 andere "donkeroranje" bedrijven krijgen de kans om vrijwillig te stoppen tegen 2026. De oproep daarvoor zal volgend jaar komen.
Tegen 2030 moeten er in Vlaanderen 30 procent minder varkens zijn.
Vanaf 2028 geldt er een verbod op bemesting in afgebakende gebieden met waardevolle natuur en bossen.
Varkens- en pluimveebedrijven moeten hun stikstofuitstoot met 60 procent verlagen tegen 2030 (als ze nog geen gebruik maken van luchtwassers in stallen). Bij mestkalveren ligt dat doel op twintig procent, bij vlees- en melkveebedrijven op 15 procent.
Uitstoot bij boeren schadelijker
Zo zou de Vlaamse overheid werken met voorspellingsmodellen en wordt er gerekend met gemiddelden, beargumenteert Van Steenbrugge. "De landbouwbedrijven worden niet beoordeeld op basis van hun werkelijke uitstoot. Nu gaat het om schattingen. Dat is niet eerlijk en is in strijd met het zekerheidsbeginsel."
Daarnaast wordt er te weinig gekeken naar de inspanningen die de boeren al hebben geleverd, vindt de vereniging. "Er zijn veel landbouwbedrijven die al veel inspanningen hebben gedaan om hun uitstoot aanzienlijk te verminderen. Ze hebben daar ook hoogtechnologische middelen voor aangewend. Daar is geen rekening mee gehouden."
De landbouwers vinden ook dat er niet genoeg naar de uitstoot van de industrie wordt gekeken. Nochtans toont een nieuw advies van het Instituut Natuur- en Bosonderzoek dat stikstof afkomstig uit de landbouw schadelijker is. Maar volgens Van Steenbrugge is de berekening van de stikstofuitstoot in het stikstofplan fout. "Die is willekeurig berekend", zegt hij. "Er zijn vele alternatieven die in de koeienstallen geïnstalleerd kunnen worden, die de uitstoot significant kunnen verminderen. We willen slechts overgaan tot die alternatieven als het aandeel van de stikstofuitstoot van alle industrieën berekend wordt."
Genuanceerd akkoord
Van Steenbrugge hekelt de onzorgvuldige basis die de Vlaamse regering genomen heeft voor het plan. Voor hem is het een duidelijke zaak als het Grondwettelijk Hof zich hierover zou buigen. "Je mag toch niet met foute voorafnames te werk gaan voor een maatregel die de doodsteek voor veel landbouwactiviteit betekent?", zegt Van Steenbrugge nog.
Met de aankondiging om juridische stappen te overwegen, willen Van Steenbrugge vooral dat er opnieuw gedebatteerd kan worden. "Het liefst willen we dat de experten die we geraadpleegd hebben hun documenten kunnen voorleggen om tot een veel genuanceerder akkoord te komen."
Wat is het stikstofprobleem?
De stikstofuitstoot in Vlaanderen is te hoog en dat heeft een impact op onze gezondheid én op de natuur. Stikstofverbindingen in de lucht, zoals stikstofoxiden (van de uitstoot van het verkeer en de industrie) en ammoniak (van de veeteelt) zijn ongezond en stikstof die neerslaat in de natuur brengt de biodiversiteit in gevaar. In 80 procent van de Vlaamse natuurgebieden slaat er te veel stikstof neer. Per hectare gaat het jaarlijks om 25 kilogram zuivere stikstof, terwijl dat gemiddeld maar 16 kilogram zou mogen zijn volgens de Europese Habitat-richtlijn.
Om het probleem op te lossen, werkt de Vlaamse regering aan een plan om de Vlaamse stikstofuitstoot terug te dringen, maar het dossier ligt politiek erg gevoelig. Begin dit jaar bereikte de regering al een akkoord over dat plan, maar dat werd later opnieuw in vraag gesteld. Vooral de landbouwsector, die verantwoordelijk is voor een groot deel van de stikstofuitstoot, zou volgens het plan dat nu voorligt zeer strenge maatregelen opgelegd krijgen. Het leidde de afgelopen maanden meermaals tot luid protest bij de Vlaamse boeren.
Advocaat Walter Van Steenbrugge: "Veehouders staan klaar om juridische stappen te zetten tegen stikstofplan Demir"
