Maaike Neuville, Sam Bettens, Salman Rushdie of Reynaert de vos: tien boekentips voor 2023

Actrice en filmmaakster Maaike Neuville debuteert in de letteren met een roman. "Zij." speelt zich af in een setting die Neuville meer dan vertrouwd is, namelijk die van het theater. De 39-jarige actrice Ada Peeters is op weg naar de stad waar ze ’s avonds een zelfgeschreven monoloog brengt. Het is de stad waar het hoofdpersonage als studente een relatie had met een oudere theaterdocent. 

Tijdens de voorstelling duiken verdrongen herinneringen op aan ontmoetingen met getrouwde mannen, leraren en figuren die macht over haar hadden. "Zij. " gaat over grenzen die overschreden worden en machtsverhoudingen waarin de rollen van slachtoffer en dader vaag zijn. De roman verschijnt op 21 februari bij De Bezige Bij.

Nog een nieuwkomer in boekenland is Sam Bettens. Met "All I am", dat gelijktijdig in het Nederlands verschijnt onder de titel "Ik ben ", debuteert de rockster als schrijver. De net vijftig geworden Bettens reflecteert hierin over de vele gedaantes en rollen die hij opneemt: rockster, transman, vader, stiefvader, Belgische Amerikaan, brandweerman, … 

Volgens Bettens zelf is het een boek "over alles wat mij mezelf maakt. Er is niet echt een begin of een einde, het is een reeks zijwegen, haarspeldbochten en steegjes. Het is vijftig jaar aan zoeken, leren, vallen, bijsturen, verlies en pure vreugde." "Ik ben" verschijnt begin maart bij Das Mag. 

In augustus werd een aanslag gepleegd op de Brits-Indiase schrijver Salman Rushdie, een gevolg van een Iraans religieus doodvonnis van vele jaren geleden. Rushdie overleefde, maar is blind aan één oog en heeft een verlamde hand. 

Op 9 februari verschijnt een nieuwe roman van Salman Rushdie, "Victory city", tegelijk in het Engels en het Nederlands als "Victoriestad". Uitgever is Pluim, dat ook alle vorige boeken van Rushdie opnieuw uitbrengt. "Victoriestad" speelt zich af in de 14e eeuw. Een jong meisje krijgt via een goddelijk contact de opdracht om een stad tot leven te brengen, een plek waar vrouwen en mannen gelijkwaardig zijn.

De jonge zwarte dichteres Amanda Gorman stal de show tijdens de eedaflegging van de Amerikaanse president Joe Biden. Daar droeg ze op onnavolgbare wijze "The hill we climb" voor. Nu is haar debuutbundel in het Nederlands vertaald. Dat ging niet zonder slag of stoot. Eerst zou Marieke Lucas Rijneveld dat doen, maar daar kwam protest tegen. De vertaling is nu van de hand van de zwarte schrijfster Zaïre Krieger.

In "Noem ons wat we dragen" transformeert Amanda Gorman collectieve gevoelens van rouw over de pandemie in een boodschap van hoop en kracht. Een bundel vol energie en muzikale taal met belangrijke thema’s als identiteit en geheugen. De tweetalige editie verschijnt op 17 januari bij Meulenhoff .

In 2021 schreef auteur en onderzoeker Matthijs de Ridder al het  boeiende "Boem paukeslag" over de bekendste dichtbundel van Paul van Ostaijen: "Bezette stad". Nu is zijn eerste volwaardige biografie op komst: "Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen ". Een eerbetoon aan de jonggestorven Van Ostaijen en tegelijk een tijdsdocument en cultuurgeschiedenis. Verschijnt in april bij Querido Facto/Pelckmans.

Al in 2021, het jaar waarin de Ierse auteur Lucinda Riley overleed, werd een vervolg aangekondigd van de populaire boekenreeks "De zeven zussen". In mei 2023 is het zover en verschijnt het achtste en laatste deel waarin de fans eindelijk meer te weten komen over Pa Salt, de adoptievader van de zeven zussen.  

Lucinda Riley schreef voor haar dood al enkele belangrijke passages uit en liet instructies na met de uitdrukkelijke wens dat haar zoon Harry Whittaker het achtste deel zou afmaken. "Mijn moeder heeft mij de geheimen van de serie toevertrouwd, en ik zal mijn belofte aan haar nakomen door deze met haar lezers te delen", liet Whittaker via de uitgeverij weten. "Atlas. Het verhaal van Pa Salt " (Xander Uitgevers) verschijnt wereldwijd op 11 mei.

Uit een recente canon-enquête bleek de grote liefde van Vlaamse én Nederlandse lezers voor het middeleeuwse epos "Van den vos Reynaerde". Onlangs gooide ook de roman "Willem die Madoc maekte" van Nico Dros hoge ogen, een fictief verhaal over hetzelfde thema.

De lente van 2023 brengt nu "De Reynaert. Leven met een middeleeuws meesterwerk " van Frits van Oostrom, bekend van zijn eerdere, vlot leesbare werk over Jacob van Maerlant. Het boek presenteert een definitieve versie van de tekst, maar vooral ook een brede blik op de enorm rijke fascinatie voor dit sluwe vosje door de eeuwen heen. Deze "definitieve" Reynaert verschijnt in mei bij Prometheus.

Van Annie Ernaux, grande dame van de Franse letteren en winnares van de Nobelprijs literatuur, is een nieuwe roman op komst. "De jonge man" is een autobiografisch verhaal over de hartstochtelijke relatie die Ernaux op haar 50e (nu is ze 82) had met een dertig jaar jongere man. Een ervaring die de herinneringen aan haar jeugd als "schandalig meisje" naar boven bracht. "De jonge man" verschijnt op 31 januari en is een uitgave van De Arbeiderspers. Bozar in Brussel brengt een hommage aan Annie Ernaux  op 1 februari. 

Van Michel Houellebecq, het enfant terrible van de Franse literatuur, verschijnt op 10 maart de vertaling van zijn laatste roman "Anéantir". In "Vernietigen " voert topambtenaar Paul Raison het onderzoek naar de terroristische dreiging in aanloop naar de Franse presidentsverkiezingen van 2026. Extreemrechts maakt goede kans. De gemoederen worden aangewakkerd door een nepvideo waarin een van hun kandidaten wordt geëxecuteerd. "Vernietigen" verschijnt bij uitgeverij De Arbeiderspers. 

Cees Nooteboom, een van de grootste Nederlandstalige schrijvers van romans, reisverhalen en poëzie, wordt 90 jaar. Bij die gelegenheid bundelt hij maar liefst zeven decennia gedichten. Poëzie komt voor Nooteboom op de eerste plaats. Het zijn gedichten over waarnemen en zien, over het wezen van de tijd. "Zo worden jaren tijd. Gedichten 2022-1955 " verschijnt in mei bij De Bezige Bij.

Op 18 maart, 30 jaar na het overlijden van Leo Martin, brengt acteur Kobe Van Herwegen een eresaluut aan het bekende komische duo Gaston & Leo. Van 1972 tot 1993 brachten Gaston Berghmans en Leo Martin laagdrempelige humor op het tv-scherm, in theaterzalen en culturele centra. 

In "Gaston & Leo. Met lach en traan " blikt Van Herwegen niet alleen terug op hun succesvolle carrière, maar staat hij ook stil bij de keerzijde. De lach op het podium verdrong vaak de tranen omwille van moeilijkheden in hun privéleven. Van Herwegen toont in het boek aan hoe straf het duo was. "Gaston & Leo. Met lach en traan" wordt uitgegeven door Pelckmans. Stijn Coninx schreef het voorwoord. In januari 2024 komt er ook een musical.