Hoe breed mag je het aangepaste fiscale gunstregime voor auteursrechten nog interpreteren en toepassen? Dat leek de voorbije week een ware splijtzwam te worden voor de federale regering: de MR vreesde zware gevolgen van de nieuwe regeling voor de IT-sector en wilde aanpassingen. Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) wist de discussie vandaag te ontmijnen. Al blijft de hamvraag: is er ook echt iets veranderd?
Politieke heibel over auteursrechten lijkt gesust, maar is er wel zoveel veranderd?
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
1. Fiscaal gunstregime voor auteursrechten, hoezo?
Al sinds 2008 bestaat er een aantrekkelijke fiscale regeling voor de uitbetaling van auteursrechten. Tot een bepaald bedrag liggen de belastingen erop veel lager dan op gewone beroepsinkomsten en er geldt ook een ruime forfaitaire kostenaftrek.
De regeling was oorspronkelijk gericht op schrijvers en kunstenaars met een erg onregelmatig inkomen, maar kon zo ruim worden geïnterpretreerd dat ook andere beroepsgroepen, zoals advocaten, architecten en vooral ook IT'ers, ervan gebruik zijn beginnen maken. In die mate zelfs dat heel wat IT'ers een stukje van hun loon in auteursrechten krijgen uitbetaald, omdat dat dat belastinggewijs een pak voordeliger is.
De Franstalige liberalen van MR vrezen dat de nieuwe regeling te strikt zal worden geïnterpreteerd
Het verklaart waarom de aangegeven bruto-inkomsten uit auteursrechten in de voorbije 10 jaar bijna verviervoudigd zijn tot zowat een half miljard euro. Misbruik mag je dat niet noemen - wettelijk was er niks mis mee - maar dat het gunstige regime de oorspronkelijke bedoelingen is voorbijgeschoten, mag wel duidelijk zijn.
2. Wat zou er dan nu veranderen?
De federale regering besliste bij de begrotingsopmaak om het te ruime gebruik van de fiscale regeling weer wat te verstrakken. In het jargon: het "toepassingsgebied moet worden beperkt", met name tot werken van letterkunde en kunst of prestaties van uitvoerende kunstenaars. Zo zal er ook een "kunstwerkattest" worden gevraagd aan betrokkenen. En als dat er niet is, moet het bewuste werk sowieso beschikbaar worden gesteld van het brede publiek. Er komen ook extra wettelijke plafonds op de inkomsten uit auteursrechten.
De aanpassing van het fiscale gunstregime moet de begroting volgend jaar 37,5 miljoen euro opleveren en het jaar daarna ruim 70 miljoen euro.
3. Gaat dat lukken? Want er lijkt toch nog heel wat discussie over te bestaan?
De vraag is vooral of softwareontwikkelaars nu nog gebruik zullen kunnen maken van de regeling of niet. Want enerzijds is er in de nieuwe teksten enkel een focus op letterkunde en kunst, maar anderzijds bepaalt de wet elders wel dat software auteursrechtelijk beschermd is en kan worden gelijkgesteld met werken van letterkunde.
De Franstalige liberalen van MR vrezen dat de nieuwe regeling te strikt zal worden geïnterpreteerd, waardoor softwareontwikkeling uit de boot valt. De IT-sector maakt zich daar zorgen over, want dat zou het loon van mensen die tot dusver voor een deel in auteursrechten werden betaald minder aantrekkelijk maken. Ook, zo luidt de redenering, zouden IT-bedrijven op die manier minder makkelijk de juiste profielen kunnen aantrekken.
De MR eiste daarom deze week van minister Van Peteghem de garantie dat "geen enkele sector zou worden uitgesloten van het gunstregime" en dat er geen "al te restrictieve interpretatie" in de memorie van toelichting bij het wetsontwerp zal staan. Van Peteghem bevestigde dat eerder deze week, en vandaag nog eens in de Kamer, wat MR leek te sussen.
"Vincent Van Peteghem heeft bevestigd dat geen enkele sector van auteursrechten wordt uitgesloten en dat het ontwerp geen restrictieve interpretatie bevat. We verwijzen dus naar het gemeen en Europees recht zoals geïnterpreteerd door het Hof van Justitie: IT hoort erbij! Woord gehouden!", twitterde MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez daarop enthousiast.
4. Is de heisa daarmee van de baan?
Politiek lijken de gemoederen te zijn bedaard, maar fiscale experten hoeden zich toch liever voor al te optimistische interpretaties. "Ik wil toch eerst afwachten hoe de administratie uiteindelijk met de wet zal omgaan", stelt Mark Delanote, advocaat en professor fiscaal recht aan de UGent. "Want als die wet niet expliciet verwijst naar software-ontwikkeling is de kans groot dat de administratie die voor de zekerheid toch beperkend zal interpreteren."
Als die wet niet expliciet verwijst naar software-ontwikkeling is de kans groot dat de administratie die voor de zekerheid toch beperkend zal interpreteren
Professor fiscaal recht Mark Delanote (UGent)
Fiscalist Jef Wellens van Wolters Kluwer is het daarmee eens. "De MR is hiermee mogelijk gesust, maar de IT-sector niet, vrees ik." Bouchez verwijst naar het "gemeen en Europees recht", maar dat heeft Van Peteghem tot dusver niet gedaan. Tenzij die laatste zijn kar echt heeft gekeerd. "Maar dan wordt het wel heel moeilijk om aan de ruim 70 miljoen opbrengst te geraken", redeneert Wellens.
Bottomline? MR en minister Van Peteghem hebben elkaar gevonden in de vaagheid. En wat Bouchez ook moge twitteren: in de IT-sector zal vandaag niemand echt staan juichen. "De facto zullen door de nieuwe vereiste in de wet om het werk ter beschikking te stellen van het brede publiek heel wat IT-werknemers - en andere werknemers en zelfstandigen - sowieso niet meer onder het gunstregime vallen, omdat niet elk beschermd werk aan die nieuwe voorwaarde zal voldoen", concludeert Wellens.
