Actievoerders die zich ergens aan vastlijmen uit protest tegen het klimaatbeleid, schoppen het tot Woord van het Jaar. "Klimaatklever" eindigt zowel in Vlaanderen als in Nederland op de eerste plaats en dat is uitzonderlijk.
"Klimaatklever" is het Woord van het Jaar 2022 in Vlaanderen én Nederland
De “Zonnebloemen” van Van Gogh, “Het meisje met de parel” van Vermeer en de “Hooibergen” van Monet kregen dit jaar allemaal ongewoon bezoek van klimaatactivisten die zich vastlijmden aan de kaders van de kunstwerken. Gelijmd werd er ook op het autosalon van Parijs, aan het wegdek tijdens de Ronde van Frankrijk, op de glazen deuren van de luchthaven Schiphol. Een relatief nieuwe vorm van actievoeren die snel ingeburgerd raakte in het Nederlands. “Klimaatklever” is dan ook verkozen tot Woord van Het Jaar, en dat zowel in Vlaanderen als in Nederland. Bijna 15.000 mensen stemden mee; "klimaatklever" haalde het met 23,7 procent.
Even het woordenboek Van Dale - digitaal - ter hand nemen voor de juiste definitie. Een klimaatklever is een "activist die zich aan een object van symbolische waarde vastplakt om de aandacht van het publiek te vestigen op de klimaatproblematiek."
Dit is de Vlaamse top-3:
1. klimaatklever 2. concentratiecrisis 3. energietoerisme
Dit is de Nederlandse top-3:
1. klimaatklever 2. zevenvinker 3. energietoerisme
De verkiezing van het Woord van het Jaar verliep dus opvallend gelijklopend in Vlaanderen en Nederland: dezelfde woorden staan op de eerste en de derde plaats.
"Energietoerisme" betekent "het reizen naar een warm land (in de winter) om de hoge energieprijzen in het eigen land te ontvluchten.
"Concentratiecrisis", op de tweede plaats in Vlaanderen, definieert Van Dale als volgt: "afname van of gebrek aan concentratie, doordat iemand voortdurend wordt afgeleid door anderen of door technologische producten als smartphones".
"Zevenvinker", op de tweede plaats in Nederland, komt van schrijver Joris Luijendijk: "iemand die zeven vinkjes kan afkruisen op een denkbeeldige lijst (man, blank, hetero, afgerond vwo, universitaire opleiding, autochtone vader of moeder, rijke of hoogopgeleide ouders) en die op grond daarvan automatisch maatschappelijk bevoorrecht is".
Hetzelfde Woord van het Jaar in Vlaanderen en Nederland, dat is uitzonderlijk. Ruud Henderickx, de Vlaamse hoofdredacteur van Van Dale dat de verkiezing organiseert: "Het is nog maar één keer gebeurd sinds we aparte verkiezingen organiseren en dat was in 2013 met "selfie".
Heel actueel en goed klinkend met de dubbele "kl"
Ruud Hendrickx ziet twee verklaringen voor het succes van “klimaatklever”: “Het is een heel actueel woord en het klinkt goed. Je hebt hier opnieuw een alliteratie van twee keer “kl” en dat soort woorden scoort altijd goed.” Denk aan vroegere Woorden van het Jaar als “kraamkost”, “samsonseks” of “knuffelcontact”.
“Knuffelcontact” in 2020 en "knaldrang" in 2021 waren typische coronawoorden. Een van de weinige leuke neveneffecten van de pandemie was dat de Nederlandse taal fors werd uitgebreid. Maar dat effect is uitgewerkt. “Dit jaar was er niet echt een thema. Er waren woorden uit allerlei domeinen genomineerd. Ik had er wel meer verwacht in verband met oorlog en met energie," zegt Ruud Hendrickx.
Voor de volledigheid: het kinderwoord van 2022 is "slay" en het tienerwoord "smash."
