Personeel Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België beschuldigt topman Michel Draguet van intimidatie en sabotage

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België zijn federale musea gevestigd in Brussel. Het gaat om het Old Masters Museum, het Fin-de-Siècle Museum, het Magritte Museum, het Wiertz Museum, het Meunier Museum en het Modern Museum. Dat laatste museum is al meer dan 10 jaar dicht. 

Michel Draguet staat al aan het hoofd van de KMSKB sinds 2005. Op dit moment wordt zijn derde ambtstermijn geëvalueerd. Dat gebeurt onder de verantwoordelijkheid van staatssecretaris belast met Wetenschapsbeleid Thomas Dermine (PS). 

Dermine kreeg begin december al een brief van de personeelsleden, waarin ze aankaarten dat er een klimaat van terreur en minachting heerst in de musea. Ook de preventiedienst van de federale overheid Empreva en de vakbonden zijn op de hoogte van de situatie. De vakbonden zullen volgende week maandag op vraag van het personeel aandringen om zo snel mogelijk een psychosociale risicoanalyse te laten uitvoeren binnen de instelling. 

De briefschrijvers trekken nu ook openbaar aan de alarmbel, omdat ze nog geen reactie kregen van staatssecretaris Dermine. Als de vierde termijn van Draguet wordt goedgekeurd, zal hij opnieuw zes jaar aan het hoofd staan van de musea. 

De brief gaat uit van 31 personeelsleden van de bijna 180 medewerkers van de musea. Ze willen anoniem blijven, omdat ze nog allemaal bij de KMSKB werken en vrezen voor hun job. "Met deze collectieve brief willen wij de publieke opinie wijzen op de erbarmelijke arbeidsomstandigheden en het wanbeleid waarvan vele werknemers van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België het slachtoffer zijn", schrijven ze. 

In een opsomming van wat er allemaal foutloopt, wordt het management beschuldigd van intimidatie, beoordelingsfouten, minachtende opmerkingen, gebrek aan coördinatie, het opleggen van onrealistische doelstellingen en sabotage. "De afgelopen twee jaar heeft de werking van de instelling geleid tot 6 burn-outs, 5 ontslagen en 5 personen die zelf ontslag hebben genomen."

Het personeel vraagt dat de evaluatie van het derde mandaat van Michel Draguet in volledige transparantie gebeurt en dat er rekening zal worden gehouden met de tekortkomingen die zij aanhalen in hun brief. 

De briefschrijvers komen uit 8 verschillende diensten, maar vooral bij de Publieksdiensten zit de onvrede diep. Een medewerker getuigt: "Hij beheert het museum alsof het zijn eigen privébedrijf is. Hij houdt totaal geen rekening met de expertise van de conservatoren en al zeker niet met het publiek. Hij zegt letterlijk: we maken geen tentoonstellingen voor het publiek, want het publiek begrijpt toch niets van kunst." 

"Ook organisatorisch loopt het vaak fout. Wij krijgen pas zeer laat te horen wanneer er een nieuwe tentoonstelling komt, zodat we amper de tijd hebben om een strategie uit te werken of materiaal te voorzien met uitleg voor het publiek. Als een tentoonstelling dan niet goed loopt, krijgen wij een veeg uit de pan. We moeten ons constant verdedigen."

Het valt het personeel ook zwaar dat de afdeling met moderne kunst al meer dan 10 jaar gesloten is. "Er wordt te veel ingezet op tijdelijke tentoonstellingen met werken van buitenaf in plaats van op onze eigen collectie. Dat onze moderne kunst al sinds 2011 in de reserves ligt, vinden wij een foute beslissing. We merken dat het publiek van onze vaste collecties houdt, maar daar heeft Draguet geen oren naar." 

"In april zal er opnieuw een deel van de vaste collectie verdwijnen. Dan gaat het Fin-de-Siècle Museum dicht voor renovatie. In plaats van de belangrijkste werken uit die collectie dan elders te tonen in het gebouw, worden overeenkomsten afgesloten met galerieën om hedendaagse kunstenaars te exposeren."

Een andere medewerker verwoordt het zo: "Als Draguet zijn mandaat nog eens verlengd wordt, zal hij bijna een kwarteeuw aan het roer gestaan hebben van de KMSKB. Het is tijd voor een frisse visie. Hij is veel te autoritair. Wij zijn volledig uitgeperst en verdragen het niet langer."

De directieraad van de KMSKB heeft gereageerd op de open brief via een persbericht. "De brief toont lijden en angst. Wij begrijpen dit, ook al hebben we het zeker onderschat", klinkt het. "Het is waar dat er te weinig personeel is. De werkdruk is erg hoog geworden. Deze situatie is het gevolg van herhaalde bezuinigingen en de huidige economische situatie." 

Volgens de directieraad heeft de Covid-crisis zware gevolgen gehad voor de financiële situatie van de musea en daar komt nu nog eens de energiecrisis bovenop. "Zelfs in moeilijke omstandigheden voerde het management van KMSKB een beleid dat erop gericht was de instelling financieel overeind te houden en tegelijkertijd zijn personeel te beschermen." 

"De directie bedankt het personeel regelmatig via woorden, brieven, het intranet, de organisatie van een sinterklaas- of nieuwjaarsgeschenk, de organisatie van een personeelsdag, ... Al het personeel heeft toegang tot opleidingen. Het is duidelijk dat dit onvoldoende is en wij met de sociale partners zullen samenwerken om deze situatie voor de betrokken diensten te verbeteren."

De directieraad geeft toe dat ze werken aan een model dat dichter bij een privéonderneming staat dan bij een administratie. "En dat wordt ons natuurlijk verweten." 

Het management wijst erop dat ze wel gewerkt hebben aan de verbetering van de collecties. "Het Magritte Museum en het Musée Fin-de-Siècle waren belangrijke operaties om de collecties te herschikken. Bijna 80% van de 1,1 miljoen bezoekers in 2019 kwam voor onze collecties." 

Maandag zitten directie, vakbonden en de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk samen. De vakbonden zullen op vraag van het personeel aandringen op een psychosociale risicoanalyse. De directie laat weten dat die enquête er zo snel mogelijk moet komen. "Wij verwachten dat de resultaten van de enquête concrete pijnpunten aan het licht brengen zodat deze aangepakt kunnen worden."

Ook staatssecretaris Thomas Dermine stuurde een persbericht uit met een reactie. "Vanaf het moment dat de staatsecretaris en de voorzitter van het directiecomité van BELSPO (De Programmatorische Federale Overheidsdienst Wetenschapsbeleid), Arnaud Vajda, de brief van de medewerkers hebben ontvangen, heeft deze laatste, in zijn hoedanigheid van hiërarchische meerdere van de directeur van de KMSKB, de zaak in handen genomen."

"Het welzijn van de medewerkers staat voorop. Ik heb de voorzitter van het directiecomité gezegd dat hij kan rekenen op mijn volledige steun om maatregelen te nemen om het welzijn van de medewerkers te waarborgen. De situatie wordt dus op de voet gevolgd door de voorzitter van het directiecomité, die hierover afstemt met de staatssecretaris."

Hij laat ook weten dat de evaluatie van Draguet zal gebeuren zoals dat wettelijk bepaald wordt. "De voorzitter van het directiecomité zal het evaluatieverslag opstellen en een beoordeling voorstellen."