Het Europees Parlement heeft de hongersnood in Oekraïne in het begin van de jaren 1930 erkend als genocide, veroorzaakt door de Sovjet-Unie. Tijdens die hongersnood kwamen miljoenen mensen om het leven. Volgens het Europees Parlement herinneren de "huidige misdaden" van Rusland in Oekraïne aan het verleden.
Europees Parlement erkent hongersnood in Oekraïne in jaren 1930 als genocide: "Huidige misdaden van Rusland herinneren aan verleden"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijna unaniem heeft het Europees Parlement een resolutie goedgekeurd waarin de hongersnood in Oekraïne 1932-1933 erkend wordt als een genocide. 507 van de aanwezige parlementsleden stemden voor, 12 stemden tegen en 17 onthielden zich. Van de Belgen die aan de stemming deelnamen, stemde iedereen voor, op PTB-parlementslid Marc Botenga na die zich onthield.
Volgens het Europees Parlement werd de hongersnood in Oekraïne veroorzaakt door het Sovjetregime, "met de intentie om een groep mensen uit te roeien door moedwillig levensomstandigheden te creëren die onverbiddelijk tot hun fysieke vernietiging hebben geleid". Het Europees Parlement legt ook een link met de huidige Russische invasie in Oekraïne. "De huidige misdaden van Rusland in Oekraïne herinneren aan het verleden", luidt het.
Tijdens de hongersnood in Oekraïne, ook wel Holodomor genoemd, zijn miljoenen mensen om het leven gekomen. De schattingen lopen uiteen naargelang de bron. Alleen al in Oekraïne zouden volgens sommige bronnen 3 tot 5 miljoen mensen zijn gestorven. Cijfers over de hongersnood in heel de Sovjet-Unie (onder meer in Kazachstan) lopen uiteen van 5 tot 8 of zelfs 10 miljoen doden.
Ook over de erkenning als genocide zijn historici het niet eens. De hongersnood was een gevolg van de collectivisering van de landbouw door het Sovjetregime onder Jozef Stalin. Oekraïne was toen al de "graanschuur van Europa". Boeren werden gedwongen om hun land, persoonlijke bezittingen en soms huizen af te staan aan collectieve boerderijen. Rijkere boeren en boeren die zich tegen de collectivisering verzetten, werden naar Siberië gedeporteerd.
Het gevolg van de collectivisering was een daling in de productie en voedseltekorten door een mislukte graanoogst. Het graan dat wel geoogst werd, belandde in Rusland zelf. In Oekraïne leidden de voedseltekorten onder meer tot kannibalisme. De hongersnood in Oekraïne werd door het regime van Stalin verborgen gehouden.
De discussie over het al dan niet erkennen van de Oekraïense hongersnood als genocide draait vooral rond de vraag of het stalinistische regime de Oekraïners moedwillig viseerde. Volgens sommige historici deed Stalin dat om elk nationalistisch en separatistisch verlangen in Oekraïne de kop in te drukken. Het Europees Parlement sluit zich daar bij aan. Andere historici suggereren dat de hongersnood veeleer een gevolg is van slecht overheidsbeleid, waarbij de collectivisering van de landbouw tot meer arbeidskrachten moest leiden in tijden van toenemende industrialisering.
Oekraïne voert al jaren campagne om de hongersnood als genocide te erkennen. Tot nu toe hebben een twintigtal landen in de wereld de hongersnood als genocide erkend. Het Europees Parlement roept alle landen en organisaties op om hetzelfde te doen.
Enkele weken geleden erkende ook het Duitse parlement de hongersnood als genocide. De Russische regering beschuldigde Duitsland er toen van Rusland te "demoniseren". Rusland verzet zich tegen de erkenning als genocide. De Russische argumentatie luidt dat de hongersnood niet alleen Oekraïners trof, maar ook andere inwoners van de Sovjet-Unie, zoals Russen, Kazakken, Wolga-Duitsers en andere bevolkingsgroepen.
