Dit jaar al 50 oproepen bij hulplijn 1712 over geweld na contact via datingapp: 10 tips voor veilig online daten 

In 2022 ontving 1712, de hulplijn in België voor geweld, misbruik en kindermishandeling, minstens 50 oproepen over geweld na contact via een datingapp. Recent Australisch onderzoek toont hoe wijdverspreid het probleem is: bijna drie op de vier gebruikers van een datingapp maakte de laatste vijf jaar online geweld mee. Een op de drie gebruikers maakte zelfs lichamelijk geweld mee. 

"Dat is nog maar het topje van de ijsberg. Niet elk slachtoffer of elke omstander geeft aan dat de datingapp het geweld faciliteerde omdat ze zich schuldig voelen, schamen of bang zijn voor hun omgeving die afkeurend zou reageren”, zegt Wim Van de Voorde, Vlaams coördinator van hulplijn 1712.

De oproepen bij 1712 gaan van wraakporno en sextortion tot grooming en date rape. Datingapps spelen dus een grote rol bij online en offline dating geweld. De moord op David Polfliet op een Grindr-date, de zaak-"Eveline" of de Belgische "Tinder Swindler" die vrouwen dwong naaktbeelden te verzenden en seks met hem te hebben, zijn daar enkele illustraties van.

Daarom onderzochten 1712 en het expertisecentrum Resilient People van de hogeschool UCLL hoe de datingplatformen Bumble, Grindr, Happn, Tinder en Parship geweld aanpakken en voorkomen. Zij concluderen dat de apps meer inspanningen kunnen leveren om een veilig klimaat voor gebruikers te creëren en om gerapporteerd geweld duidelijker op te volgen.

Volgens de studie kunnen datingapps meer doen om geweld te voorkomen. Zo is het nog steeds makkelijk om je als iemand anders voor te doen, ondanks dat de apps een identiteitsverificatie vragen via mail of telefoonnummer. De meeste apps hebben wel richtlijnen over wat kan en niet kan en zetten artificiële intelligentie in om bepaalde vormen van geweld te voorkomen. "Bij Bumble ontvang je soms een waarschuwing als je een naaktfoto toegestuurd krijgt", illustreert Anne Groenen, verantwoordelijke van het expertisecentrum. 

Toch is het onduidelijk welke stappen de datingplatformen ondernemen nadat een gebruiker of die artificiële intelligentie geweld heeft gerapporteerd. Bovendien is het ook onduidelijk welke stappen het slachtoffer zelf verder kan nemen. Vaak voorzien de apps niet in de meest geschikte hulpverlening. Tips of uitleg staan vaak niet in het Nederlands te lezen of zijn niet vertaald naar de Belgische of Europese context. Doorverwijzing naar lokale hulpverlening ontbreekt: de apps vermelden vaak enkel Amerikaanse initiatieven. 

Met de studie willen 1712 en Resilient People meer aandacht vestigen op geweld via datingapps en gebruikers bewuster maken over de risico's van online daten. Daarom ontwikkelden ze 10 tips voor veilig online daten (zie kader). Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) onderstreept het belang hiervan. "Sociale media en datingapps zijn te lang een speelveld geweest voor seksuele roofdieren om hun prooi al te makkelijk te besluipen en aan te vallen. Daarom is sensibilisering een van de belangrijkste pijlers binnen ons actieplan tegen seksueel geweld."

Verder wijzen de organisaties ook op het gebrek aan een Europees kader. "Europese regelgeving kan de apps kwaliteitsstandaarden en minimumvoorwaarden opleggen", vertelt Wim Van de Voorde van hulplijn 1712. "Nu zijn gebruikers afhankelijk van de goodwill van de bedrijven zelf om hen te beschermen en op te volgen. Zo is de datingapp Happn bij uitstek de slechtste van de klas: je kan er heel makkelijk een fake profiel op aanmaken, ze vermelden geen tips of reglement rond veilig online daten en je kan er ook geen geweld op rapporteren."

Ook Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) benadrukt het belang dat dit onder de aandacht gebracht wordt. "Ik ben het helemaal eens dat datingapps hun veiligheidsbeleid nog stevig kunnen verbeteren. Daarom zal ik ook mijn Europese collega's alert maken op de studie."