Het gerechtelijk onderzoek naar mogelijke omkoping van Europarlementsleden door Qatar en Marokko is gestart na een inlichtingenonderzoek door de Staatsveiligheid. Dat schrijven het weekblad Knack en de krant Le Soir, en het wordt aan VRT NWS bevestigd door minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD). In dat onderzoek doorzocht de Belgische inlichtingendienst het huis van de Italiaan Pier Antonio Panzeri, de vermeende “orkestleider” achter de corruptie.
Gerechtelijk onderzoek naar "Qatargate" begon na een onderzoek van de Belgische Staatsveiligheid
Sinds eind vorige week is de Europese politiek in de ban van wat "Qatargate" wordt genoemd. Daarbij zou Qatar en ook Marokko, zo blijkt intussen, geprobeerd hebben om "de economische en politieke besluiten van het Europees Parlement te beïnvloeden". Concreet zou dat gebeurd zijn door grote sommen geld te betalen of dure geschenken te geven aan mensen met een belangrijke positie binnen het Europees Parlement.
In het kader van het gerechtelijk onderzoek vielen vrijdag en zaterdag speciale eenheden binnen op 20 plaatsen in het Brussels Gewest: bij verschillende Europarlementsleden en hun medewerkers. Tien bureaus werden verzegeld, zes mensen werden opgepakt.
Twee van hen werden na verhoor weer vrijgelaten. Drie van de vier verdachten die nog vastzitten zijn vandaag voor de raadkamer verschenen: Francesco Giorgi, Nicolo Figa-Talamanca en Pier Antonio Panzeri (over wie hieronder meer). Voor vierde verdachte Eva Kaili is de zaak uitgesteld naar 22 december.
Inlichtingenonderzoek
Intussen hebben het weekblad Knack en de krant Le Soir aan het licht gebracht dat het gerechtelijk onderzoek is gestart na een inlichtingenonderzoek door de Belgische Staatsveiligheid.
Als inlichtingendienst moet de Staatsveiligheid informatie inwinnen over activiteiten die een bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid van de staat. Daarbij hoort ook "inmenging in beslissingsprocessen".
En wat blijkt? Al in 2021 lanceerde de Staatsveiligheid een inlichtingenonderzoek naar inmenging door vreemde mogendheden. Het is dat onderzoek dat uiteindelijk uitmondde in het gerechtelijk onderzoek dat Europa nu in de ban houdt.
Europese samenwerking
De krant De Standaard schreef vanochtend al dat “een verslag van de inlichtingendiensten, dat enkele maanden geleden opgemaakt werd” aan de basis ligt van het gerechtelijk onderzoek.
Knack en Le Soir melden nu dat dit ging om een onderzoek van de Staatsveiligheid. Volgens informatie van Knack en Le Soir werkte de Staatsveiligheid samen met vijf Europese zusterdiensten aan dit dossier.
Huiszoeking
In het onderzoek heeft de Staatsveiligheid bijzondere inlichtingenmethodes gebruikt, kortweg BIM's. De belangrijkste daarvan was de doorzoeking van het huis van het voormalige Italiaanse Europarlementslid Pier Antonio Panzeri, die eind vorige week dus werd opgepakt. Bij die doorzoeking trof de Staatsveiligheid volgens de bronnen van Knack en Le Soir toen al 700.000 euro cash aan.
Daardoor waren er - zo schrijft Knack - voldoende aanwijzingen van vermoedelijke misdrijven. Vervolgens werden delen van het inlichtingendossier van de Staatsveiligheid gedeclassificeerd en op 12 juli 2022 overgemaakt aan het parket. Daarop kon het gerechtelijke onderzoek beginnen.
"Sky-ECC van de omkoping"
Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) bevestigt aan VRT NWS dat het gerechtelijke onderzoek inderdaad gebaseerd is op inlichtingen van de Staatsveiligheid, maar alle andere info kan zijn kabinet niet bevestigen.
"Dit is het SKY-ECC van de omkoping", zegt de minister in een reactie aan Knack en Le Soir. Daarmee verwijst hij naar het kraken van gecodeerde telefoons die door drugsmaffia worden gebruikt.
"Een gamechanger waar de Veiligheid van de Staat gedurende meer dan een jaar heeft aan gewerkt, samen met buitenlandse inlichtingendiensten, om vermoedelijke omkoping van leden van het Europees Parlement door verschillende landen in kaart te brengen."
In de Kamercommissie Justitie bevestigde Van Quickenborne dit ook nog eens. De minister merkte erbij dat de Staatsveiligheid deze legislatuur substantieel versterkt werd: van 580 naar 777 medewerkers, en naar 1000 tegen 2024.
"Dat maakt het mogelijk dat de Staatsveiligheid zich ook focust op dergelijke dossiers van inmenging. Een sterke inlichtingendienst is immers geen luxe, maar wel een noodzaak, ter bescherming van onze democratische rechtsstaat. Dat zijn geen loze woorden, dat blijkt elke dag opnieuw."
Bovendien liet hij ook doorschemeren dat naast Qatar ook Marokko betrokken zou zijn, al was het met niet zoveel woorden. "Het gaat om een land dat de voorbije jaren in ons land al genoemd werd als het over inmenging gaat. Waarbij de inlichtingendiensten van dat land een actieve rol zouden spelen in die activiteiten van inmenging. De belangen kunnen daarbij legio zijn. Om er één te noemen: visserijrechten."
