Partijen zullen niet langer juridisch afdwingbare voorakkoorden kunnen afsluiten. Vanaf de volgende lokale verkiezingen, in 2024, zal Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) de officiële documenten die daarvoor moeten worden ingevuld pas vrijgeven op de avond van de verkiezingen. Omdat partijen zo'n voordrachtsakte van burgemeester en schepenen maar één keer kunnen invullen, worden afdwingbare voorakkoorden de facto zo goed als onmogelijk. Maar of informele voorakkoorden daardoor ook tot het verleden zullen gaan behoren, is veel minder duidelijk.
Vlaams minister Somers wil juridisch afdwingbare voorakkoorden vanaf 2024 onmogelijk maken
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"Tot nu bestond het systeem dat partijen achter de rug van de kiezers afspraken konden maken om samen te besturen", zegt Bart Somers. "Ze deden dat vóór de verkiezingen zonder dat aan de kiezer te laten weten. Om zo'n voorakkoord te sluiten moet een zogenoemde voordachtsakte worden ingevuld, een officieel document dat nieuwe coalitiepartners maar één keer mogen invullen."
Dit is goed voor onze democratie, want de stem van de kiezer zal zwaarder doorwegen dan in het verleden
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD)
"We geven die nieuwe documenten maar vrij de avond van de verkiezingen zelf, zodat je niet op voorhand je voorakkoord kan bezegelen met een afdwingbare document", legt Somers uit. Met andere woorden: verplichten tot samenwerking vóór de verkiezingen is niet langer evident. "Mensen kunnen altijd afspraken maken, maar ze kunnen ze niet maken op een manier dat ze elkaar in een greep kunnen houden."
"Het zullen minder de partijen, maar wel de burgers zijn die zullen kunnen beslissen wie de volgende coalitie in de gemeente zal vormen", aldus Somers. "Dit is goed voor onze democratie, want de stem van de kiezer zal zwaarder doorwegen dan in het verleden."
Het enige verschil is dat je de paperassen maar de dag van de verkiezingen in orde zal kunnen brengen
Professor Lokale Politiek Herwig Reynaert (UGent)
Professor Lokale politiek Herwig Reynaert (Universiteit Gent) denkt niet dat de maatregel informele voorakkoorden onmogelijk zal maken. "Ondanks de nieuwe maatregel zullen er sowieso nog voorakkoorden worden gesloten", zegt hij in "De wereld vandaag", op Radio 1. "Het enige verschil is dat je de paperassen maar de dag van de verkiezingen in orde zal kunnen brengen."
Dat de democratie gebaat is bij de nieuwe maatregel wil Reynaert ook relativeren. "Als men vooral de burger inspraak wil geven, laat dan vooral teruggaan naar het systeem dat vroeger panacheren heette, zodat je over de partijpolitieke grenzen heen een stem kan uitbrengen." met het huidige systeem wordt de kiezer volgens hem verplicht om op één en dezelfde kieslijst te blijven om zijn stem uit te brengen.
