Gentse docenten geven tips hoe mensen met dementie als vrijwilliger aan de slag kunnen: "Ze willen nog iets betekenen"

Zo'n 140.000 Vlamingen hebben dementie. Dat betekent dat hun hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. Ze hebben een bepaalde zorg nodig, maar daarnaast kunnen ze nog veel en dat willen ze ook graag tonen, zegt Elise Cornelis, docent ergotherapie aan de Arteveldehogeschool. "We gaan vaak uit vanuit het verzorgende en ondersteunende karakter. Dat is nodig, maar personen met dementie bezitten nog heel veel competenties, hebben veel interesses en ze willen graag iets betekenen voor anderen."

Daarom is het belangrijk dat ze aan vrijwilligerswerk kunnen doen. "In Australië, Canada en Nederland werd meermaals aangetoond dat vrijwilligerswerk heel wat positieve effecten heeft op personen met dementie. Hier in Vlaanderen zijn er al enkele lokale initiatieven, maar echte expertise hierover ontbrak nog. Samen met enkele zorgverleners hebben wij het afgelopen jaar een inspiratiegids opgesteld waarin we de positieve effecten gaan kaderen voor mensen met dementie, maar ook de uitgangspunten om vrijwilligerswerk door mensen met dementie mogelijk te maken."

Zowel personen met dementie als organisaties die vrijwilligers willen inzetten, kunnen dus een beroep doen op de gids. "Voor personen met dementie kan het een duwtje in de rug zijn, dat ze weten dat vrijwilligerswerk nog altijd mogelijk is. Aan de hand van tips kunnen organisaties hun deuren openzetten voor personen met dementie."

Belangrijk is dat de vrijwilligers zelfstandig kunnen werken, dat er open gecommuniceerd wordt en dat ze waardering krijgen. "Dat kan aan de hand van een dankbriefje, maar ook een schouderklopje doet veel." Het werk moet ook niet aansluiten bij het werk dat ze vroeger deden. "Het moeten activiteiten zijn die ze nu leuk vinden. Dat hoeven ook niet de grootste zaken zijn, het mogen verborgen taken zijn, zoals bladeren harken of plantjes stekken. Verborgen taken die wel betekenisvol zijn."

Er staan ook enkele concrete tips in de gids, zoals het belang van voorspelbaarheid en veiligheid. "Aan de hand van symbolen, foto's of tekst kan je aantonen waar bepaalde zaken zich bevinden, waar ze hun spullen terugvinden of in welke ruimte ze moeten zijn."

Naast mogelijkheden voor vrijwilligerswerk in hun buurt, staan in de gids ook enkele getuigenissen. "Een dame die ik zelf begeleid heb, ging helpen in een dierenasiel. Ze ging er met de honden wandelen, verzorgde hen en gaf ze eten. Ze deed dat werk heel graag. Het zorgen voor de dieren zelf, maar ook het feit dat ze dat werk samen met anderen kon doen."