De Europese Commissie heeft het strategische plan voor de Vlaamse landbouw (2023-2027) dan toch goedgekeurd. Concreet wordt een deel van de Europese landbouwsubsidies gekoppeld aan milieu- en klimaatinspanningen. De vorige versie van het Vlaamse plan ging voor Europa niet ver genoeg om het gebied van duurzaamheid. Met het Europese groen licht is de laatste horde nog niet genomen.
Europa geeft dan toch groen licht voor Vlaams landbouwbeleid: subsidies nog meer gekoppeld aan duurzaamheid
Pieterjan Huyghebaert
Gepubliceerd:
Op 1 januari 2023 gaat het nieuwe Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) in. Daarmee worden de Europese landbouwsubsidies geregeld. Niet onbelangrijk, want dat is een enorme uitgavenpost van de Europese Unie: goed voor een derde van alle uitgaven. In Vlaanderen gaat het de komende jaren over 1,6 miljard euro Europese steun. Die subsidies worden nog meer gekoppeld aan milieu- en klimaatmaatregelen.
Om echt ook aanspraak te kunnen maken op de Europese steun moeten de verschillende lidstaten een strategisch plan uitwerken. In ons land is landbouw een gewestbevoegdheid, dus moest de Vlaamse regering met een plan voor de dag komen.
Een eerste versie had voor Europa onvoldoende garanties voor die strengere milieu- en klimaatmaatregelen. "Alle lidstaten krijgen opmerkingen en vragen om verduidelijkingen", klinkt het daarover bij Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V). Intussen heeft Brouns rekening gehouden met die opmerkingen en de bijgestuurde versie voorgesteld die nu wel groen licht krijgt van de Europese Commissie.
"Met de goedkeuring van het Vlaams Strategisch Plan door de Europese Commissie hebben we een belangrijke kaap gerond naar de inwerkingtreding van het nieuwe GLB", meldt Brouns in een persbericht. "Hiermee zorgen we niet alleen voor meer inkomenszekerheid voor onze Vlaamse landbouwers, maar garanderen we ook een grotere bijdrage van de landbouw aan de Europese milieu- en klimaat-doelstellingen."
Wat staat er in het strategische plan?
Concreet gaat een belangrijk deel van de middelen naar basisinkomenssteun voor duurzaamheid. "Het gaat om 110 miljoen euro per jaar, wat voor landbouwers gemiddeld 190 euro per hectare betekent", klinkt het. Daarnaast komt er ook een herverdelende inkomstensteun voor kleinere landbouwbedrijven en komt er extra financiële steun voor jonge boeren.
"Met dit plan trekken we resoluut de kaart van de jonge landbouwers", zegt Brouns aan VRT NWS. "We versterken ze bij hun bedrijfsvoering: extra inkomenssteun en maatregelen voorzien om ze extra te ondersteunen bij bedrijfsovernames."
Momenteel kunnen landbouwers alleen maar volledige subsidies krijgen als ze voldoen aan de nodige milieu- en klimaatnormen, en aan de normen voor volksgezondheid en dierenwelzijn. Die regels worden voortaan nog strenger. Zo komen er forsere regels om gewassen te roteren en moet een minimumpercentage aan landbouwland voorbehouden worden voor bijvoorbeeld natuur. Tegelijk komen er strengere bufferstroken langs waterlopen om te bemesten of te besproeien.
Landbouwers die daar bovenop nog bijkomende inspanningen doen voor de biodiversiteit, de waterkwaliteit, de bodemkwaliteit of het klimaat kunnen jaarlijks nog extra geld krijgen. Het budget voor die zogenoemde "ecoregelingen" wordt verhoogd tot 50 miljoen euro per jaar.
Daarnaast voorziet het strategische plan ook de omvorming van het landbouwinvesteringsfonds VLIF tot een ondernemingsfonds. "Het is belangrijk als milieuambities worden aangescherpt dat landbouwers financieel ondersteund en begeleid worden om die transitie te kunnen maken", zegt Brouns daarover.
Is daarmee alles in kannen en kruiken? Nee, landbouwminister Brouns heeft de goedkeuring van Europa voor zijn plan op zak, maar het moet ook nog naar de Vlaamse regering.
