In Congo zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Dinsdag zijn in het plaatsje Kisheshe bij gevechten tussen de rebellengroep M23 en plaatselijke milities tientallen doden gevallen. Volgens het Congolese leger zijn minstens 50 burgers gedood. De regering beschuldigt M23, maar die ontkent elke betrokkenheid. Verschillende organisaties roepen op tot een onafhankelijk onderzoek.
Drie dagen van nationale rouw in Congo na bloedbad met tientallen doden in dorpje Kisheshe
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
In Kisheshe is afgelopen dinsdag lelijk huisgehouden. Officieel was er al vijf dagen een staakt-het-vuren van kracht. Maar de rebellengroep M23, die verschillende delen van de regio in handen heeft, leverde er strijd met plaatselijke milities. Daarbij zouden minstens 50 doden zijn gevallen, zeggen ooggetuigen, al zijn de feiten moeilijk onafhankelijk te bevestigen. Het is ook onduidelijk hoeveel van de slachtoffers bestaan uit burgers.
Het dorpje Kisheshe ligt in de heuvels op zo'n 70 kilometer ten noorden van Goma, de hoofdstad van de provincie Noord-Kivu. Daar zijn al enkele maanden gevechten aan de gang tussen de rebellen van M23 (Mars 23), die vooral uit strijders van de Tutsi-bevolkingsgroep bestaat, en het Congolese leger. Generaal Sylvain Ekenge beschuldigt M23 ervan "lafweg 50 burgers te hebben vermoord." Het Congolese leger wijst ook soldaten van buurland Rwanda met de vinger. Volgens het leger zijn sinds donderdag ook de onderlinge gevechten opgelaaid, en hebben de rebellen daarmee het bestand verbroken dat na moeizame onderhandelingen was afgesproken op een top in Angola. De nieuwe gevechten hebben in elk geval paniek veroorzaakt en hele dorpen op de vlucht gedreven. In de stad Goma kwamen honderden mensen nog maar eens op straat om aandacht te vragen voor het lijden van de bevolking.
Politieke recuperatie
De Congolese regering reageerde vrijdagavond fel. "President Tshisekedi veroordeelt in de strengste bewoordingen de massamoord tegen een honderdtal landgenoten in Kisheshe, slachtoffers van de barbarij van M23", zei regeringswoordvoerder Patrick Muyaya. Hij zei dat plaatselijke dokters zelfs spreken van 120 doden. De president riep een rouwperiode van drie dagen af, waarbij in heel het land de vlaggen halfstok hangen. Maandag eindigt de periode met een inzameling voor humanitaire hulp voor de slachtoffers van het geweld in het oosten van het land.
De beschermingsmissie van de Verenigde Naties, MONUSCO, zegt te "walgen" en vraagt de overheid om snel een onderzoek in te stellen. Ook de Amerikaanse regering en de Europese ambassadeur Jean-Marc Chataigner, riepen op Twitter op om de zaak te onderzoeken. De Congolese Nobelprijswinnaar voor de vrede, dokter Denis Mukwege, veroordeelde de "massamoord, verdwijningen en gedwongen rekrutering van kinderen".
Kruitvat
De vraag is wat er de volgende dagen zal gebeuren. Aan verschillende kanten wordt er steeds opruiender taal gebruikt. De Congolese regering heeft de hulp ingeroepen van een Oost-Afrikaanse interventiemacht, maar ook die slaagt er nog niet in om het geweld te doen stoppen. De VN-macht MONUSCO is steeds vaker kop van jut, en ook het Congolese leger heeft ondanks de staat van beleg van bijna een jaar nog nauwelijks greep gekregen op de situatie. Steeds meer stemmen roepen op om de verantwoordelijkheid van buurlanden Rwanda en Oeganda ter sprake te brengen op het internationale forum. Maar meer dan enkele formele vingerwijzingen zijn er nog niet geweest. Rwanda zelf ontkent elke betrokkenheid.
