De jeugdrechtbank in Antwerpen heeft vorige week een geldboete onwettig verklaard die vervoersmaatschappij De Lijn aan een minderjarige had opgelegd wegens zwartrijden. De rechtbank zegt in het vonnis dat er vandaag geen enkele wettelijke basis voor De Lijn is om minderjarigen te beboeten voor zwartrijden. Vlaams mininister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD) is op de hoogte van het probleem en zegt dat alles ondertussen in orde gebracht is om die geldboetes wel te kunnen afdwingen.
Scherp vonnis van Antwerpse rechtbank: De Lijn heeft geen wettelijke basis om minderjarigen te beboeten voor zwartrijden
Controleurs van De Lijn waren op 9 oktober 2021 ter hoogte van de P+R Merksem op een bus gestapt en hadden de vervoerbewijzen van de reizigers gecontroleerd. Een minderjarig meisje werd daarbij betrapt op zwartrijden. Ze zei dat ze haar vervoerbewijs niet had kunnen scannen, omdat het enige scantoestel in de bus niet werkte. De chauffeur daarvan verwittigen was niet mogelijk omdat hij afgezonderd was door een plastic covid-scherm.
Er werd een proces-verbaal opgesteld en vijf dagen later belandde een boete van 81 euro bij het meisje thuis in de bus. Later volgde nog een aanmaning van een deurwaarderskantoor van bijna 140 euro. Het meisje tekende beroep aan tegen de boete bij de jeugdrechtbank en met succes, want die oordeelde dat De Lijn haar helemaal geen geldboete had mogen opleggen.
"Niet op eigen houtje invullen"
In de wet waarop De Lijn zich beroept staat dat de ministers van de Vlaamse regering duidelijk moeten zeggen hoe hoog de boete van De Lijn mag zijn als je geen geldig ticket hebt. De jeugdrechtbank vond echter nergens een uitvoeringsbesluit van de Vlaamse regering daarover terug.
De rechtbank had tijdens de zitting uitdrukkelijk gevraagd waarop De Lijn zich baseert om de hoogte van de administratieve geldboete te bepalen, waarop de advocaat van de vervoersmaatschappij antwoordde dat De Lijn zich moet behelpen met de tools die de Vlaamse overheid haar ter beschikking stelt.
"Het is niet aan De Lijn om de leemte die de Vlaamse regering blijkbaar heeft gelaten op eigen houtje in te vullen", klonk het in het vonnis. "Er is vandaag geen enkele wettelijke basis voor De Lijn om minderjarigen administratieve geldboetes voor zwartrijden op te leggen." De boete van het meisje werd vernietigd en De Lijn moet 180 euro rechtsplegingsvergoeding betalen.
Uitvoeringsbesluit is klaar
Minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD) zegt dat er ondertussen wel een uitvoeringsbesluit is, maar dat het nog in het Staatsblad moet verschijnen. "De regelgeving dateert al van de vorige legislatuur. Begin dit jaar werd ons door de ombudsman gemeld dat er geen uitvoeringsbesluit was. Wij hebben dan onmiddellijk het nodige gedaan om dat uitvoeringsbesluit klaar te maken, maar het is nog niet gepubliceerd in het Staatsblad. We hebben het Staatsblad nog eens gevraagd om dit met spoed te behandelen."
De minister raadt iedereen die gebruik maakt van De Lijn aan om altijd een geldig vervoersbewijs op zak te hebben. "Doe niet aan zwartrijden, dan is er geen enkel probleem", zegt ze.
Ook De Lijn is zich bewust van het probleem. "Het uitvoeringsbesluit is pas van kracht als het in het Staatsblad verschijnt. Dat zal wellicht binnen een paar weken zijn", zegt woordvoerder Anneliese Meynaerts. "Wij gaan ervan uit dat de vorige regelgeving die dateert uit 2004 van kracht blijft tot het nieuwe uitvoeringsbesluit er is."


