De populaire webapplicatie Instafest, die automatisch een persoonlijke festivalaffiche maakt op basis van je luistergedrag op Spotify, roept bij gebruikers vragen op. Is de app wel veilig? Ja, is het (voorlopige) antwoord, maar het klopt dat apps soms onze gegevens kunnen misbruiken. Hoe kan je nagaan of een app veilig is?
Populaire apps als Instafest: hoe kan je nagaan of ze veilig omgaan met je gegevens?
Dorien Vanmeldert
Gepubliceerd:
Een festivalaffiche met enkel je favoriete artiesten: het is wat de applicatie Instafest voor jou creëert als je toestemming geeft tot je Spotifyprofiel. Zowel online als op de redactie van VRT NWS kwamen de laatste dagen vragen binnen over hoe veilig dat is. "Welke gegevens vragen ze op en wat doen ze ermee?", klinkt het.
Experten stellen dat het relatief veilig is, maar dat je nooit 100 procent zeker kan zijn. "In de privacyverklaring vermeldt de ontwikkelaar dat ze enkel je gebruikersnaam en informatie over de meest beluisterde artiesten opvragen. Die data zou niet verzameld of doorverkocht worden. Het zou dus oké moeten zijn, maar je kan het nooit zeker weten. Je verwijdert hem dus best van zodra je de fictieve affiche hebt ontvangen", vertelt privacy-expert Matthias Dobbelaere-Welvaert.
Op sociale media circuleert een variant van zo'n affiche die kritiek geeft op Spotify, onder meer over hoe zij muzikanten behandelen en data van gebruikers verzamelen:
Hoe honderdduizenden foto's van schaars geklede vrouwen het straatprotest in China verdoezelen
Problematische apps
In het verleden doken er al apps op die minder onschuldig omgingen met onze gegevens. Zo werd in juli 2019 wereldwijd gewaarschuwd voor de FaceApp, die doet je 30 jaar ouder lijken als je een foto van jezelf ingeeft. De Russische ontwikkelaar zou allerlei informatie van gebruikers verzameld hebben, zoals beelden van je gezicht, je locatie en je ip-adres (het unieke identificatienummer van je internetverbinding). Die werden verkocht aan landen die minder streng met de privacywetgeving omgaan.
Technologie-journalist bij DataNews Pieterjan Van Leemputten verwijst naar het Cambridge Analytica-schandaal. Gegevens van miljoenen Facebookgebruikers werden toen doorgespeeld aan het databedrijf en gebruikt om de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 te beïnvloeden.
Daarnaast vragen veel mensen zich af of apps ons afluisteren, zelfs als we ze niet gebruiken. "Dat hoor je inderdaad vaak omdat we online reclame krijgen over producten die we dan net bespraken met vrienden", stelt Van Leemputten. "Dat is niet omdat ze ons afluisteren, maar omdat apps ook informatie hebben over vrienden die we volgen op sociale media en wat zij opzoeken. Adverteerders veronderstellen dat wij dezelfde interesses hebben en tonen ons dezelfde producten."
"Adverteren is dan ook de hoofdreden waarom apps gegevens verzamelen", vertelt Van Leemputten. "Zo gaan ze kijken waar je woont, om je dan advertenties over zaken in jouw buurt te tonen."
Hoe ga je na of een app veilig is?
“Je kan nooit 100 procent zeker zijn”, zegt technologie-expert Pieterjan Van Leemputten. “Toch zijn er enkele maatregelen die je kan nemen.”
Besteed aandacht aan de toegangsrechten: “Als een receptenapp toegang vraagt tot je contacten, weet je dat er iets mis is”, zegt Van Leemputten. “Dat WhatsApp dat vraagt, is wel logisch. Als een app dus geen toestemming nodig heeft tot een bepaalde functie om te werken, geef die dan ook niet of verwijder de app.”
Wijzig de toegangsrechten: in de instellingen van je smartphone kan je de toegangsrechten van apps bekijken en aanpassen. Voor Android-telefoons vind je dit onder "Instellingen" bij "Machtigingsbeheer" en "Locatie". Voor IPhones kan je het wijzigen bij "Instellingen" en dan "Privacy en Beveiliging" en "Locatievoorzieningen".
Verwijder apps die je nauwelijks gebruikt: “Bekijk van tijd tot tijd welke apps op je telefoon staan en verwijder degene die je niet of nauwelijks gebruikt. Zo kunnen ze ook geen gegevens meer over je verzamelen. Ik denk vooral aan apps die je slechts eenmalig nodig hebt zoals voor een wedstrijd of conferentie”, aldus Van Leemputten.
Download uit officiële appwinkels: Appwinkels als die van Apple en Google doen een veiligheidscheck voor ze een app aanbieden. “Dat wil niet zeggen dat er nooit een onveilige app op terechtkomt, maar de kans is klein”, zegt Van Leemputten. Apps die je via andere websites downloadt zijn meestal minder goed gecontroleerd, denk aan het FLUBOT-virus in ons land.
Aantal downloads en reviews: Bekijk in de appwinkel het aantal downloads en de reviews. Hoe meer de app gebruikt wordt door tevreden gebruikers, hoe beter hij waarschijnlijk is.
Blijf updates uitvoeren: Ontwikkelaars brengen vaak updates uit. Die dienen niet alleen om de apps te verbeteren, maar ook om ze beter te beveiligen. Hackers zijn continue op zoek naar achterpoortjes om gegevens van gebruikers te bemachtigen. Met updates proberen ontwikkelaars dat te vermijden.
Bekijk de privacyverklaring: Wie meer wil weten over welke gegevens verzameld worden en wat ermee gebeurt, kan altijd de privacyverklaring raadplegen. “Maar ik snap dat mensen dat niet willen lezen", zegt Matthias Dobbelaere-Welvaert. "Het feit dat een ontwikkelaar al zo'n verklaring heeft, is wel een goed teken."
