De VN-organisatie Unesco plaatst de ambachtelijke knowhow van de Franse baguette op de immateriële erfgoedlijst. Frankrijk vroeg vorig jaar om erkenning van het stokbrood. "Het is belangrijk dat het vakmanschap erkend en doorgegeven wordt", vertelt voedingshistoricus Loïc Bienassis.
Elke dag verorberen de Fransen er 10 miljoen: de baguette wordt cultureel erfgoed
Nel Lauwerier
Gepubliceerd:
Elke seconde worden er ongeveer 320 baguetten verkocht in Frankrijk. Dat zijn dagelijks tien miljoen stokbroden die de Fransen verorberen. Het is het belangrijkste brood voor de Fransen, het symbool van de Franse bakkerij. En vanaf nu is het ook cultureel erfgoed.
Unesco voegt "het vakmanschap en de cultuur van het stokbrood" toe aan haar lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Die lijst, met ondertussen 600 tradities uit meer dan 130 landen, wil de toekomst van levend erfgoed verzekeren: tradities, rituelen en vakmanschap die van generatie op generatie worden doorgegeven en die een gevoel van identiteit geven.
De Belgische biercultuur, maar ook de traditionele paardenvissers uit Oostduinkerke wisten in het verleden al een plek te bemachtigen op de erfgoedlijst. Op dit moment zit het comité van cultureel immaterieel erfgoed van Unesco samen in de Marokkaanse hoofdstad Rabat om te beslissen welke menselijke schatten er nog op de erfgoedlijst komen. Ook de Belgische en Franse kermistraditie, de witte Cubaanse rum of het pikante rode sausje harissa uit de Maghreb maken kans.
De echte Franse baguette
Omdat de baguette geen monopolie meer heeft, is de opname op de erfgoedlijst belangrijk voor het behoud van het vakmanschap, vertelt voedingshistoricus Loïc Bienassis aan het Franse persagentschap AFP. Als onderzoeker aan het Europees Instituut voor voedingsgeschiedenis en -culturen in Tours maakte hij deel uit van het wetenschappelijk comité dat de zaak van het stokbrood verdedigde bij de Unesco. "De benoeming erkent dat er een specifieke, ambachtelijke knowhow is die in Frankrijk zijn oorsprong vindt. Die moet worden doorgegeven", benadrukt hij.
Vier ingrediënten en vijftien handelingen zijn nodig om een echte Franse baguette te maken, volgens Bienassis. "Toch kan de baguette van de ene bakker helemaal verschillen dan die van een andere bakker. Dat is de kern: het is levend materiaal. De bakkershand maakt het verschil."
De baguette kreeg zijn officiële naam in 1920. Er kwam een wet die bepaalde dat de stokbroden minstens 80 gram moesten wegen en maximaal 40 centimeter lang mochten zijn. De geschiedenis van het knapperige, zachte brood gaat terug tot de 17e eeuw en kende een brede verspreiding in de 18e eeuw. Een populaire anekdote vertelt dat keizer Napoleon beval dat brood in stokvorm gemaakt moest worden zodat soldaten het makkelijk konden meenemen.
Vandaag moet de baguette opboksen tegen nieuwe en gezondere modetrends zoals het zuurdesembrood. Bovendien moeten de kleine buurtbakkerijen steeds meer plaatsmaken voor de hippe stedelijke bakkers.
